Η MP Materials επιλέγει το Τέξας για νέο εργοστάσιο μαγνητών σπανίων γαιών, κλειδώνοντας δεκαετή συμφωνία με το Πεντάγωνο. Η κίνηση εντάσσεται στη στρατηγική Τραμπ για μείωση της εξάρτησης από την Κίνα.
Σε μια ακόμη κίνηση αναδιάταξης της αλυσίδας εφοδιασμού κρίσιμων ορυκτών, η MP Materials ανακοίνωσε ότι επιλέγει την πόλη Northlake στο Τέξας για τη δημιουργία νέας βιομηχανικής μονάδας παραγωγής μαγνητών σπανίων γαιών, επένδυσης περίπου 1,25 δισ. δολαρίων. Το έργο, με την κωδική ονομασία «10X», έρχεται σε συνέχεια της εισόδου του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας στο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας το 2025 και της στρατηγικής της κυβέρνησης Τραμπ για εξασφάλιση πρόσβασης σε κρίσιμα μέταλλα.
Κλειστή τροφοδοτική αλυσίδα, δεκαετές συμβόλαιο με το Πεντάγωνο
Η νέα μονάδα θα χρησιμοποιεί πρώτη ύλη σπανίων γαιών που εξορύσσεται και υφίσταται κατεργασία στο ορυχείο Mountain Pass στην Καλιφόρνια – τη μοναδική εμπορικής κλίμακας εξόρυξη σπανίων γαιών στις ΗΠΑ. Όταν τεθεί σε πλήρη λειτουργία, το εργοστάσιο «10X» εκτιμάται ότι θα παράγει περίπου 7.000 τόνους μαγνητών σπανίων γαιών ετησίως, ανεβάζοντας τη συνολική δυναμικότητα της MP Materials σε 10.000 τόνους.
Ήδη η εταιρεία λειτουργεί μονάδα μαγνητών στο Φορτ Γουόρθ του Τέξας, με ετήσια δυναμικότητα περίπου 3.000 τόνων και πελάτες όπως η General Motors και η Apple. Το σύνολο της παραγωγής της νέας μονάδας έχει δεσμευθεί για δέκα χρόνια από το αμερικανικό Πεντάγωνο, βάσει συμφωνίας που προβλέπει επίσης εγγυημένη ελάχιστη τιμή 110 δολαρίων ανά κιλό για οξείδιο νεοδυμίου-πρασεοδυμίου (NdPr), βασική πρώτη ύλη για μόνιμους μαγνήτες.
Απάντηση στην κινεζική κυριαρχία στις σπάνιες γαίες
Η Κίνα ελέγχει πάνω από το 90% της παγκόσμιας δυναμικότητας επεξεργασίας, διαχωρισμού και παραγωγής μαγνητών σπανίων γαιών. Οι πρόσφατοι περιορισμοί στις εξαγωγές που επέβαλε το Πεκίνο ανέδειξαν εκ νέου τα «στενά περάσματα» στην αλυσίδα εφοδιασμού κρίσιμων ορυκτών για εφαρμογές από data centers και αμυντικά συστήματα έως ηλεκτρικά οχήματα και καταναλωτικά ηλεκτρονικά.
Οι εισαγωγές μαγνητών σπανίων γαιών στις ΗΠΑ υποχώρησαν περίπου στους 6.000 τόνους το 2025, εν μέρει λόγω των κινεζικών ελέγχων εξαγωγών. Θεωρητικά, η νέα μονάδα της MP Materials θα μπορούσε να καλύψει πλήρως τις άμεσες ανάγκες σε εισαγόμενους μαγνήτες. Ωστόσο, αν συνυπολογιστούν τα τελικά προϊόντα που περιέχουν μαγνήτες –όπως αυτοκίνητα και κινητά τηλέφωνα– η συνολική ζήτηση στις ΗΠΑ παραμένει πολύ υψηλότερη.
Κρατική στήριξη, θέσεις εργασίας και γεωπολιτικό αποτύπωμα
Η αμερικανική κυβέρνηση έχει ανακοινώσει σειρά πρωτοβουλιών για ενίσχυση της εγχώριας εξόρυξης και μεταποίησης κρίσιμων ορυκτών. Το 2025, το υπουργείο Άμυνας απέκτησε συμμετοχή 400 εκατ. δολαρίων στην MP Materials, ενώ η νέα επένδυση στο Τέξας εντάσσεται σε αυτό το πλαίσιο δημόσιας–ιδιωτικής συνεργασίας.
Ο ιδρυτής και CEO της MP Materials, James Litinsky, δήλωσε ότι η εταιρεία «προωθεί τους βασικούς στόχους της δημόσιας–ιδιωτικής συνεργασίας με το υπουργείο Πολέμου και επιταχύνει την αμερικανική ανεξαρτησία σε σπάνιες γαίες και μαγνήτες, με αδιαπραγμάτευτη έμφαση στην ταχύτητα, την εκτέλεση και την παράδοση».
Η μονάδα αναμένεται να ξεκινήσει παραγωγή το 2028 και να δημιουργήσει περίπου 1.500 θέσεις εργασίας σε παραγωγή και μηχανική. Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Τεντ Κρουζ υπογράμμισε ότι «το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας αποτελεί την πιο οξεία απειλή για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ, την ώρα που παραμένουμε εξαρτημένοι από αυτό για κρίσιμα ορυκτά», προσθέτοντας ότι η MP Materials «χτίζει την υποδομή που χρειάζεται για να ανατραπεί αυτή η εξάρτηση».
Σχόλιο
: Η επένδυση της MP Materials δείχνει πώς η βιομηχανική πολιτική επανέρχεται στο προσκήνιο ως εργαλείο εθνικής ασφάλειας: εγγυημένες τιμές, μακροχρόνια συμβόλαια και κρατική συμμετοχή σε «στρατηγικούς» κλάδους. Για την Ευρώπη –και την Ελλάδα– το ερώτημα είναι αν θα ακολουθήσει αντίστοιχα μοντέλα στήριξης για κρίσιμα υλικά και τεχνολογίες ή αν θα βρεθεί στη δυσάρεστη θέση να εξαρτάται τόσο από την Κίνα όσο και από την αμερικανική βιομηχανία για κρίσιμες πρώτες ύλες της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης.






