Σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση τέθηκε το νομοσχέδιο του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών για τον εκσυγχρονισμό και την αναβάθμιση των μεταφορών. Το κείμενο συγκεντρώνει διάσπαρτες ρυθμίσεις ετών, ενισχύει την ασφάλεια και σφίγγει το πλαίσιο εποπτείας σε αστικές συγκοινωνίες, ΚΤΕΟ, ταξί και υποδομές.
Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών ανοίγει σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση ένα πολυθεματικό νομοσχέδιο, το οποίο φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως «σκούπα» για χρονίζοντα τεχνικά, θεσμικά και λειτουργικά κενά σε κρίσιμους τομείς των μεταφορών. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η φιλοσοφία του βασίζεται στη λελογισμένη μείωση διοικητικών βαρών, χωρίς υποχώρηση στα ζητήματα ασφάλειας, και στην ενίσχυση της διαφάνειας και της κρατικής εποπτείας.
Αστικές συγκοινωνίες, εισιτηριοδιαφυγή και προστασία προσωπικού
Κεντρικός άξονας του νομοσχεδίου είναι η ασφάλεια και η αξιοπιστία των μεταφορών, με αιχμή τις αστικές συγκοινωνίες. Στο πεδίο αυτό, αυστηροποιείται το πλαίσιο αντιμετώπισης της εισιτηριοδιαφυγής, με αύξηση των προστίμων, σε μια προσπάθεια να αντιμετωπιστεί η χρόνια αιμορραγία εσόδων των φορέων.
Παράλληλα, ενισχύεται η προστασία εργαζομένων και υποδομών: προβλέπονται ειδικές ρυθμίσεις για επιθέσεις σε ελεγκτές και προσωπικό, καθώς και μέτρα για την αντιμετώπιση βανδαλισμών και φθορών. Η κίνηση αυτή αντανακλά την αυξανόμενη ανησυχία για την ασφάλεια στις συγκοινωνίες και αποσκοπεί σε ένα πιο αποτρεπτικό πλαίσιο.
Καινοτόμο στοιχείο αποτελεί η εισαγωγή, για πρώτη φορά, ρυθμιστικού πλαισίου ελέγχου μικροσωματιδίων στους χώρους των δημόσιων συγκοινωνιών. Η παράμετρος της δημόσιας υγείας ενσωματώνεται πλέον θεσμικά στη λειτουργία των μεταφορών, συνδέοντας την ποιότητα αέρα με την καθημερινή χρήση μέσων μαζικής μεταφοράς.
Νέο πλαίσιο για ΚΤΕΟ, στόλο οχημάτων και ταξί
Το νομοσχέδιο επεκτείνεται και στον έλεγχο και την ασφάλεια των οχημάτων. Εκσυγχρονίζεται το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των ΚΤΕΟ, με στόχο την ενίσχυση της αξιοπιστίας των ελέγχων. Δημιουργείται Μητρώο Εποπτών, ώστε να διασφαλίζεται η ποιότητα και η ακεραιότητα των τεχνικών ελέγχων, ενώ θεσπίζονται σαφείς κανόνες για πιστοποίηση, εποπτεία και διασταύρωση ελέγχων, με απώτερο στόχο την οδική ασφάλεια και τη βελτίωση της κατάστασης του στόλου.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στα ταξί και τις επαγγελματικές μεταφορές. Παρέχεται η δυνατότητα μετατροπής αδειών ταξί από 6θέσιες σε 9θέσιες, ρύθμιση που ανταποκρίνεται σε ανάγκες της αγοράς και τουριστικών μετακινήσεων. Επιλύονται ζητήματα συγκυριότητας και διαχείρισης αδειών, ενώ προβλέπονται μεταβατικές ρυθμίσεις για την προσαρμογή στην ηλεκτροκίνηση, με στόχο να αποφευχθούν αιφνιδιασμοί και να διασφαλιστεί κοινωνικά δίκαιη μετάβαση.
Παράλληλα, προβλέπονται παρεμβάσεις για τους συγκοινωνιακούς φορείς, με αποσαφήνιση αρμοδιοτήτων, ενίσχυση λειτουργικής αυτονομίας και βελτίωση των υπηρεσιών προς τον πολίτη, καθώς και ρυθμίσεις για διαχείριση και αξιοποίηση υποδομών.
Πρότυπες προτάσεις και θεσμικό «λίφτινγκ» στην Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας
Σημαντική ενότητα του νομοσχεδίου αφορά τις πρότυπες προτάσεις του ν. 4903/2022, εργαλείο προσέλκυσης ιδιωτικών επενδύσεων σε υποδομές. Εξορθολογίζεται η διαδικασία κατάθεσης και εξέτασης, καταργείται ο χρονικός περιορισμός υποβολής (πλέον επιτρέπεται οποτεδήποτε) και ο κανόνας χρονικής προτεραιότητας. Η σειρά εξέτασης θα καθορίζεται από επιτροπή, βάσει αναγκών και συνθηκών κάθε περιόδου.
Ορίζεται κατώτατο όριο για τα έξοδα προετοιμασίας των προτάσεων, ώστε να παραμένουν σε εύλογο ύψος, ενώ καταργούνται ειδικοί κανόνες ως προς τις ελάχιστες προθεσμίες για εκδήλωση ενδιαφέροντος και υποβολή προσφορών μετά την έγκριση πρότυπης πρότασης. Στόχος είναι να επιταχυνθεί η αξιολόγηση των ήδη κατατεθειμένων προτάσεων και να ενθαρρυνθεί η κατάθεση νέων.
Ιδιαίτερο κεφάλαιο καταλαμβάνει και η Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας (ΑΠΑ). Για πρώτη φορά μετά τη σύστασή της (ν. 4757/2020) επιχειρείται στοχευμένη αναθεώρηση του πλαισίου λειτουργίας της, με σκοπό την αποσαφήνιση αρμοδιοτήτων, την ενίσχυση του εποπτικού ρόλου και τον εκσυγχρονισμό της διοικητικής της λειτουργίας. Η κίνηση αυτή εντάσσεται στη συνολική προσπάθεια αναβάθμισης της ρυθμιστικής ικανότητας του κράτους στις μεταφορές.
Σχόλιο
: Το νομοσχέδιο επιχειρεί να μαζέψει «ουρές» ετών και να θωρακίσει την ασφάλεια σε συγκοινωνίες, οχήματα και αερομεταφορές, αλλά η πραγματική του αξία θα κριθεί σε δύο μέτωπα: στην ικανότητα της διοίκησης να εφαρμόσει στην πράξη το αυστηρότερο πλαίσιο εποπτείας και στην ισορροπία ανάμεσα σε αυστηρότητα (πρόστιμα, κυρώσεις) και κίνητρα για επενδύσεις και ανανέωση στόλου, ιδίως σε ταξί και αστικά μέσα.






