Η βρετανική κυβέρνηση διαψεύδει ότι έχει «παγώσει» η συμφωνία για τα Νησιά Χάγκος, παρά τις δηλώσεις υπουργού στη Βουλή. Η υπόθεση εξελίσσεται σε τεστ για τις σχέσεις Λονδίνου – Ουάσινγκτον και τη γεωπολιτική ισορροπία στον Ινδικό Ωκεανό.
Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου επιχειρεί να περιορίσει τη ζημιά από τις αντικρουόμενες δηλώσεις γύρω από τη συμφωνία για τα Νησιά Χάγκος, ένα ζήτημα με βαριά ιστορική, νομική και γεωστρατηγική φόρτιση. Παρά την τοποθέτηση του υφυπουργού Εξωτερικών Χάμις Φόκονερ στη Βουλή των Κοινοτήτων ότι η διαδικασία «παγώνει» για διαβουλεύσεις με τις ΗΠΑ, κυβερνητική πηγή έσπευσε να διαβεβαιώσει ότι «δεν υπάρχει παύση» και ότι ο χρόνος υλοποίησης θα ανακοινωθεί «με τον συνήθη τρόπο».
Η συμφωνία με Μαυρίκιο και ο ρόλος των ΗΠΑ
Τα Νησιά Χάγκος, γνωστά επισήμως ως Βρετανικό Έδαφος Ινδικού Ωκεανού, τελούν υπό βρετανικό έλεγχο από τις αρχές του 19ου αιώνα. Η συμφωνία που έχει διαπραγματευθεί το Λονδίνο προβλέπει την παραχώρηση κυριαρχίας στο Μαυρίκιο, με αντάλλαγμα πολυετή μίσθωση της στρατηγικής βάσης Ντιέγκο Γκαρσία, η οποία χρησιμοποιείται από κοινού από ΗΠΑ και Ηνωμένο Βασίλειο. Το Λονδίνο έχει δεσμευθεί να καταβάλλει κατά μέσο όρο 101 εκατ. στερλίνες ετησίως για 99 χρόνια, ώστε να διατηρήσει τη στρατιωτική παρουσία στο νησί.
Η Ουάσινγκτον, μέσω του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, είχε δώσει επίσημα το πράσινο φως στη συμφωνία. Ωστόσο, η δημόσια παρέμβαση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος κάλεσε τον Βρετανό πρωθυπουργό να μην «δώσει» το Ντιέγκο Γκαρσία και χαρακτήρισε τη συμφωνία «κηλίδα στον μεγάλο μας σύμμαχο», περιέπλεξε το πολιτικό σκηνικό. Παρά την προηγούμενη στήριξη των ΗΠΑ, η βαρύτητα των δηλώσεων Τραμπ οδηγεί το Λονδίνο σε νέες, προσεκτικές διαβουλεύσεις με την αμερικανική πλευρά.
Κοινοβουλευτικές τριβές και γεωπολιτικές ανησυχίες
Το σχετικό νομοσχέδιο «Diego Garcia Military Base and British Indian Ocean Territory Bill», που ενσωματώνει τη συμφωνία στο βρετανικό δίκαιο, βρίσκεται στα τελικά στάδια στη Βουλή των Λόρδων. Ωστόσο, η συζήτηση ανεβλήθη ήδη από τον Ιανουάριο, μετά από τροπολογία των Συντηρητικών που ζητούσε «παύση» λόγω «μεταβαλλόμενων γεωπολιτικών συνθηκών». Η κυβέρνηση κατηγορεί τους Συντηρητικούς λόρδους για «κοινοβουλευτικά τεχνάσματα» με στόχο τη «δολιοφθορά» της διαδικασίας, ενώ επισήμως δηλώνει ότι το νομοσχέδιο θα επιστρέψει στη Βουλή «όταν το επιτρέψει ο κοινοβουλευτικός χρόνος».
Στο εσωτερικό, η συμφωνία δέχεται πυρά από διαφορετικές κατευθύνσεις. Βουλευτές των Συντηρητικών και του Reform UK, ανάμεσά τους ο Νάιτζελ Φάρατζ, αμφισβητούν το δικαίωμα του Μαυρικίου στην κυριαρχία των νησιών, προειδοποιώντας για κίνδυνο «σύγκρουσης επιρροής» μεταξύ Ινδίας και Κίνας στην περιοχή. Την ίδια ώρα, πολλοί Τσαγκόσσιοι θεωρούν ότι η συμφωνία τους προδίδει, καθώς επιθυμούν τη διατήρηση της βρετανικής κυριαρχίας ως προϋπόθεση για πιθανή επιστροφή τους στις πατρογονικές εστίες, απ’ όπου εκδιώχθηκαν τη δεκαετία του 1960 για την εγκατάσταση της βάσης.
Διεθνές δίκαιο, αποικιοκρατική κληρονομιά και οικονομικό κόστος
Η μεταστροφή του Λονδίνου υπέρ της παραχώρησης κυριαρχίας στον Μαυρίκιο συνδέεται και με πρόσφατες αποφάσεις διεθνών δικαστηρίων, που αμφισβήτησαν τη νομιμότητα της βρετανικής κατοχής. Παρά ταύτα, η αντιπολίτευση στο Ηνωμένο Βασίλειο υποστηρίζει ότι η συμφωνία θα καταστήσει τη χώρα «πιο αδύναμη, φτωχότερη και λιγότερο ασφαλή», επιβαρύνοντας τον Βρετανό φορολογούμενο με δεκάδες δισ. στερλίνες σε βάθος σχεδόν ενός αιώνα.
Για τον Μαυρίκιο, η ανάκτηση της κυριαρχίας στα Χάγκος αποτελεί εμβληματική υπόθεση αποαποικιοποίησης. Ο γενικός εισαγγελέας της χώρας σημείωσε ότι η έλλειψη συζήτησης για τρεις εβδομάδες καθιστά αναμενόμενη την αναφορά σε «παύση» της νομοθετικής διαδικασίας, υπογραμμίζοντας όμως πως δεν πρόκειται για οριστική υπαναχώρηση. Παράλληλα, στη διεθνή σκηνή διακινούνται πληροφορίες για ενδεχόμενη αντεπίθεση από άλλα κράτη της περιοχής, όπως οι Μαλδίβες, με νέες προσφυγές σε διεθνή δικαστήρια για το καθεστώς των νησιών.
Σχόλιο 
: Η υπόθεση Χάγκος αποκαλύπτει πώς η αποικιοκρατική κληρονομιά, οι στρατιωτικές βάσεις και οι εσωτερικές πολιτικές ισορροπίες μπορούν να συμπλεχθούν σε ένα εκρηκτικό μείγμα. Το Λονδίνο προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στις αποφάσεις του διεθνούς δικαίου, την πίεση των συμμάχων και τις αντιδράσεις στο εσωτερικό, ενώ η παρέμβαση Τραμπ δείχνει ότι η αμερικανική πολιτική σκηνή μπορεί να ανατρέψει εύθραυστες διπλωματικές συμφωνίες μέσα σε λίγα 24ωρα.
#ΗνωμένοΒασίλειο #Χάγκος #ΝτιέγκοΓκαρσία #Μαυρίκιος #ΗΠΑ #Γεωπολιτική
