Με σαφώς οριοθετημένες τις «κόκκινες γραμμές» για κυριαρχία και κυριαρχικά δικαιώματα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης μεταβαίνει στην Άγκυρα για το τετ α τετ με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και το 6ο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας. Η Αθήνα κρατά χαμηλές προσδοκίες, επενδύει όμως στη θετική ατζέντα και στη διατήρηση των «ήρεμων νερών» στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η σημερινή συνάντηση κορυφής στην Άγκυρα μεταξύ του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν πραγματοποιείται σε ένα περιβάλλον γεωπολιτικής ρευστότητας, με την Αθήνα να επιδιώκει σταθεροποίηση και προβλεψιμότητα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Παρά τις πρόσφατες αναθεωρητικές εξάρσεις της Άγκυρας, στόχος της ελληνικής πλευράς παραμένει η διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας και η εδραίωση μιας λειτουργικής σχέσης, χωρίς υποχωρήσεις σε ζητήματα κυριαρχίας.
Κόκκινες γραμμές και μοναδική διαφορά
Η ελληνική γραμμή επαναδιατυπώνεται με σαφήνεια: αναγνωρίζεται μία και μόνη διαφορά με την Τουρκία, αυτή της οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, ως ζήτημα που μπορεί να αχθεί ενώπιον διεθνούς δικαιοδοσίας. Οτιδήποτε άπτεται εθνικής κυριαρχίας τίθεται εκτός διαλόγου. Κυβερνητικά στελέχη υπογραμμίζουν ότι η θεωρία των «γκρίζων ζωνών» είναι «εκτός τόπου και χρόνου», αντίθετη με το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν αναγνωρίστηκε ούτε πρόκειται να αναγνωριστεί από την Ελλάδα.
Παράλληλα, η Αθήνα αποδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στο ζήτημα του τουρκικού casus belli για τα 12 ναυτικά μίλια. Ο πρωθυπουργός έχει ήδη συνδέσει δημόσια την ύπαρξή του με την ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας, ξεκαθαρίζοντας ότι όσο παραμένει σε ισχύ, η Άγκυρα δεν μπορεί να αξιοποιήσει ευρωπαϊκούς πόρους για την αμυντική της βιομηχανία. Το αν και πώς το θέμα θα τεθεί ευθέως στον Ερντογάν αποτελεί ένα από τα κρίσιμα σημεία της συνάντησης.
Χαμηλές προσδοκίες, πίεση για «ήρεμα νερά»
Οι προσδοκίες στην Αθήνα παραμένουν συνειδητά χαμηλές ως προς ουσιαστική πρόοδο στο πυρηνικό ζήτημα της οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών. Η εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, Λάνα Ζωχιού, ξεκαθάρισε ότι η οριοθέτηση δεν βρίσκεται στην ατζέντα του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας, καθώς «δεν συντρέχουν οι αναγκαίες προϋποθέσεις» για να προχωρήσει σχετική συζήτηση. Εφόσον, ωστόσο, τεθεί από την τουρκική πλευρά, η Αθήνα δηλώνει έτοιμη να το συζητήσει, χωρίς να παρεκκλίνει από το πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου.
Παρά την ένταση των τελευταίων μηνών –με αιχμές για την ελληνική ενεργειακή στρατηγική στην Ανατολική Μεσόγειο, την κατάθεση του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού και την αναβίωση της ρητορικής περί «γκρίζων ζωνών»– η ελληνική κυβέρνηση θεωρεί ότι η σχετική ηρεμία των τελευταίων ετών αποτελεί κεκτημένο που πρέπει να διαφυλαχθεί. Σε αυτό το πλαίσιο, Αθήνα και Άγκυρα απορρίπτουν δημοσίως την ανάγκη οποιασδήποτε επιδιαιτησίας, όπως μιας αμερικανικής παρέμβασης στα ελληνοτουρκικά, προβάλλοντας την ικανότητά τους να διαχειρίζονται διμερώς τις διαφορές τους.
Η θετική ατζέντα και η οικονομική διάσταση
Το 6ο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας, με τη συμμετοχή πολυμελών υπουργικών αποστολών, αναδεικνύεται σε όχημα προώθησης της λεγόμενης «θετικής ατζέντας». Μετανάστευση, οικονομία, εμπόριο, τουρισμός, πολιτική προστασία και ασφάλεια αποτελούν τα πεδία όπου οι δύο πλευρές αναζητούν χειροπιαστές συμφωνίες και βελτίωση της καθημερινής συνεργασίας.
Η ελληνική αποστολή, στην οποία μετέχουν μεταξύ άλλων ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης, καθώς και οι υπουργοί Ανάπτυξης, Υποδομών, Προστασίας του Πολίτη, Παιδείας, Κλιματικής Κρίσης, Μετανάστευσης και Πολιτισμού, υποδηλώνει το εύρος των πεδίων όπου μπορεί να υπάρξει πρόοδος. Η «οικονομικοποίηση» της σχέσης –μέσω εμπορίου, επενδύσεων και διασυνδεσιμότητας– αντιμετωπίζεται στην Αθήνα ως εργαλείο σταθεροποίησης, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θίγονται πάγιες εθνικές θέσεις.
Σχόλιο 
: Η Άγκυρα επιχειρεί να αξιοποιήσει τη γεωπολιτική συγκυρία για να επανέλθει ως κρίσιμος παίκτης για τη Δύση, ενώ η Αθήνα επενδύει σε μια στρατηγική «ψυχρής νηφαλιότητας»: διατήρηση της έντασης χαμηλά, ενεργητική διπλωματία στην ΕΕ και σταθερή προσήλωση στο Διεθνές Δίκαιο. Το πραγματικό τεστ δεν θα είναι οι δηλώσεις στην Άγκυρα, αλλά η συμπεριφορά της Τουρκίας στο πεδίο, ιδίως στο ενεργειακό και στο Αιγαίο, τους επόμενους μήνες.
#Ελληνοτουρκικά #Μητσοτάκης #Ερντογάν #Αιγαίο
