Η Σλοβακία θέτει την Κομισιόν στη μέση μιας σκληρής αντιπαράθεσης με το Κίεβο για τη ροή ρωσικού πετρελαίου. Η διαμάχη απειλεί τόσο τις ευρωπαϊκές κυρώσεις όσο και κρίσιμη χρηματοδότηση προς την Ουκρανία.
Η ένταση μεταξύ Σλοβακίας, Ουγγαρίας και Ουκρανίας γύρω από τον αγωγό πετρελαίου Druzhba μετατρέπεται σε μείζονα ευρωπαϊκή κρίση ενεργειακής ασφάλειας και πολιτικής συνοχής. Η Μπρατισλάβα ζήτησε επισήμως από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ερευνήσει εάν οι ουκρανικές αρχές λένε την αλήθεια όταν υποστηρίζουν ότι ο αγωγός έχει τεθεί εκτός λειτουργίας λόγω ρωσικής αεροπορικής επίθεσης.
Η αντιπαράθεση για τον αγωγό και ο ρόλος της Κομισιόν
Η Ουκρανία υποστηρίζει ότι ο αγωγός Druzhba, μέσω του οποίου διοχετεύεται ρωσικό πετρέλαιο προς Σλοβακία και Ουγγαρία, έχει σταματήσει να λειτουργεί από τα τέλη Ιανουαρίου λόγω ζημιών από ρωσικό πλήγμα. Αντίθετα, Μπρατισλάβα και Βουδαπέστη αφήνουν να εννοηθεί ότι η διακοπή της ροής αποτελεί πολιτική απόφαση του Κιέβου, ασκώντας έτσι έμμεση πίεση στην ΕΕ και υπονομεύοντας τις κυρώσεις κατά της Μόσχας.
Ο Σλοβάκος υπουργός Εξωτερικών Γιούραϊ Μπλανάρ δήλωσε ότι η χώρα του ζήτησε από τον Ευρωπαίο επίτροπο Ενέργειας Νταν Γεργκενσεν να σταλεί τεχνική αποστολή προκειμένου να διαπιστωθεί αν ο αγωγός είναι πράγματι τόσο κατεστραμμένος ώστε να μην μπορεί να συνεχιστεί η ροή πετρελαίου. Με αυτόν τον τρόπο, η Σλοβακία μεταφέρει ουσιαστικά την ευθύνη των επόμενων κινήσεων στις Βρυξέλλες, απαιτώντας μια «ανεξάρτητη» ευρωπαϊκή επιβεβαίωση των ουκρανικών ισχυρισμών.
Παράλληλα, η Σλοβακία διέκοψε τις έκτακτες εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας προς την Ουκρανία, τη στιγμή που το ουκρανικό ενεργειακό σύστημα βρίσκεται σε κρίσιμη κατάσταση μετά από χρόνια ρωσικών βομβαρδισμών υποδομών.
Χρηματοδότηση, κυρώσεις και ουκρανικές επιθέσεις
Η διαμάχη δεν περιορίζεται στην τεχνική κατάσταση του αγωγού. Η Ουγγαρία έχει ήδη μπλοκάρει ένα συμφωνημένο δάνειο ύψους 90 δισ. ευρώ της ΕΕ προς την Ουκρανία, το οποίο θεωρείται κρίσιμο για τη δημοσιονομική σταθερότητα του Κιέβου εν μέσω πολέμου. Την ίδια ώρα, οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ απέτυχαν να καταλήξουν σε συμφωνία για νέο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, με τη Σλοβακία να εκφράζει επιφυλάξεις.
Στο ενεργειακό πεδίο, η Ουκρανία κλιμακώνει τη δική της στρατηγική. Σύμφωνα με ουκρανό αξιωματούχο της Υπηρεσίας Ασφαλείας, το Κίεβο στοχεύει συστηματικά ρωσικές ενεργειακές υποδομές για να «μειώσει μεθοδικά την τροφοδότηση του ρωσικού προϋπολογισμού με πετροδολάρια» και να «αιμορραγήσει σταδιακά» την οικονομία της Ρωσίας. Στο πλαίσιο αυτό, ουκρανικό drone έπληξε ρωσικό αντλιοστάσιο-κόμβο του ίδιου αγωγού, επιτείνοντας τη διπλωματική σύγκρουση.
Η σλοβακική πλευρά καταγγέλλει ότι το Κίεβο δεν έχει μοιραστεί τεχνικές λεπτομέρειες για την επίθεση και τη διακοπή του transit. Το υπουργείο Εξωτερικών της χώρας χαρακτήρισε την αναστολή της διέλευσης ρωσικού πετρελαίου «σοβαρό ζήτημα» που απαιτεί «άμεση και διαφανή λύση», ενώ ο Μπλανάρ μίλησε για «ακατανόητη» σιωπή της ουκρανικής κυβέρνησης.
Κίνδυνος για την ευρωπαϊκή ενότητα στην Ουκρανία
Η υπόθεση του Druzhba αναδεικνύει πόσο εύθραυστη παραμένει η ευρωπαϊκή ενότητα γύρω από την υποστήριξη προς την Ουκρανία. Κράτη-μέλη που εξαρτώνται ακόμη έντονα από ρωσικούς υδρογονάνθρακες χρησιμοποιούν την ενεργειακή τους ευαλωτότητα ως διαπραγματευτικό όπλο στις Βρυξέλλες, συνδέοντας τεχνικά ζητήματα αγωγών με πολιτικές αποφάσεις για δάνεια και κυρώσεις.
Για την Κομισιόν, η πρόκληση είναι διπλή: αφενός να διασφαλίσει την ενεργειακή ασφάλεια χωρών όπως η Σλοβακία και η Ουγγαρία, αφετέρου να αποτρέψει τη μετατροπή της ενεργειακής εξάρτησης από τη Ρωσία σε μόνιμο μηχανισμό εκβιασμού της ευρωπαϊκής πολιτικής για την Ουκρανία. Η τεχνική επιθεώρηση του αγωγού, εφόσον προχωρήσει, θα έχει έτσι βαρύ πολιτικό φορτίο, καθώς τα πορίσματά της θα επηρεάσουν άμεσα τόσο την εσωτερική συνοχή της ΕΕ όσο και το εύρος της μελλοντικής υποστήριξης προς το Κίεβο.
Σχόλιο 
: Η σλοβακική κίνηση φέρνει την Επιτροπή σε δύσκολη θέση: αν επιβεβαιώσει την ουκρανική εκδοχή, θα εκτεθεί η Μπρατισλάβα· αν την αμφισβητήσει, θα πληγεί η αξιοπιστία του Κιέβου. Σε κάθε περίπτωση, η υπόθεση αποδεικνύει ότι η μετάβαση της Ευρώπης μακριά από τα ρωσικά καύσιμα δεν είναι μόνο τεχνικό ή κλιματικό στοίχημα, αλλά βαθιά γεωπολιτικό εργαλείο, με κράτη-μέλη να το αξιοποιούν για να επαναδιαπραγματευτούν τη θέση τους στον ευρωπαϊκό καταμερισμό ισχύος.
#Σλοβακία #Ουκρανία #Ρωσία #Druzhba #ΕΕ #Ενέργεια #Κυρώσεις
