Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητά πλήρη διαύγεια από την κυβέρνηση Τραμπ μετά την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ για την παρανομία δασμών που επιβλήθηκαν με επίκληση οικονομικής έκτακτης ανάγκης, υπενθυμίζοντας ότι «η συμφωνία είναι συμφωνία». Η Βρυξέλλες προειδοποιούν ότι η ασάφεια γύρω από την αμερικανική εμπορική πολιτική υπονομεύει τη σταθερότητα του διατλαντικού εμπορίου και αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο αντίδρασης για την προστασία των ευρωπαϊκών συμφερόντων.
Η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, ότι η επιβολή δασμών με βάση τον νόμο περί διεθνών έκτακτων οικονομικών εξουσιών ήταν παράνομη, άνοιξε έναν νέο κύκλο έντασης στις διατλαντικές εμπορικές σχέσεις. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με ιδιαίτερα αιχμηρή ανακοίνωση, ζητά από την κυβέρνηση των ΗΠΑ πλήρη διαύγεια για τα επόμενα βήματά της και υπενθυμίζει ότι οι δεσμεύσεις της κοινής δήλωσης ΕΕ-ΗΠΑ του Αυγούστου 2025 δεν είναι διαπραγματεύσιμες: «Η συμφωνία είναι συμφωνία».
Απαίτηση για τήρηση της κοινής δήλωσης
Η Κομισιόν υπογραμμίζει ότι η σημερινή κατάσταση «δεν ευνοεί την επίτευξη δίκαιου, ισορροπημένου και αμοιβαία επωφελούς διατλαντικού εμπορίου και επενδύσεων», όπως ρητά προβλέπει η κοινή δήλωση. Ως ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος των ΗΠΑ, η ΕΕ ξεκαθαρίζει ότι αναμένει από την Ουάσιγκτον να σεβαστεί πλήρως τις δεσμεύσεις της, όπως η ίδια η Ένωση δηλώνει ότι πράττει.
Κρίσιμο σημείο αποτελεί η δέσμευση για ανώτατο όριο στους δασμούς. Η Επιτροπή τονίζει ότι τα ευρωπαϊκά προϊόντα «πρέπει να συνεχίσουν να απολαμβάνουν την πιο ανταγωνιστική μεταχείριση, χωρίς αυξήσεις των δασμών πέραν του σαφούς και συνολικού ανώτατου ορίου που είχε συμφωνηθεί προηγουμένως». Υπενθυμίζει δε ότι οι δασμοί είναι στην ουσία φόροι που αυξάνουν το κόστος για επιχειρήσεις και καταναλωτές, επιβαρύνοντας την ανταγωνιστικότητα και τροφοδοτώντας τον πληθωρισμό.
Κίνδυνος αποσταθεροποίησης των αγορών
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον παράγοντα προβλεψιμότητα. Όπως σημειώνει η Κομισιόν, όταν οι δασμοί εφαρμόζονται με απρόβλεπτο τρόπο, «είναι εγγενώς αποσταθεροποιητικοί, υπονομεύουν την εμπιστοσύνη και τη σταθερότητα στις παγκόσμιες αγορές και δημιουργούν περαιτέρω αβεβαιότητα στις διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού». Η προειδοποίηση αυτή στοχεύει ευθέως την αποσπασματική και συχνά αιφνιδιαστική εμπορική πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ.
Η Επιτροπή διαμηνύει ότι «θα μεριμνά πάντα για την πλήρη προστασία των συμφερόντων της ΕΕ», απαιτώντας δίκαιη μεταχείριση, ασφάλεια δικαίου και σταθερό πλαίσιο για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και εξαγωγείς. Παράλληλα, υπενθυμίζει ότι η ΕΕ επεκτείνει συστηματικά το δίκτυο εμπορικών συμφωνιών «μηδενικών δασμών» παγκοσμίως, ενισχύοντας τον ρόλο της ως πυλώνα εμπορίου που βασίζεται σε κανόνες.
Εντείνονται οι πολιτικές πιέσεις στην Ευρώπη
Στο πολιτικό επίπεδο, η ένταση αποτυπώνεται και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ο επικεφαλής της Επιτροπής Εμπορίου, Μπερντ Λάνγκε, ανακοίνωσε ότι προτίθεται να εισηγηθεί «πάγωμα» της διαδικασίας κύρωσης της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ-ΗΠΑ, έως ότου η κυβέρνηση Τραμπ παρουσιάσει με σαφήνεια τη στρατηγική της. Μίλησε για «καθαρό τελωνειακό χάος εκ μέρους της κυβέρνησης των ΗΠΑ», επισημαίνοντας ότι η αβεβαιότητα πλήττει όχι μόνο την ΕΕ, αλλά και άλλους εμπορικούς εταίρους της Αμερικής.
Παρά την κλιμάκωση της ρητορικής, Βρυξέλλες και Ουάσιγκτον διατηρούν ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, το Σάββατο 21 Φεβρουαρίου πραγματοποιήθηκε τηλεδιάσκεψη υψηλού επιπέδου μεταξύ του Επιτρόπου Εμπορίου της ΕΕ Μάρος Σέφτσοβιτς, του Εκπροσώπου Εμπορίου των ΗΠΑ Τζέιμισον Γκριρ και του Υπουργού Εμπορίου Χάουρντ Λούτνικ, με στόχο την αποσαφήνιση της κατάστασης και τη συνέχιση των προσπαθειών για μείωση των δασμών.
Σχόλιο
: Η Κομισιόν στέλνει σαφές μήνυμα ότι η ΕΕ δεν θα αποδεχθεί μονομερείς παρεκκλίσεις από συμφωνημένα πλαίσια και είναι έτοιμη να αξιοποιήσει το οικονομικό της βάρος για να επιβάλει σεβασμό στους κανόνες. Το διακύβευμα ξεπερνά τη διαμάχη για συγκεκριμένους δασμούς: αφορά τη βιωσιμότητα ενός παγκόσμιου εμπορικού συστήματος βασισμένου σε προβλεψιμότητα και θεσμική σταθερότητα, στοιχείο κρίσιμο για επενδύσεις, βιομηχανία και αγορές και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.






