Νέες αποκαλύψεις στο Ηνωμένο Βασίλειο για συμβάσεις με τις αμερικανικές OpenAI και Palantir, που υπήρξαν πελάτες της εταιρείας λόμπινγκ Global Counsel, την οποία συνίδρυσε ο Πίτερ Μάντελσον. Βουλευτές ζητούν πλήρη διαφάνεια για τον ρόλο του πρώην υπουργού και νυν πρεσβευτή στην Ουάσινγκτον στις συμφωνίες με την κυβέρνηση.
Στο επίκεντρο πολιτικής θύελλας στο Λονδίνο βρίσκεται η σχέση της βρετανικής κυβέρνησης με αμερικανικούς τεχνολογικούς κολοσσούς, μετά τις αποκαλύψεις ότι η OpenAI και η Palantir – και οι δύο με σημαντικές συμβάσεις με το Δημόσιο – υπήρξαν πελάτες της εταιρείας λόμπινγκ Global Counsel, την οποία συνίδρυσε και μετείχε ο πρώην ισχυρός άνδρας των Εργατικών, Πίτερ Μάντελσον.
Συμφωνίες με OpenAI και ρόλος της Global Counsel
Σύμφωνα με τα στοιχεία, η OpenAI, ο κατασκευαστής του ChatGPT με αποτίμηση περίπου 500 δισ. δολαρίων, ήταν το 2024 καταγεγραμμένος πελάτης της Global Counsel. Την επόμενη χρονιά, η εταιρεία υπέγραψε με τη βρετανική κυβέρνηση μνημόνιο συνεργασίας για την ανάπτυξη συμπράξεων με στόχο την «επέκταση της δημόσιας εμπλοκής με την τεχνολογία τεχνητής νοημοσύνης» σε τομείς όπως η δικαιοσύνη, η ασφάλεια και η εκπαίδευση.
Το καλοκαίρι του 2024, η OpenAI υπέγραψε επιπλέον συμφωνία για την παροχή 2.500 αδειών ChatGPT σε Βρετανούς δημοσίους υπαλλήλους, ξεκινώντας από το Υπουργείο Δικαιοσύνης. Η συνεργασία της Global Counsel με την OpenAI είχε δηλωθεί στο επίσημο μητρώο λομπίστες, γεγονός που τροφοδότησε ερωτήματα για το κατά πόσο η προηγούμενη αυτή σχέση επηρέασε τις κυβερνητικές αποφάσεις.
Η OpenAI, μέσω εκπροσώπου της, υποστήριξε ότι τόσο το μνημόνιο κατανόησης με το Υπουργείο Επιστήμης, Καινοτομίας και Τεχνολογίας όσο και η εμπορική συμφωνία με το Υπουργείο Δικαιοσύνης διαχειρίστηκαν αποκλειστικά από τις ομάδες της εταιρείας στο Λονδίνο και ότι «δεν βασίστηκε στη Global Counsel για επαφές ή εμπλοκή με τη βρετανική κυβέρνηση». Πηγές αναφέρουν επίσης ότι ο Μάντελσον δεν ενεπλάκη στο έργο της Global Counsel για την OpenAI ούτε στις συμφωνίες με την κυβέρνηση.
Παράκαμψη διαγωνισμού και ερωτήματα για Palantir
Ακόμη πιο έντονη είναι η κριτική για την Palantir, αμερικανική εταιρεία αμυντικής τεχνολογίας, που επίσης υπήρξε πελάτης της Global Counsel. Η Palantir έχει εξασφαλίσει συμβάσεις άνω των 500 εκατ. λιρών με το βρετανικό Εθνικό Σύστημα Υγείας (NHS) και το Υπουργείο Άμυνας. Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί σύμβαση ύψους 241 εκατ. λιρών με το Υπουργείο Άμυνας, η οποία ανατέθηκε χωρίς ανοικτό διαγωνισμό.
Πίεση προς την κυβέρνηση ασκείται και λόγω μιας συνάντησης στην Ουάσινγκτον μεταξύ του πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ, του Πίτερ Μάντελσον και του διευθύνοντος συμβούλου της Palantir, Άλεξ Κάρπ, στα γραφεία της εταιρείας, πριν από την ανάθεση της στρατιωτικής σύμβασης. Ο υφυπουργός Άμυνας Λουκ Πόλαρντ διαβεβαίωσε το Κοινοβούλιο ότι η απόφαση ελήφθη αποκλειστικά από τον υπουργό Άμυνας, Τζον Χίλι, και ότι «ο Πίτερ Μάντελσον δεν είχε καμία επιρροή στην απόφαση».
Ωστόσο, βουλευτές, όπως ο Εργατικός Κλάιβ Λιούις, χαρακτήρισαν τη συμφωνία ότι «βρωμάει», ενώ οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες κατηγόρησαν την κυβέρνηση ότι «προτίμησε να θολώσει αντί να ξεκαθαρίσει» τις λεπτομέρειες. Ζητούν να διευκρινιστεί αν ο Μάντελσον είχε οποιονδήποτε ρόλο στη διαδικασία, να δοθούν στη δημοσιότητα τυχόν αλληλογραφίες υπουργών με τον ίδιο και να δημοσιευθεί όλο το υλικό που αφορά την ανάθεση της σύμβασης των 241 εκατ. λιρών.
Πίεση για διαφάνεια και θεσμικές προεκτάσεις
Ο Τζέιμς Κάρτλιτζ, σκιώδης υπουργός Άμυνας, έθεσε επιπλέον ερωτήματα για το γιατί η συνάντηση Στάρμερ – Μάντελσον – Palantir στην Ουάσινγκτον δεν καταγράφηκε επισήμως με πρακτικά. Η κυβέρνηση απαντά ότι θα δημοσιεύσει «όσο περισσότερο υλικό είναι δυνατόν, το συντομότερο δυνατόν», ενώ εκπρόσωπος της Global Counsel επιμένει ότι η εταιρεία «δήλωσε δημόσια όλη τη σχετική δραστηριότητα και δεν είχε κανέναν ρόλο στη διαμόρφωση ή τη διαπραγμάτευση» των συμφωνιών με OpenAI ή Palantir.
Για οργανώσεις ψηφιακών δικαιωμάτων, όπως η Foxglove, οι αποκαλύψεις ενισχύουν την ανησυχία ότι μεγάλες αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες αποκτούν στρατηγικές θέσεις σε κρίσιμες δημόσιες υποδομές – από τη δικαιοσύνη και την ασφάλεια μέχρι την υγεία – μέσα από ένα πλέγμα λόμπινγκ και προσωπικών σχέσεων που παραμένει εν μέρει αδιαφανές.
Σχόλιο 
: Η υπόθεση στο Λονδίνο αναδεικνύει το δομικό πρόβλημα της σύγχρονης διακυβέρνησης: η τεχνολογική εξάρτηση του Δημοσίου από λίγους ιδιωτικούς παρόχους συμπλέκεται με ισχυρά δίκτυα λόμπινγκ, δημιουργώντας ζώνες γκρίζας λογοδοσίας. Για τις ευρωπαϊκές δημοκρατίες, το ζητούμενο δεν είναι μόνο η διαφάνεια στις συμβάσεις, αλλά η θεσμική θωράκιση απέναντι σε συγκρούσεις συμφερόντων που, ακόμη κι αν δεν παραβιάζουν τον νόμο, υπονομεύουν την εμπιστοσύνη των πολιτών.
#ΗνωμένοΒασίλειο #OpenAI #Palantir #λόμπινγκ #τεχνητή_νοημοσύνη
