Στο επίκεντρο του Eurogroup βρέθηκε η ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του ευρώ και η θωράκιση της νομισματικής κυριαρχίας της Ευρωζώνης σε ένα περιβάλλον γεωοικονομικού κατακερματισμού. Ο Κυριάκος Πιερρακάκης και ο Βάλντις Ντομπρόβσκις ανέδειξαν τη σύνδεση του κύρους του κοινού νομίσματος με την ανταγωνιστικότητα και τη συνολική ισχύ της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Η συνεδρίαση του Eurogroup, υπό την προεδρία του Κυριάκου Πιερρακάκη, σηματοδότησε μια σαφή στροφή της Ευρωζώνης σε στρατηγική προσέγγιση για τον διεθνή ρόλο του ευρώ. Οι υπουργοί Οικονομικών συζήτησαν όχι μόνο την τρέχουσα θέση του κοινού νομίσματος στο παγκόσμιο νομισματικό σύστημα, αλλά και τις πολιτικές που απαιτούνται για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής νομισματικής κυριαρχίας και της οικονομικής ανθεκτικότητας.
Παράλληλα, επί τάπητος τέθηκε το σχέδιο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ το 2026, ενόψει της έγκρισής του από το Συμβούλιο Οικονομικών και Δημοσιονομικών Υποθέσεων, καθώς και οι παγκόσμιες μακροοικονομικές ανισορροπίες στο νέο γεωοικονομικό περιβάλλον.
Το ευρώ ως εργαλείο ισχύος και κυριαρχίας
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι η συζήτηση γίνεται σε μια «καθοριστική στιγμή», λίγες ημέρες μετά τη συνάντηση κορυφής της ΕΕ για την ανταγωνιστικότητα. Στο επίκεντρο βρέθηκε η ανάγκη, όπως είπε, να «επανεκτιμήσουμε τον ρόλο του νομίσματός μας στο διεθνές νομισματικό σύστημα και τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει για τη νομισματική μας κυριαρχία και την οικονομική μας ανθεκτικότητα», σε ένα πλαίσιο αυξανόμενου γεωπολιτικού κατακερματισμού.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Eurogroup, υπήρξε ευρεία συμφωνία ότι ο διεθνής ρόλος του ευρώ δεν είναι αυτόνομη μεταβλητή, αλλά «συνάρτηση της προόδου» σε κρίσιμες ευρωπαϊκές προτεραιότητες: την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, την ατζέντα ανταγωνιστικότητας και την ανάπτυξη των ψηφιακών χρηματοοικονομικών. Στο πλαίσιο αυτό, οι υπουργοί συμφώνησαν να ενσωματώσουν τον διεθνή ρόλο του ευρώ ως βασική διάσταση του έργου τους σε αυτούς τους τομείς τα επόμενα χρόνια.
Από την πλευρά του, ο Ευρωπαίος Επίτροπος για την Οικονομία, Βάλντις Ντομπρόβσκις, ανέδειξε τη διττή διάσταση ενός ισχυρότερου ευρώ: ως «θεμέλιο για την αντιμετώπιση των κινδύνων» και ως εργαλείο ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας. Ένα ευρώ με ευρύτερη διεθνή χρήση, σημείωσε, μπορεί να μειώσει το κόστος δανεισμού και να προστατεύσει τους εξαγωγείς από τις συναλλαγματικές διακυμάνσεις.
Την ίδια στιγμή, προειδοποίησε ότι η παγκόσμια θέση του ευρώ θα συνεχίσει να εξαρτάται από την «ισχύ και ανθεκτικότητα της ίδιας της ευρωπαϊκής οικονομίας». Αυτό, όπως είπε, προϋποθέτει διπλασιασμό προσπαθειών για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς, ολοκλήρωση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, οριστικοποίηση του ψηφιακού ευρώ, διαφοροποίηση του εμπορικού δικτύου και ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων της ΕΕ.
Παγκόσμιες ανισορροπίες και γεωοικονομικοί κίνδυνοι
Σημαντικό τμήμα της συνεδρίασης αφιερώθηκε στις παγκόσμιες μακροοικονομικές ανισορροπίες, με τη συμμετοχή και του Καναδού υπουργού Οικονομικών, François-Philippe Champagne. Ο Κυριάκος Πιερρακάκης τόνισε ότι η ΕΕ «δεν βρίσκεται στο επίκεντρο των παγκόσμιων ανισορροπιών», αλλά έχει άμεσο συμφέρον αυτές να παραμείνουν βιώσιμες, καθώς μια εύθραυστη παγκόσμια οικονομία αποτελεί πηγή κινδύνων και για την Ευρωζώνη.
Ο πρόεδρος του Eurogroup υιοθέτησε την προσέγγιση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι οι ανισορροπίες δεν περιορίζονται στις εμπορικές ροές αγαθών, αλλά αφορούν «το σύνολο των χρηματοπιστωτικών και οικονομικών διασυνδέσεων». Στο πλαίσιο αυτό, ανέδειξε ως κρίσιμη την ενίσχυση του διαλόγου για τις κοινές προκλήσεις οικονομικής ευημερίας και σταθερότητας, πρωτίστως στο πλαίσιο της G7 αλλά και ευρύτερα στην G20, ως εργαλείο μείωσης των γεωοικονομικών κινδύνων.
Ο Βάλντις Ντομπρόβσκις σημείωσε πάντως ότι η ενίσχυση του παγκόσμιου ρόλου του ευρώ συνεπάγεται και πιθανές δευτερογενείς επιπτώσεις στις συναλλαγματικές ισοτιμίες, οι οποίες θα πρέπει να παρακολουθούνται στενά, ώστε η στρατηγική αναβάθμιση του νομίσματος να μη δημιουργήσει νέες πηγές αστάθειας.
Σχόλιο
: Το Eurogroup επιχειρεί να μετατρέψει το ευρώ από παθητικό «αντανακλαστικό» της ευρωπαϊκής οικονομίας σε ενεργό γεωοικονομικό εργαλείο ισχύος. Η πραγματική δοκιμασία δεν θα είναι οι διακηρύξεις για νομισματική κυριαρχία, αλλά η ικανότητα της ΕΕ να προχωρήσει σε βαθιές διαρθρωτικές αλλαγές – από την κεφαλαιαγορά μέχρι την άμυνα – που θα στηρίξουν στην πράξη την αναβάθμιση του κοινού νομίσματος.






