Μια Βρετανίδα δημοσιογράφος συγκρίνει την εξαντλητική κουλτούρα των dating apps στο Λονδίνο με τέσσερα πολύ διαφορετικά μοντέλα ραντεβού σε Βερολίνο, Παρίσι, Όσλο και Ρώμη. Το αποτέλεσμα είναι ένας χάρτης ευρωπαϊκών ερωτικών συνηθειών που φωτίζει οικονομικές, κοινωνικές και πολιτισμικές διαφορές.
Η κόπωση από τα dating apps γίνεται πλέον κοινωνικό φαινόμενο στη Βρετανία: 1,4 εκατ. χρήστες εγκατέλειψαν τις 10 μεγαλύτερες εφαρμογές μέσα σε έναν χρόνο, ενώ η αίσθηση ότι η αναζήτηση συντρόφου είναι αγγαρεία εντείνεται. Η αρθρογράφος της Guardian, μετά από έναν χωρισμό και βουτιά στον κόσμο του Hinge, διαπιστώνει ότι οι Βρετανοί αντιμετωπίζουν το ραντεβού ως αγώνα δρόμου για «τον έναν και μοναδικό» – συχνά με οικονομικό άγχος για ενοίκια, υποθήκες και «βιολογικό ρολόι».
Για να καταλάβει αν το πρόβλημα είναι αμιγώς βρετανικό, στρέφεται σε τέσσερις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, μιλώντας με ανθρωπολόγους, σεξολόγους και ειδικούς στις διαπολιτισμικές σχέσεις. Το αποτέλεσμα είναι τέσσερα πολύ διαφορετικά μοντέλα έρωτα, που αναδεικνύουν πώς στέγη, ισότητα φύλων και πολιτισμικά πρότυπα ανασχηματίζουν την έννοια της δέσμευσης.
Βερολίνο: το ραντεβού ως «ψυχαγωγία»
Στο Βερολίνο, σύμφωνα με τον ανθρωπολόγο Φάμπιαν Μπρέκερ, το dating έχει αποσυνδεθεί από τον στόχο της μακροχρόνιας σχέσης και αντιμετωπίζεται ως δραστηριότητα ελεύθερου χρόνου. Η σεξουαλική ελευθερία, η ιστορική ταυτότητα της πόλης ως «poor but sexy» και το γεγονός ότι πάνω από τους μισούς κατοίκους ζουν μόνοι, δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου η μονογαμία δεν είναι κοινωνική υποχρέωση.
Η οικονομική πίεση για συγκατοίκηση με στόχο τη μείωση του κόστους στέγασης είναι μικρότερη σε σχέση με το Λονδίνο, άρα ο έρωτας γίνεται «προαιρετικό πρόσθετο» σε μια ήδη αυτόνομη ζωή. Η δέσμευση παίρνει εναλλακτικές μορφές: από φίλους που αποφασίζουν να κάνουν παιδί μαζί μέχρι «power quadruples» με τρεις ισότιμους συντρόφους. Η κοινωνική ολοκλήρωση δεν περνά υποχρεωτικά από το ζευγάρι.
Παρίσι: πάθος, απιστία και απόρριψη του γάμου ως τέλους
Στο Παρίσι, η λέξη «πολυαμορία» θεωρείται σχεδόν χυδαία, όχι επειδή δεν υπάρχει απιστία, αλλά γιατί αφαιρεί από την πράξη τον μυστικό, μεταβατικό χαρακτήρα της. Όπως περιγράφουν Γαλλίδες δημοσιογράφοι, η απιστία αντιμετωπίζεται ως «εθνικό σπορ» και συχνά ως μέσο αναζωογόνησης του γάμου, όχι ως απειλή διάλυσης.
