Η ΕΚΤ ανοίγει τη διευκόλυνση Eurep σχεδόν σε όλες τις κεντρικές τράπεζες εκτός ευρωζώνης, προσφέροντας έως 50 δισ. ευρώ ανά χώρα με αντάλλαγμα ομόλογα της ευρωζώνης. Η κίνηση ενισχύει τον διεθνή ρόλο του ευρώ και θωρακίζει το ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό σύστημα σε περιόδους κρίσης ρευστότητας.
Σε μια κίνηση με σαφές γεωοικονομικό αποτύπωμα, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα διευρύνει θεαματικά τη διευκόλυνση Eurep, ανοίγοντας τη «γραμμή ζωής» σε ευρώ σε σχεδόν όλες τις κεντρικές τράπεζες εκτός ευρωζώνης. Μέσω συμφωνιών επαναγοράς (repos), οι ξένες νομισματικές αρχές θα μπορούν από τον Ιούλιο να αντλούν έως 50 δισ. ευρώ η καθεμία, ενεχυριάζοντας υψηλής ποιότητας ομόλογα κρατών της ευρωζώνης.
Τι είναι το Eurep και πώς αλλάζει
Το Eurep δημιουργήθηκε το 2020, στην καρδιά της πανδημίας, ως έκτακτη γραμμή χρηματοδότησης σε ευρώ προς επιλεγμένες κεντρικές τράπεζες που δεν συμμετέχουν στο ευρώ. Μέχρι σήμερα, η πρόσβαση ήταν περιορισμένη σε μόλις οκτώ γειτονικές προς την ΕΕ χώρες και λειτουργούσε ως στοχευμένο εργαλείο διαχείρισης κρίσεων ρευστότητας.
Η αναθεωρημένη μορφή του μηχανισμού αλλάζει κλίμακα και φιλοσοφία. Πλέον, δυνητικά «όλες οι κεντρικές τράπεζες» εκτός ευρωζώνης μπορούν να αιτηθούν μόνιμη πρόσβαση, με μόνη εξαίρεση όσες υπόκεινται σε διεθνείς κυρώσεις – όπως η Ρωσία – ή συνδέονται με ξέπλυμα χρήματος και χρηματοδότηση τρομοκρατίας. Η αίτηση γίνεται θεσμικά, με επιστολή του διοικητή της κάθε κεντρικής τράπεζας προς την πρόεδρο της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ.
Το νέο ανώτατο όριο των 50 δισ. ευρώ ανά κεντρική τράπεζα είναι σημαντικά υψηλότερο από πριν, παρότι οι γραμμές repo παραμένουν κατά βάση εργαλείο έκτακτης ανάγκης, με μέχρι σήμερα περιορισμένη χρήση.
Στρατηγική του ευρώ απέναντι στο δολάριο
Η διεύρυνση του Eurep εντάσσεται στη στρατηγική της Λαγκάρντ για αξιοποίηση της «παγκόσμιας στιγμής» του ευρώ. Η αυξημένη αβεβαιότητα γύρω από την οικονομική πολιτική των ΗΠΑ και η γεωπολιτική αστάθεια δημιουργούν χώρο για ενίσχυση του ρόλου του ενιαίου νομίσματος ως εναλλακτικού αποθεματικού και συναλλακτικού μέσου.
Δίνοντας στις ξένες κεντρικές τράπεζες τη βεβαιότητα ότι μπορούν να αντλήσουν γρήγορα ρευστότητα σε ευρώ, η ΕΚΤ δημιουργεί κίνητρο για περισσότερη τιμολόγηση, διαπραγμάτευση και επένδυση σε ευρώ διεθνώς. Παράλληλα, η ύπαρξη αυτής της «ασφαλιστικής δικλείδας» μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης εξωτερικών κρίσεων στις αγορές της ευρωζώνης.
Λειτουργία, διαφάνεια και επιπτώσεις στην αγορά
Οι πράξεις repos θα εκτελούνται από επιλεγμένες εθνικές κεντρικές τράπεζες του Ευρωσυστήματος – από τις 21 συνολικά – τις οποίες η ΕΚΤ δεν κατονομάζει. Δεν τίθενται περιορισμοί στη χρήση των αντληθέντων ευρώ: οι ξένες κεντρικές τράπεζες μπορούν να τα διοχετεύσουν είτε στο εγχώριο τραπεζικό σύστημα είτε ευρύτερα στην αγορά, ανάλογα με τις ανάγκες σταθερότητας.
Ενδιαφέρον στοιχείο είναι η αλλαγή στο καθεστώς διαφάνειας. Η ΕΚΤ παύει να δημοσιεύει στοιχεία ανά χώρα για τη χρήση του Eurep και θα ανακοινώνει μόνο συγκεντρωτικά εβδομαδιαία δεδομένα για τη συνολική ρευστότητα που αντλείται μέσω όλων των γραμμών repo. Αυτό μειώνει το «στίγμα» για τις κεντρικές τράπεζες που καταφεύγουν στη διευκόλυνση, αλλά περιορίζει την πληροφόρηση των αγορών για τυχόν εστίες έντασης.
Σχόλιο 
: Η ΕΚΤ δεν κάνει απλώς τεχνική προσαρμογή ενός εργαλείου ρευστότητας· επιχειρεί μια ήπια, αλλά σαφή διεύρυνση της «ζώνης επιρροής» του ευρώ. Η κίνηση ενισχύει την ελκυστικότητα των κρατικών ομολόγων της ευρωζώνης ως εξασφάλιση και ταυτόχρονα μειώνει τον κίνδυνο αιφνίδιων εξωτερικών σοκ για την Ευρώπη, επιβεβαιώνοντας ότι ο νομισματικός ανταγωνισμός με το δολάριο μεταφέρεται πλέον και στο πεδίο των γραμμών swap και repo.
#ΕΚΤ #ευρώ #Eurep #κεντρικέςΤράπεζες #ρευστότητα
