Η Moody’s χαρακτηρίζει «credit negative» για τα πιστωτικά προφίλ των τεσσάρων συστημικών τραπεζών την απόφαση του Αρείου Πάγου για τον υπολογισμό τόκων στα δάνεια του νόμου Κατσέλη. Ο οίκος προειδοποιεί για επιπτώσεις στις τιτλοποιήσεις, στην κουλτούρα πληρωμών και στη μελλοντική στεγαστική πίστη.
Η πρόσφατη απόφαση του Αρείου Πάγου για τον τρόπο υπολογισμού του τόκου στα δάνεια που έχουν υπαχθεί στον νόμο Κατσέλη ανοίγει έναν νέο κύκλο κινδύνων για το ελληνικό τραπεζικό σύστημα. Η Moody’s, σε ανάλυσή της, αξιολογεί την εξέλιξη ως «credit negative» για τα πιστωτικά προφίλ των τεσσάρων συστημικών τραπεζών, επισημαίνοντας ότι οι συνέπειες υπερβαίνουν το στενό λογιστικό αποτύπωμα και αγγίζουν την αρχιτεκτονική των τιτλοποιήσεων και τη δυναμική της στεγαστικής πίστης.
Πιέσεις σε ταμειακές ροές, τιτλοποιήσεις και «Ηρακλή»
Κατά τη Moody’s, η απόφαση επηρεάζει άμεσα την απόδοση των τιτλοποιήσεων, την κουλτούρα πληρωμών και τη μελλοντική πιστωτική επέκταση. Εφόσον εφαρμοστεί αναδρομικά, η ετήσια επιβάρυνση εξυπηρέτησης χρέους των επηρεαζόμενων νοικοκυριών θα μπορούσε να μειωθεί αισθητά, καθιστώντας την πραγματική επιτοκιακή επιβάρυνση οριακή. Αυτό λειτουργεί υποστηρικτικά για τους ευάλωτους δανειολήπτες, αλλά περιορίζει τις αναμενόμενες ταμειακές ροές για τράπεζες, funds και servicers που κατέχουν στεγαστικά αναδιαρθρωμένα βάσει του νόμου Κατσέλη.
Περίπου 250.000 δανειολήπτες έχουν υπαχθεί διαχρονικά στο καθεστώς του νόμου, με σχετική έκθεση γύρω στα 12,5 δισ. ευρώ. Μόνο μέρος αυτού του όγκου θα επηρεαστεί, όμως οι διαφυγούσες απαιτήσεις από τόκους εκτιμώνται έως και στο 1 δισ. ευρώ, βάσει εκτιμήσεων της αγοράς. Το μεγαλύτερο βάρος αναμένεται να το σηκώσουν τα funds και οι εταιρείες διαχείρισης, που διακρατούν την πλειονότητα των συγκεκριμένων δανείων, ενώ οι τράπεζες έχουν πλέον περιορισμένη άμεση έκθεση.
Ιδιαίτερη ανησυχία καταγράφεται για τις τιτλοποιήσεις του προγράμματος «Ηρακλής». Η μείωση των αναμενόμενων ανακτήσεων από αναδιαρθρωμένα στεγαστικά μπορεί να πιέσει την απόδοση ορισμένων συναλλαγών και να αυξήσει την πιθανότητα ενεργοποίησης των κρατικών εγγυήσεων στις ομολογίες υψηλής προτεραιότητας (senior notes) που διακρατούν οι τράπεζες. Η Moody’s, ωστόσο, υπενθυμίζει ότι οι συγκεκριμένες ομολογίες διαθέτουν σημαντικά αποθέματα πιστωτικής ενίσχυσης, τα οποία έχουν συσσωρευθεί μέσω απομόχλευσης και ανακτήσεων, λειτουργώντας ως «μαξιλάρι» κινδύνου.
Ηθικός κίνδυνος και πιο ακριβή στεγαστικά στο μέλλον
Πέρα από την άμεση οικονομική επίπτωση, ο οίκος εστιάζει στη διάσταση του ηθικού κινδύνου. Η ευνοϊκή μεταχείριση των δανείων του νόμου Κατσέλη αυξάνει, σύμφωνα με τη Moody’s, τον κίνδυνο μελλονικοί δανειολήπτες να διεκδικήσουν αντίστοιχες ρυθμίσεις, ειδικά σε περιόδους οικονομικής πίεσης. Αυτό μπορεί να ωθήσει τις τράπεζες σε αυστηρότερα κριτήρια χορήγησης και υψηλότερη τιμολόγηση στεγαστικών δανείων.
Η συνέπεια θα είναι πιο περιορισμένη πρόσβαση στη στεγαστική πίστη, ιδιαίτερα για νοικοκυριά χαμηλότερου εισοδήματος, με κίνδυνο να ενισχυθεί η κοινωνική και πιστωτική διαστρωμάτωση. Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι η απόφαση δεν υπονομεύει άμεσα την κουλτούρα πληρωμών των ενήμερων δανειοληπτών, καθώς το κόστος καθυστέρησης (Τειρεσίας, μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης, πλειστηριασμοί) παραμένει υψηλό αποτρεπτικό εμπόδιο. Ωστόσο, η Moody’s προειδοποιεί ότι η αυξημένη νομική αβεβαιότητα, ο κίνδυνος νέων δικαστικών διεκδικήσεων και οι πιθανές αλλαγές στη δομή μελλοντικών τιτλοποιήσεων συνιστούν ουσιώδεις προκλήσεις μεσοπρόθεσμα, ακόμη κι αν οι άμεσες χρηματοοικονομικές επιπτώσεις φαίνονται διαχειρίσιμες σε σχέση με την ενισχυμένη κεφαλαιακή βάση και κερδοφορία των τραπεζών.
Σχόλιο 
: Η Moody’s υπενθυμίζει ότι το κεφαλαιακό «μαξιλάρι» δεν αρκεί όταν η αβεβαιότητα μεταφέρεται στη νομική βάση των συμβάσεων και στον σχεδιασμό των τιτλοποιήσεων. Αν δεν υπάρξει έγκαιρη θεσμική αποσαφήνιση, ο κίνδυνος είναι να πληγεί η όρεξη για νέα στεγαστικά, ακριβώς τη στιγμή που η οικονομία χρειάζεται σταθερή πιστωτική επέκταση για να στηρίξει την ανάπτυξη και την αγορά ακινήτων.
#MoodyS #ΝομοςΚατσελη #Τραπεζες #ΣτεγαστικαΔανεια #Ηρακλης #Τιτλοποιησεις