Γαλλίδες, σύμφωνα με τις μαρτυρίες, δεν «κρατούν τον εαυτό τους» για δεύτερο ή τρίτο ραντεβού· αν θέλουν σεξ στο πρώτο, το θεωρούν ζήτημα προσωπικής απόλαυσης, όχι απώλειας «κεφαλαίου». Ο γάμος, όπως αποτυπώνεται σε γαλλικό σινεμά και λογοτεχνία, δεν είναι θρίαμβος-τέλος, αλλά ένα ακόμη κεφάλαιο σε διαρκώς εξελισσόμενες ιστορίες πάθους και διανοητικής σύνδεσης – συχνά με περισσότερους από έναν άνθρωπο.
Όσλο: σεξ πριν τον καφέ, ισότητα πριν τη δέσμευση
Στο Όσλο, όπως εξηγεί ο διαπολιτισμικός αναλυτής Ζιλιέν Μπουρέλ, το σεξ θεωρείται λιγότερο «οικείο» από έναν καφέ ή ένα δείπνο. Το τυπικό μοτίβο είναι γνωριμία σε μπαρ, σεξ, επανάληψη – και μόνο αν συνεχιστεί, ακολουθεί το κλασικό ραντεβού.
Η λογική αυτή πηγάζει από μια βαθιά κουλτούρα ανεξαρτησίας και ισότητας. Κανείς δεν θέλει να δημιουργήσει αίσθηση οφειλής (ούτε καν πληρώνοντας έναν καφέ), ούτε να παγιδεύσει τον άλλον συναισθηματικά. Εντυπωσιακό είναι ότι, παρότι η κοινωνία είναι ισότιμη, η «ισχύς» στο ραντεβού συχνά βρίσκεται στις γυναίκες, οι οποίες κρατούν απόσταση μέχρι να είναι απολύτως βέβαιες ότι θέλουν δέσμευση, προσέχοντας ταυτόχρονα να μην πληγώσουν τον άντρα.
Ρώμη: τελετουργία, οικογένεια και έλλειψη ιδιωτικότητας
Στη Ρώμη, η κουλτούρα του ραντεβού παραμένει τελετουργική και εμφανώς πιο παραδοσιακή. Προετοιμασία, κομψό ντύσιμο, πλήρες μακιγιάζ, ακόμη και αποτρίχωση χεριών, περιγράφονται ως τυπικές πρακτικές για ένα πρώτο ραντεβού. Ο άντρας αναμένεται να κάνει την πρώτη κίνηση, να πληρώσει ή τουλάχιστον να προσφερθεί και να καλέσει τη γυναίκα σε δημόσιο χώρο – τα apps δεν έχουν εκτοπίσει την «προσέγγιση στον δρόμο».
Ωστόσο, η ισχυρή παρουσία πολυγενεακών νοικοκυριών –σχεδόν το 70% των νέων 18-34 ετών ζουν με τους γονείς τους– δημιουργεί σοβαρά εμπόδια στην ιδιωτικότητα και συνδέεται, σύμφωνα με κλινικούς σεξολόγους, με σεξουαλικές δυσλειτουργίες. Παρά τα εμπόδια, οι Ρωμαίοι δίνουν βαρύτητα στη σκηνοθεσία της στιγμής: πάντα ένα «απεριτίβο», μέτρο στο ποτό, έμφαση στο σκηνικό ακόμη και για ανεπίσημες γνωριμίες.
Σχόλιο 
: Το ρεπορτάζ δείχνει ότι το dating δεν είναι απλώς προσωπική νεύρωση, αλλά αντανάκλαση στεγαστικών αγορών, ανισοτήτων φύλου, πολιτισμικών αφηγήσεων για τον γάμο και την επιτυχία. Για την ελληνική κοινωνία, που συνδυάζει ακριβή στέγη, ισχυρές οικογενειακές δομές και αντιφατικά πρότυπα φύλου, η ευρωπαϊκή «παλέτα» προσφέρει υλικό αυτοκριτικής: λιγότερο άγχος για το «για πάντα», περισσότερη έμφαση στην αυτονομία και την ποιότητα της σχέσης, όχι μόνο στον θεσμό.
#Ευρώπη #Σχέσεις #Dating #Κουλτούρα
