Η Αθήνα ευθυγραμμίζεται στενά με Ρώμη και Μαδρίτη, εγκαινιάζοντας απευθείας διαπραγματεύσεις με βασικές χώρες προέλευσης μεταναστών. Στόχος η αύξηση επιστροφών και η αποθάρρυνση παράνομων ροών.
Στη Ρώμη βρίσκεται ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης, εγκαινιάζοντας ένα νέο, πιο επιθετικό μοντέλο διαχείρισης της μετανάστευσης, με άμεσες επαφές με χώρες προέλευσης μεταναστών. Η πρωτοβουλία, που ανήκει στον Ιταλό ομόλογό του, φέρνει στο ίδιο τραπέζι Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία και τον αρμόδιο υπουργό του Πακιστάν, με σαφή στόχευση την αύξηση των επιστροφών και τον περιορισμό της παράνομης μετανάστευσης.
Τριμερής άξονας πρώτης γραμμής και άμεσες επαφές
Όπως δήλωσε ο Θάνος Πλεύρης, οι τρεις χώρες της Μεσογείου που δέχονται τη μεγαλύτερη μεταναστευτική πίεση –Ελλάδα, Ισπανία και Ιταλία– επιχειρούν να αποκτήσουν απευθείας, κεντρικό δίαυλο επικοινωνίας με τα κράτη που στέλνουν μετανάστες. Για την Ελλάδα, κρίσιμες θεωρούνται η Αίγυπτος, το Μπαγκλαντές και το Πακιστάν, από τις οποίες προέρχονται σε μεγάλο ποσοστό άτομα που δεν δικαιολογούν καθεστώς ασύλου.
Ο υπουργός τόνισε ότι με το Πακιστάν υπάρχει ήδη «καλή συνεργασία» στο πεδίο των επιστροφών, ενώ το νέο σχήμα στοχεύει στην αποστολή ενός «σαφούς μηνύματος» προς όσους δεν δικαιούνται άσυλο: ότι η παράνομη είσοδος στην Ευρώπη θα οδηγεί σε επιστροφή, με μόνη εναλλακτική τους νόμιμους διαύλους μετανάστευσης. Η κίνηση εντάσσεται σε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή στροφή προς πιο αυστηρή διαχείριση των ροών, με έμφαση στη συνεργασία με τρίτες χώρες.
Ευρωπαϊκό Σύμφωνο και καθεστώς «ασφαλών τρίτων χωρών»
Κεντρικό πλαίσιο των συζητήσεων αποτελεί το νέο Ευρωπαϊκό Σύμφωνο Μετανάστευσης και Ασύλου, που τίθεται σε εφαρμογή από τον Ιούνιο. Ελλάδα, Ιταλία και Ισπανία, ως χώρες πρώτης υποδοχής αλλά και πύλες δευτερογενών ροών προς την ενδοχώρα της ΕΕ, εμφανίζονται με «κοινούς, έντονους προβληματισμούς», όπως σημείωσε ο Θάνος Πλεύρης. Ιδίως η Αθήνα και η Ρώμη συγκλίνουν σε μια «σκληρή μεταναστευτική πολιτική», επιδιώκοντας κοινές θέσεις στην εφαρμογή των νέων κανόνων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στον Κανονισμό για τις Ασφαλείς Τρίτες Χώρες, που ήδη έχει εγκριθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η δυνατότητα της ΕΕ να ονοματίζει συγκεκριμένα κράτη ως «ασφαλή» διευκολύνει σημαντικά τις επιστροφές, κάτι που για την Ελλάδα αφορά ευθέως την Αίγυπτο, το Μπαγκλαντές και το Πακιστάν. Παράλληλα, ο υπό διαμόρφωση Κανονισμός Επιστροφών φιλοδοξεί να απλοποιήσει τόσο τις απελάσεις όσο και τις οικειοθελείς αποχωρήσεις, κλείνοντας κενά που μέχρι σήμερα επιβράδυναν ή μπλόκαραν τις διαδικασίες.
Η στενή συνεργασία με την Ιταλία, όπως υπογράμμισε ο υπουργός, σηματοδοτεί μια νέα φάση όπου οι χώρες πρώτης γραμμής της ΕΕ δεν περιορίζονται σε εσωτερική διαχείριση, αλλά «μιλούν απευθείας» με τις χώρες προέλευσης για να διαμορφώσουν δεσμευτικά πλαίσια συνεργασίας. Πρόκειται για στρατηγική που, αν αποδώσει, μπορεί να μειώσει την πίεση στα εθνικά συστήματα ασύλου και να ενισχύσει το διαπραγματευτικό βάρος της νότιας Ευρώπης έναντι των εταίρων της.
Σχόλιο 
: Η πρωτοβουλία Πλεύρη εντάσσεται σε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή τάση «εξωτερίκευσης» της μεταναστευτικής πολιτικής: περισσότερη πίεση και ανταλλάγματα σε τρίτες χώρες, με αντάλλαγμα αυξημένες επιστροφές. Το στοίχημα για την Ελλάδα είναι διπλό: αφενός να μειώσει τις παράτυπες ροές και το κόστος φιλοξενίας, αφετέρου να διασφαλίσει ότι η αυστηροποίηση δεν θα οδηγήσει σε νέα νομικά και ανθρωπιστικά αδιέξοδα, που θα πλήξουν τη διεθνή της εικόνα και θα επιβαρύνουν εκ νέου τα σύνορα και τα νησιά.
#Πλεύρης #Μετανάστευση #ΕυρωπαϊκόΣύμφωνο #Ιταλία #Ισπανία
