Η ομιλία του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου γίνεται σε κλίμα βαθιάς καχυποψίας και αναζήτησης «επαναφοράς» στις διατλαντικές σχέσεις. Ευρωπαίοι ηγέτες ζητούν μεγαλύτερη αυτονομία στην άμυνα, χωρίς όμως ρήξη με την Ουάσινγκτον.
Η Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου το 2026 εξελίσσεται σε κομβικό φόρουμ για το μέλλον των διατλαντικών σχέσεων, με την πολυαναμενόμενη παρέμβαση του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο να έρχεται σε μια στιγμή που η Ευρώπη αναζητά νέα ισορροπία απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες υπό την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ.
Κάλεσμα Μερτς για «νέα διατλαντική εταιρική σχέση»
Ανοίγοντας τις εργασίες της Διάσκεψης, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς μίλησε με ασυνήθιστη ευθύτητα για την κατάσταση των σχέσεων Ευρώπης – ΗΠΑ. Αναγνώρισε ότι έχει ανοίξει «ένα χάσμα, μια βαθιά ρωγμή» στις δύο πλευρές του Ατλαντικού και κάλεσε σε κοινή προσπάθεια για να «επισκευαστεί και να αναζωογονηθεί η διατλαντική εμπιστοσύνη».
Ο Μερτς τόνισε ότι η μεταπολεμική διεθνής τάξη «όσο ατελής κι αν ήταν στις καλύτερες στιγμές της, σήμερα δεν υπάρχει πια». Προειδοποίησε μάλιστα ότι ακόμη και οι Ηνωμένες Πολιτείες «δεν είναι αρκετά ισχυρές για να πορευτούν μόνες τους» σε ένα περιβάλλον όπου ο ανταγωνισμός μεγάλων δυνάμεων, η άνοδος της Κίνας και ο πόλεμος στην Ουκρανία επαναχαράσσουν τα όρια ισχύος.
Στάρμερ: Η Ευρώπη «κοιμώμενος γίγαντας» που πρέπει να στηριχθεί περισσότερο στις δυνάμεις της
Στο ίδιο μήκος κύματος, αλλά με σαφή έμφαση στην ευρωπαϊκή αυτονόμηση, κινείται και το μήνυμα που ετοιμάζεται να στείλει ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ. Σύμφωνα με το γραφείο του, ο Στάρμερ θα περιγράψει την Ευρώπη ως «κοιμώμενο γίγαντα» που οφείλει να μειώσει την εξάρτησή της από τις ΗΠΑ για την άμυνά της και να προχωρήσει σε μια «πιο ευρωπαϊκή» εκδοχή του ΝΑΤΟ.
Ο ίδιος αναμένεται να ξεκαθαρίσει ότι δεν επιδιώκει απομάκρυνση των ΗΠΑ, αλλά μια νέα κατανομή βαρών: «Μιλώ για ένα όραμα ευρωπαϊκής ασφάλειας και μεγαλύτερης ευρωπαϊκής αυτονομίας, που δεν προμηνύει αμερικανική αποχώρηση, αλλά απαντά πλήρως στο αίτημα για μεγαλύτερη ανάληψη βαρών και ανανεώνει τους δεσμούς που μας υπηρέτησαν τόσο καλά».
Η ομιλία Ρούμπιο και το διακύβευμα για το ΝΑΤΟ
Ο Μάρκο Ρούμπιο, ως επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, αναμένεται να μιλήσει στις 9:00 τοπική ώρα στο Μόναχο. Η παρέμβασή του θεωρείται κρίσιμη, καθώς θα κληθεί να απαντήσει στις ανησυχίες των Ευρωπαίων για τη συνέπεια των αμερικανικών δεσμεύσεων στο ΝΑΤΟ, σε μια περίοδο όπου η Ουάσινγκτον προτάσσει την αντιπαράθεση με την Κίνα και έχει ήδη σηματοδοτήσει περιορισμό της στήριξης προς συμμάχους.
Στο παρασκήνιο, η συζήτηση αφορά όχι μόνο τη χρηματοδότηση της άμυνας και την κατανομή των δαπανών εντός ΝΑΤΟ, αλλά και το κατά πόσο η Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ηνωμένο Βασίλειο μπορούν να αναπτύξουν ικανότητες αποτροπής και προβολής ισχύος χωρίς να υπονομεύσουν τον διατλαντικό άξονα. Η πρόσφατη ρητορική του προέδρου Τραμπ έχει ενισχύσει τους φόβους ότι η ασφάλεια της Ευρώπης δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δεδομένη αμερικανική προτεραιότητα.
Στο Μόναχο, η παρουσία ηγετών όπως ο Εμανουέλ Μακρόν, ο Φρίντριχ Μερτς και ο Κιρ Στάρμερ υπογραμμίζει την προσπάθεια των Ευρωπαίων να διαμορφώσουν κοινή φωνή απέναντι στην Ουάσινγκτον, την ώρα που ο πόλεμος στην Ουκρανία και η αβεβαιότητα για το μέλλον της Ρωσίας καθιστούν την ενότητα του ΝΑΤΟ στρατηγική αναγκαιότητα.
Σχόλιο 
: Η φετινή Διάσκεψη του Μονάχου αναδεικνύει ότι η Ευρώπη δεν αμφισβητεί τον διατλαντικό δεσμό, αλλά δεν θεωρεί πλέον βιώσιμο το μοντέλο της σχεδόν απόλυτης εξάρτησης από τις ΗΠΑ. Για την Αθήνα και χώρες όπως η Ελλάδα, που στηρίζονται ιστορικά στο ΝΑΤΟ για την αποτροπή, η εξέλιξη αυτή σημαίνει διπλή πρόκληση: επένδυση σε ευρωπαϊκές αμυντικές πρωτοβουλίες χωρίς να διαρραγεί η σχέση με την Ουάσινγκτον και προσεκτική τοποθέτηση σε ένα ρευστό γεωπολιτικό τοπίο όπου η αξιοπιστία των εγγυήσεων ασφάλειας δοκιμάζεται.
#Μόναχο #Ρούμπιο #ΝΑΤΟ #ΗΠΑ #Ευρώπη
