Εκτεταμένο πρόγραμμα ερευνών υδρογονανθράκων, με επενδύσεις που υπερβαίνουν το 1,0 δισ. ευρώ, δρομολογείται σε εννέα θαλάσσια μπλοκ από το ΒΔ Ιόνιο έως νότια της Κρήτης. Οι πρώτες γεωτρήσεις τοποθετούνται στο 2027, ενώ η έναρξη παραγωγής –αν επιβεβαιωθούν εμπορικά κοιτάσματα– εκτιμάται για την περίοδο 2032-2035.
Σε φάση υλοποίησης περνά πλέον το εθνικό πρόγραμμα υδρογονανθράκων, με ένα φιλόδοξο πλάνο ερευνητικών γεωτρήσεων σε εννέα θαλάσσια μπλοκ, συνολικού ύψους επενδύσεων άνω του 1,0 δισ. ευρώ σε ορίζοντα δεκαετίας. Η γεωγραφική έκταση των παραχωρήσεων διπλασιάζεται, φθάνοντας τα 94.094 τ.χλμ., που αντιστοιχούν περίπου στο 71% της συνολικής επιφάνειας της χώρας, εξέλιξη που αυξάνει θεωρητικά τις πιθανότητες εντοπισμού εμπορικά αξιοποιήσιμων κοιτασμάτων.
Νέος χάρτης παραχωρήσεων και χρονοδιάγραμμα γεωτρήσεων
Καθοριστικό βήμα αποτέλεσε η υπογραφή των συμβάσεων μίσθωσης με το σχήμα Chevron – Helleniq Energy για τέσσερα θαλάσσια μπλοκ σε Πελοπόννησο και Κρήτη, που διπλασίασαν τις περιοχές προς εξερεύνηση. Παράλληλα, στο παιχνίδι παραμένουν Energean και ExxonMobil, διαμορφώνοντας ένα μίγμα δύο ελληνικών και δύο αμερικανικών ομίλων που αναλαμβάνουν ρόλο operators στις ελληνικές θάλασσες.
Σύμφωνα με το δεκαετές «Exploration Program: 10 Year Outlook» της ΕΔΕΥΕΠ, οι πρώτες ερευνητικές γεωτρήσεις προγραμματίζονται ως εξής:
- «Μπλοκ 2» στο ΒΔ Ιόνιο (Energean, ExxonMobil, Helleniq Energy): 1ο τρίμηνο 2027, με εκτιμώμενο δυνητικό κοίτασμα 200 δισ. κυβικών ποδιών.
- «Μπλοκ Ιονίου» (Helleniq Energy): 1ο τρίμηνο 2028.
- «Μπλοκ 10» Κυπαρισσιακού Κόλπου (Helleniq Energy): 2ο τρίμηνο 2028.
- «Νοτιοδυτικά της Κρήτης» (ExxonMobil, Helleniq Energy): 3ο τρίμηνο 2028.
- «Δυτικά της Κρήτης» (ExxonMobil, Helleniq Energy): 2ο-3ο τρίμηνο 2030.
- «Α2» (Chevron): 2ο-3ο τρίμηνο 2031.
- «Νότια Πελοπόννησος» (Chevron – Helleniq Energy): 4ο τρίμηνο 2031.
- «Νότια Κρήτη 1» (Chevron – Helleniq Energy): 2ο-3ο τρίμηνο 2032.
- «Νότια Κρήτη 2» (Chevron – Helleniq Energy): 4ο τρίμηνο 2032.
Εφόσον οι γεωτρήσεις επιβεβαιώσουν αξιοποιήσιμα κοιτάσματα, η πρώτη παραγωγή υδρογονανθράκων στην Ελλάδα τοποθετείται από την ΕΔΕΥΕΠ στην περίοδο 2032-2035. Ωστόσο, το ίδιο το outlook υπογραμμίζει ότι πρόκειται για προβλέψεις, που θα κριθούν από τα γεωλογικά δεδομένα, τα βάθη, την απόσταση από τη στεριά, αλλά και τις γεωπολιτικές συνθήκες, ιδίως νότια της Κρήτης.
Οικονομικό αποτύπωμα, ρίσκα και κρατικό όφελος
Οι συνολικές επενδύσεις στα θαλάσσια μπλοκ σε βάθος δεκαετίας εκτιμάται ότι ξεπερνούν το 1,0 δισ. ευρώ. Αναλύονται σε 41,47 εκατ. ευρώ από τις νέες συμβάσεις μίσθωσης, περίπου 80 εκατ. ευρώ για την πρώτη ερευνητική γεώτρηση στο «μπλοκ 2» και περί τα 790 εκατ. ευρώ σε μελλοντικές γεωτρήσεις. Τα τέσσερα νέα μπλοκ που παραχωρήθηκαν στη Chevron – Helleniq Energy έχουν συντομευμένο χρόνο ερευνών στα 7 χρόνια (από 8), με τριφασική δομή: τριετία 2D σεισμικών με ελάχιστες δαπάνες 20 εκατ. ευρώ, διετία 3D σεισμικών με 24 εκατ. ευρώ και διετία ερευνητικών γεωτρήσεων με κατώτατο όριο 100 εκατ. ευρώ.
Για το Δημόσιο, σε περίπτωση εμπορικής αξιοποίησης, το μεσοσταθμικό οικονομικό όφελος εκτιμάται γύρω στο 40% επί των συνολικών κερδών. Το ποσοστό αυτό προκύπτει από συνδυασμό μισθωμάτων (royalties) που μπορούν να φθάσουν έως 15%, φόρου εισοδήματος 20%, περιφερειακού φόρου 5%, καθώς και μπόνους υπογραφής, ετήσιες στρεμματικές αποζημιώσεις και κονδύλια εκπαίδευσης.
Παρά το ελκυστικό θεωρητικά πακέτο, το εγχείρημα παραμένει υψηλού ρίσκου: οι γεωλογικές αβεβαιότητες, οι πιθανές ενστάσεις σε περιβαλλοντικό επίπεδο, η διαχρονική διοικητική και δικαστική γραφειοκρατία, αλλά και οι γεωπολιτικές τριβές στην Ανατολική Μεσόγειο μπορούν να επηρεάσουν χρονοδιαγράμματα και τελική απόδοση.
Σχόλιο 
: Το πρόγραμμα υδρογονανθράκων εισέρχεται σε φάση πραγματικού τεστ: για το επενδυτικό ενδιαφέρον των majors, για την αντοχή της ελληνικής διοίκησης σε σύνθετα projects βαθέων υδάτων και για τη δυνατότητα της χώρας να μετατρέψει γεωπολιτικό κεφάλαιο σε απτό οικονομικό όφελος, χωρίς να υπονομεύσει τις κλιματικές της δεσμεύσεις.
#υδρογονάνθρακες #επενδύσεις #ενέργεια #Κρήτη #Ιόνιο
