Ο Φάμπιο Πανέτα της ΕΚΤ εκτιμά ότι η αμερικανική οικονομία φέρει το μεγαλύτερο βάρος των δασμών Τραμπ. Αναλύει επιπτώσεις σε πληθωρισμό, κέρδη και παγκόσμιο εμπόριο.
Η πολιτική δασμών του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ έχει τελικά πλήξει περισσότερο την ίδια την αμερικανική οικονομία παρά τους εμπορικούς της εταίρους, σύμφωνα με τον Φάμπιο Πανέτα, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Μιλώντας στο συνέδριο Assiom-Forex στη Βενετία, ο Πανέτα παρουσίασε μια ψύχραιμη αλλά αιχμηρή αποτίμηση των συνεπειών της αμερικανικής εμπορικής πολιτικής στην εγχώρια οικονομία, στον πληθωρισμό και στις παγκόσμιες ροές εμπορίου.
Το κόστος των δασμών και ο αμερικανικός πληθωρισμός
Ο Πανέτα τόνισε ότι οι ξένοι εξαγωγείς έχουν επωμιστεί «περίπου το 10%» του βάρους των αμερικανικών δασμών. Το μεγαλύτερο μέρος, όμως, μεταφέρθηκε εντός των ΗΠΑ: αρχικά απορροφήθηκε από τα περιθώρια κέρδους των αμερικανικών επιχειρήσεων και στη συνέχεια μετακυλίστηκε στους καταναλωτές, οι οποίοι σήμερα «επομίζονται περίπου το μισό» του συνολικού κόστους.
Κατά τον ίδιο, οι δασμοί έχουν προσθέσει «λίγο περισσότερο από μισή ποσοστιαία μονάδα» στον πληθωρισμό, ο οποίος παραμένει πάνω από τον στόχο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ. Η εκτίμηση αυτή είναι κρίσιμη, καθώς αναδεικνύει ότι τα εργαλεία εμπορικής πολιτικής χρησιμοποιούνται στην πράξη ως έμμεσος φόρος στους ίδιους τους Αμερικανούς πολίτες και τις επιχειρήσεις, σε μια περίοδο όπου η μάχη κατά του πληθωρισμού αποτελεί κεντρικό ζητούμενο για τις κεντρικές τράπεζες.
Νομικές ανατροπές και κλιμάκωση της εμπορικής έντασης
Η ανάλυση του Πανέτα έρχεται σε μια στιγμή που η αμερικανική εμπορική στρατηγική δοκιμάζεται θεσμικά. Το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε το μεγαλύτερο μέρος των δασμών που είχε επιβάλει ο Τραμπ το προηγούμενο έτος, κρίνοντας ότι υπερέβη τις εξουσίες του επικαλούμενος ομοσπονδιακό νόμο περί έκτακτης ανάγκης. Η απάντηση του Λευκού Οίκου ήταν η επιβολή ενός νέου, οριζόντιου δασμού 10% σε παγκόσμια βάση και η εξαγγελία ερευνών που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε πρόσθετους φόρους εισαγωγών.
Η κίνηση αυτή εντείνει την αβεβαιότητα στο διεθνές εμπόριο, καθώς οι εταίροι των ΗΠΑ –μεταξύ αυτών η Ευρωπαϊκή Ένωση– εξετάζουν αντίμετρα και στρατηγικές προσαρμογής. Η ήδη επιβαρυμένη παγκόσμια αλυσίδα αξίας κινδυνεύει να κατακερματιστεί περαιτέρω, με επιπτώσεις στις επενδύσεις, στο κόστος παραγωγής και στην ανταγωνιστικότητα.
Αναδιάρθρωση εμπορικών ροών και στρατηγική αλληλεξάρτηση
Ο Πανέτα υπογράμμισε ότι οι δασμοί έχουν προκαλέσει «σημαντική γεωγραφική αναδιάρθρωση» των εμπορικών ροών. Οι εισαγωγές των ΗΠΑ από την Κίνα έχουν μειωθεί, ενώ αυξάνονται οι εισαγωγές από τρίτες χώρες όπως το Μεξικό, το Βιετνάμ και η Ταϊβάν. Παράλληλα, η Κίνα ενισχύει την παρουσία της σε εναλλακτικές αγορές, αναζητώντας νέους εμπορικούς και επενδυτικούς προσανατολισμούς.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο Πανέτα προειδοποίησε ότι «ο κόσμος είναι στενά αλληλεξαρτώμενος – καμία χώρα δεν μπορεί να ευημερήσει για πολύ απομονώνοντας τον εαυτό της». Παρότι οι ΗΠΑ διατηρούν δεσπόζουσα θέση σε τεχνολογία, άμυνα και διεθνή χρηματοδότηση, «η αποδέσμευση από το οικοσύστημα των ΗΠΑ απλώς δεν είναι βιώσιμη επιλογή» για πολλές χώρες. Την ίδια στιγμή, οι ΗΠΑ χρειάζονται την Ευρώπη, η οποία απορροφά το 1/5 των εξαγωγών αγαθών τους, το 40% των εξαγωγών υπηρεσιών τους, παράγει το 1/3 των ξένων κερδών των αμερικανικών πολυεθνικών και κατέχει σημαντικά ποσά αμερικανικών κρατικών τίτλων.
Σχόλιο 
: Η παρέμβαση Πανέτα απογυμνώνει τον «οικονομικό εθνικισμό» από το αφήγημα ισχύος του: οι δασμοί, αντί για όπλο πίεσης προς τους άλλους, λειτουργούν ως αυτοτραυματισμός για την αμερικανική οικονομία, τροφοδοτώντας πληθωρισμό και στρεβλώσεις στο εμπόριο. Για την Ευρώπη, το μήνυμα είναι διπλό: αφενός να θωρακίσει τη στρατηγική της αυτονομία χωρίς αυταπάτες αποσύνδεσης από τις ΗΠΑ, αφετέρου να αξιοποιήσει την αλληλεξάρτηση ως διαπραγματευτικό πλεονέκτημα σε ένα περιβάλλον κλιμακούμενων εμπορικών εντάσεων.
#ΕΚΤ #ΗΠΑ #δασμοί #Πανέτα #παγκόσμιοΕμπόριο
