Η νέα σειρά του Netflix «Famous Last Words» καταγράφει συνεντεύξεις διασήμων που προβάλλονται μόνο μετά τον θάνατό τους. Το concept λειτουργεί ως ζωντανό επικήδειο και θέτει νέα όρια στη σχέση τηλεόρασης, μνήμης και κληρονομιάς.
Μια από τις πιο ιδιότυπες και συναισθηματικά φορτισμένες τηλεοπτικές ιδέες των τελευταίων ετών δοκιμάζει το Netflix με τη σειρά «Famous Last Words». Πρόκειται για συνεντεύξεις που πραγματοποιούνται με πλήρη επίγνωση της επικείμενης απώλειας του πρωταγωνιστή και προβάλλονται αποκλειστικά μετά τον θάνατό του, λειτουργώντας ως ένα είδος «ζωντανής νεκρολογίας» που οι ίδιοι οι πρωταγωνιστές επιμελούνται.
Η περίπτωση του Έρικ Ντέιν και η δύναμη της τελευταίας ματιάς
Η δεύτερη μόλις εκπομπή της σειράς προβλήθηκε μία ημέρα μετά τον θάνατο του ηθοποιού Έρικ Ντέιν. Ο Ντέιν, γνωστός στο ευρύ κοινό από το «Grey’s Anatomy», είχε καταγράψει τη συνέντευξη γνωρίζοντας ότι πάσχει από προχωρημένο ALS και έχοντας συμφωνήσει ότι το υλικό θα προβληθεί μόνο αν πεθάνει. Στο στούντιο βρίσκεται μόνο ο ίδιος και ο παρουσιαστής Μπραντ Φάλτσακ· οι κάμερες είναι σταθερές και χωρίς χειριστές, εντείνοντας την αίσθηση οικειότητας και ευαλωτότητας.
Ο Ντέιν μιλά ανοιχτά για τη μάχη του με την ασθένεια, αλλά και για παλαιότερους αγώνες με τις εξαρτήσεις, περιγράφοντας το χάσμα ανάμεσα σε «μέσα» και «έξω» – ανάμεσα σε αυτό που ένιωθε και στην εικόνα που έβλεπαν οι άλλοι. Αναμετριέται με τις ενοχές, τις αποτυχίες και την προσπάθεια αυτοσυγχώρεσης. Λίγο πριν το τέλος, ο Φάλτσακ αποχωρεί από το δωμάτιο και ο ηθοποιός μένει μόνος με την κάμερα.
Το τελευταίο επτάλεπτο είναι αφιερωμένο αποκλειστικά στις δύο έφηβες κόρες του. Τις κοιτάζει κατάματα μέσα από τον φακό, τις προτρέπει να μένουν στο παρόν, να αντέχουν τις δυσκολίες και κλείνει με τα λόγια: «Είστε η καρδιά μου. Είστε τα πάντα μου. Καληνύχτα. Σας αγαπώ. Αυτές είναι οι τελευταίες μου λέξεις».
Από την Τζέιν Γκούντολ σε μια νέα «βιβλιοθήκη θανάτου»
Η πρεμιέρα της σειράς είχε γίνει λίγους μήνες νωρίτερα, με επεισόδιο αφιερωμένο στην πρωτοπόρο πρωτευθολόγο Τζέιν Γκούντολ, το οποίο προβλήθηκε δύο ημέρες μετά τον θάνατό της. Εκείνη επέλεξε να απευθυνθεί στο ευρύ κοινό, καλώντας τους ανθρώπους να μην χάνουν την ελπίδα και να θυμούνται ότι ο καθένας μπορεί να κάνει τη διαφορά. Η αντίστιξη με τον βαθιά προσωπικό, οικογενειακό τόνο του Ντέιν αναδεικνύει ήδη, από τα δύο πρώτα επεισόδια, το εύρος των πιθανών προσεγγίσεων στο τέλος της ζωής.
Η ιδέα βασίζεται στο δανέζικο format «Det Sidste Ord» και δύσκολα θα εξελιχθεί σε μαζικό τηλεοπτικό hit. Δεν είναι περιεχόμενο για να παίζει στο φόντο ενώ ο θεατής χαζεύει στο κινητό· απαιτεί συγκέντρωση, συναισθηματική διαθεσιμότητα και μια «ψυχική προετοιμασία» για να αντικρίσει κανείς ανθρώπους στο τελευταίο τμήμα της διαδρομής τους. Ωστόσο, ακριβώς γι’ αυτό, έχει τη δυναμική να εξελιχθεί σε πολύτιμο αρχείο για το πώς οι άνθρωποι διαχειρίζονται τον θάνατό τους στη σύγχρονη εποχή της εικόνας.
Η σειρά συγγενεύει με πρακτικές όπως η επανέκδοση παλαιών συνεντεύξεων μετά τον θάνατο των προσώπων, αλλά είναι πολύ πιο ρητά επιμνημόσυνη: όλοι γνωρίζουν ότι μιλούν για τελευταία φορά στο κοινό. Στο μέλλον, καθώς η «βιβλιοθήκη» των επεισοδίων θα μεγαλώνει, αναμένεται να δούμε πρόσωπα που θα προσπαθούν να διορθώσουν το ιστορικό τους αποτύπωμα, να κλείσουν εκκρεμότητες ή ακόμη και να λύσουν προσωπικούς λογαριασμούς.
Σε μια εποχή όπου η δημόσια εικόνα διαμορφώνεται και παραμορφώνεται με ιλιγγιώδη ταχύτητα, το «Famous Last Words» προσφέρει σε επιφανείς προσωπικότητες την τελευταία, απόλυτα ελεγχόμενη ευκαιρία να ορίσουν οι ίδιες το πώς θέλουν να μείνουν στη μνήμη. Αν το εγχείρημα συνεχιστεί, μπορεί σε λίγες δεκαετίες να αποτελεί ένα από τα πιο συναρπαστικά τεκμήρια της ανθρώπινης εμπειρίας απέναντι στο τέλος.
Σχόλιο 
: Το Netflix μετατρέπει την έννοια της νεκρολογίας σε premium οπτικοακουστικό προϊόν, ανοίγοντας μια νέα, εμπορικά και πολιτισμικά φορτισμένη αγορά γύρω από τη διαχείριση της υστεροφημίας, όπου η αφήγηση της ζωής γίνεται συνειδητή επένδυση στο «brand μετά θάνατον».
#Netflix #FamousLastWords #Τηλεόραση #Media
