Η κυβέρνηση προχωρά στη μεταφορά των πολεοδομιών στο Κτηματολόγιο, ενώ δήμοι και ΚΕΔΕ προαναγγέλλουν μαζικές προσφυγές. Κρίσιμος ο σχεδιασμός του νέου φορέα ΕΟΚΕΔ για την αγορά ακινήτων.
Η κυβέρνηση επιταχύνει τη μεγάλη θεσμική μεταρρύθμιση στη χωροταξία και τη δόμηση, μεταφέροντας τις Υπηρεσίες Δόμησης (ΥΔΟΜ) από τους δήμους στο Εθνικό Κτηματολόγιο, μέσω της δημιουργίας νέου φορέα, του ΕΟΚΕΔ. Η κίνηση αυτή, που στοχεύει σε κεντρικοποίηση, ψηφιοποίηση και επιτάχυνση των διαδικασιών, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην τοπική αυτοδιοίκηση, με την ΚΕΔΕ και πολλούς δήμους να προετοιμάζουν μαζικές προσφυγές.
Το χρονοδιάγραμμα και ο ρόλος του νέου ΕΟΚΕΔ
Σύμφωνα με πηγές του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το σχετικό νομοσχέδιο αναμένεται να ολοκληρωθεί και να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση μέσα στις επόμενες εβδομάδες, με στόχο αυτό να έχει συμβεί έως τα τέλη Μαρτίου ή, το αργότερο, μέχρι το Πάσχα. Εφόσον τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα, οι πρώτες Υπηρεσίες Δόμησης με τη νέα μορφή εκτιμάται ότι θα λειτουργήσουν τον Ιούλιο, ενώ στις αρχές του 2027 το νέο σχήμα θα πρέπει να καλύπτει το σύνολο της επικράτειας.
Ο ΕΟΚΕΔ σχεδιάζεται ως ενιαίο «one-stop shop» για όλα τα ζητήματα που αφορούν την ακίνητη περιουσία. Θα έχει στην ευθύνη του την καταγραφή, τεκμηρίωση και εγγύηση της ιδιοκτησίας, την έκδοση οικοδομικών αδειών και συναφών πράξεων –όπως βεβαιώσεις όρων δόμησης και προεγκρίσεις–, καθώς και τον έλεγχο των κατασκευών και την τήρηση της πολεοδομικής νομοθεσίας. Στην αγορά, μηχανικοί, δικηγόροι και στελέχη του real estate βλέπουν θετικά τη συγκέντρωση των διαδικασιών σε έναν ψηφιακά οργανωμένο φορέα, εκτιμώντας ότι μπορεί να μειώσει καθυστερήσεις και αβεβαιότητα για επενδυτές και πολίτες.
Η αντίδραση των δήμων και η θεσμική σύγκρουση
Παρά τις διαβεβαιώσεις του ΥΠΕΝ ότι οι δήμοι θα διατηρήσουν κρίσιμες αρμοδιότητες τοπικού πολεοδομικού σχεδιασμού –όπως η εκπόνηση και παρακολούθηση πολεοδομικών μελετών, αναπλάσεων, επεκτάσεων σχεδίων πόλης και η διαχείριση κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων–, η αυτοδιοίκηση θεωρεί ότι στην πράξη ο ρόλος της αποδυναμώνεται.
Δήμοι και ΚΕΔΕ κάνουν λόγο για «κεντρική παρέμβαση» που αφαιρεί από τις τοπικές κοινωνίες τη δυνατότητα ουσιαστικής συμμετοχής σε κρίσιμες αποφάσεις για τη χωρική ανάπτυξη, ενώ εκτιμούν ότι η απόσταση μεταξύ κεντρικής διοίκησης και πολίτη θα μεγαλώσει. Ως απάντηση, προετοιμάζουν μαζικές προσφυγές, ανοίγοντας μέτωπο με την κυβέρνηση σε ένα πεδίο που επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα, τις επενδύσεις και τις αξίες γης.
Το αποτέλεσμα αυτής της σύγκρουσης θα καθορίσει όχι μόνο την ταχύτητα υλοποίησης της μεταρρύθμισης, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο θα λειτουργήσει η αγορά ακινήτων τα επόμενα χρόνια. Εάν ο ΕΟΚΕΔ καταφέρει να λειτουργήσει ως πραγματικό, αποτελεσματικό κέντρο εξυπηρέτησης, η Ελλάδα μπορεί να κερδίσει σε διαφάνεια, ασφάλεια δικαίου και ελκυστικότητα για επενδύσεις. Αν όμως οι θεσμικές αντιστάσεις και οι μεταβατικές δυσλειτουργίες υπερισχύσουν, ο κίνδυνος είναι να προστεθεί ακόμη ένα στρώμα γραφειοκρατίας σε ένα ήδη επιβαρυμένο σύστημα.
Σχόλιο 
: Η μεταφορά των πολεοδομιών στο Κτηματολόγιο είναι μια από τις πιο δομικές παρεμβάσεις στη διοίκηση της γης εδώ και δεκαετίες. Αν πετύχει, μπορεί να περιορίσει αυθαιρεσίες, να επιταχύνει επενδύσεις και να βελτιώσει θεαματικά την ασφάλεια συναλλαγών. Αν αποτύχει, θα επιβεβαιώσει ότι η χώρα δυσκολεύεται να περάσει από την αποσπασματική διαχείριση σε ένα ενιαίο, ψηφιακό, αξιόπιστο σύστημα χωρικής διακυβέρνησης.
#Κτηματολόγιο #Πολεοδομία #ΥΔΟΜ #Αυτοδιοίκηση #RealEstate
