Η Δημοκρατική γερουσιαστής Ελίσα Σλότκιν ζήτησε γραπτώς συγγνώμη από τη Μέρτε Φρέντερικσεν για την «απαράδεκτη» συμπεριφορά του Ρεπουμπλικανού Λίντσεϊ Γκρέιαμ στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου. Το επεισόδιο συνδέεται με την αμφιλεγόμενη επιδίωξη του Ντόναλντ Τραμπ να θέσει υπό αμερικανικό έλεγχο τη Γροιλανδία.
Νέα ένταση στις διατλαντικές σχέσεις προκαλεί η αποκάλυψη επιστολής συγγνώμης που απηύθυνε η Αμερικανίδα γερουσιαστής των Δημοκρατικών Ελίσα Σλότκιν προς την πρωθυπουργό της Δανίας, Μέρτε Φρέντερικσεν, με αφορμή την οξύτατη, υβριστική συμπεριφορά του Ρεπουμπλικανού γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκρέιαμ σε κλειστή συνάντηση στο περιθώριο της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου (13–15 Φεβρουαρίου).
Η επιστολή συγγνώμης και το παρασκήνιο στο Μόναχο
Στην επιστολή της, με ημερομηνία 24 Φεβρουαρίου και την οποία δημοσιοποίησε το Politico, η Σλότκιν αναφέρει: «Σας γράφω σήμερα για να σας εκφράσω τη συγγνώμη μου για τον ρόλο μου στην αντιπροσωπεία γερουσιαστών των ΗΠΑ και να καταγράψω τη σαφή διαφωνία μου με τις παρατηρήσεις που έγιναν κατά τη συνάντησή μας μαζί σας». Υπογραμμίζει μάλιστα ότι «η συμπεριφορά της αντιπροσωπείας δεν εκπροσωπεί τις απόψεις μου για τη συμμαχία μας».
Σύμφωνα με συνεργάτη του Κογκρέσου που ήταν ενήμερος για τα γεγονότα, ο Λίντσεϊ Γκρέιαμ ξεκίνησε τη συνάντηση με αλλεπάλληλες ύβρεις, φτάνοντας στο σημείο να πει στη Φρέντερικσεν: «Who gives a fuck who owns Greenland?». Στη συνέχεια φέρεται να την αποκάλεσε «little lady», χαρακτηρισμός που θεωρήθηκε προσβλητικός και σεξιστικός. Η ένταση ήταν τέτοια, ώστε η Σλότκιν να αποχωρήσει από τη συνάντηση μέσα στα πρώτα δέκα λεπτά, με τον ίδιο συνεργάτη να κάνει λόγο για «απαράδεκτη» και «εντελώς ακατάλληλη» συμπεριφορά.
Το επεισόδιο έλαβε χώρα σε συγκυρία όπου ο Ντόναλντ Τραμπ είχε επαναφέρει, τον Ιανουάριο, απειλές για προσάρτηση της Γροιλανδίας, πριν υπαναχωρήσει επίσημα στα τέλη του ίδιου μήνα. Η γραμμή Γκρέιαμ φαίνεται να εντάσσεται σε αυτή τη σκληρή ρητορική, με τον γερουσιαστή να εμφανίζεται ως «προέκταση» των θέσεων του Λευκού Οίκου.
Η επιμονή Γκρέιαμ και το μήνυμα Σλότκιν προς την Ευρώπη
Αντί να αναδιπλωθεί μετά τη δημοσιοποίηση της επιστολής, ο Γκρέιαμ επέμεινε, δηλώνοντας στο Politico: «Θα το πω ξανά, δεν με νοιάζει ποιος κατέχει τη Γροιλανδία». Κατά τον ίδιο, «το βασικό ζήτημα για μένα είναι ότι ο πρόεδρος Τραμπ θα ήθελε να οχυρώσει το νησί ώστε να ενισχυθεί η αμυντική ικανότητα του ΝΑΤΟ στην Αρκτική», προσθέτοντας ότι, κατά τη γνώμη του, «η αντίδραση των ευρωπαϊκών χωρών και των αξιωματούχων στη Γροιλανδία χάνει τη μεγάλη εικόνα».
Η Σλότκιν, στον αντίποδα, επιχειρεί με την επιστολή της να καθησυχάσει τους Ευρωπαίους εταίρους για τις πραγματικές προθέσεις της αμερικανικής πλευράς: «Οι απειλές χρήσης στρατιωτικής βίας για να καταληφθεί η Γροιλανδία, και ο τόνος που υιοθετήθηκε απέναντί σας στη συνάντησή μας, δεν αντανακλούν τις απόψεις της πλειονότητας των Αμερικανών», σημειώνει, επισημαίνοντας ότι «απειλές εισβολής σε κυρίαρχα εδάφη είναι περιττές και θεμελιωδώς αντιπαραγωγικές για την ασφάλεια των ΗΠΑ».
Παράλληλα, αναγνωρίζει ότι «τα γεγονότα των τελευταίων μηνών έχουν κλονίσει τους Ευρωπαίους και ενδεχομένως έχουν αλλάξει τη σχέση μας για το προσεχές μέλλον», αλλά επιμένει ότι οι δύο πλευρές «συνδέονται όχι μόνο από περιστασιακά κοινά συμφέροντα, αλλά και από κοινές αξίες».
Η στάση της Σλότκιν αντανακλά την εσωτερική αντίδραση ενός τμήματος της αμερικανικής πολιτικής ελίτ απέναντι στις επιθετικές κινήσεις του Τραμπ για το αυτοδιοικούμενο αρκτικό έδαφος της Δανίας. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, αυτή η εσωτερική πίεση συνέβαλε στην υπαναχώρηση του προέδρου από την ιδέα της «εξαγοράς» ή επιβολής ελέγχου στη Γροιλανδία.
Σχόλιο 
: Το επεισόδιο Γκρέιαμ – Φρέντερικσεν αποκαλύπτει όχι μόνο το ύφος ενός μέρους της σημερινής αμερικανικής ηγεσίας, αλλά και το εύρος της ζημιάς στην εμπιστοσύνη εντός του ΝΑΤΟ μετά τις μονομερείς κινήσεις Τραμπ για τη Γροιλανδία. Για τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες –και για την Αθήνα– το μήνυμα είναι διπλό: από τη μία, οι θεσμικές άμυνες του αμερικανικού συστήματος (Κογκρέσο, αντιπολίτευση) παραμένουν ενεργές· από την άλλη, η αστάθεια στην Ουάσιγκτον καθιστά απαραίτητη μια πιο ώριμη, αυτόνομη ευρωπαϊκή στρατηγική για την ασφάλεια στην Αρκτική, στον Βόρειο Ατλαντικό και συνολικά στο ΝΑΤΟϊκό πλαίσιο.
#ΗΠΑ #Δανία #Γκρέιαμ #Γροιλανδία #ΝΑΤΟ
