Ένα τηλεφώνημα του Αμερικανού πρέσβη Σαρλς Κούσνερ προς τον Γάλλο ΥΠΕΞ Ζαν-Νοέλ Μπαρό εκτόνωσε προσωρινά μια οξεία διπλωματική σύγκρουση. Ωστόσο, τα βαθύτερα ρήγματα στις διατλαντικές σχέσεις και η εμπλοκή της εσωτερικής γαλλικής πολιτικής παραμένουν.
Μια κρίση που απείλησε να δηλητηριάσει τις γαλλοαμερικανικές σχέσεις φάνηκε να εκτονώνεται αιφνιδίως με ένα τηλεφώνημα: ο πρέσβης των ΗΠΑ στο Παρίσι, Σαρλς Κούσνερ, επικοινώνησε με τον υπουργό Εξωτερικών της Γαλλίας Ζαν-Νοέλ Μπαρό, επιχειρώντας να «σβήσει τη φωτιά» που ο ίδιος είχε ανάψει με την απουσία του από επίσημη κλήτευση στο Quai d’Orsay.
Το επεισόδιο και η άτυπη «κόκκινη κάρτα» στο Παρίσι
Ο Κούσνερ είχε κληθεί από το γαλλικό ΥΠΕΞ να δώσει εξηγήσεις, μετά τη δήλωση της αμερικανικής κυβέρνησης ότι ο θάνατος ενός 23χρονου ακροδεξιού ακτιβιστή στη Λυών αποδεικνύει πως «η βίαιη ριζοσπαστική αριστερά βρίσκεται σε άνοδο» στη Γαλλία. Το Παρίσι αντιμετώπισε τη διατύπωση αυτή ως ωμή παρέμβαση σε μια υπόθεση που ο Μπαρό χαρακτήρισε «απολύτως εσωτερική».
Η μη εμφάνιση του Αμερικανού πρέσβη στην κλήτευση προκάλεσε οργή. Ο Μπαρό δήλωσε δημοσίως ότι ζήτησε να απαγορευθεί στον Κούσνερ να συναντά μέλη της γαλλικής κυβέρνησης, έως ότου επιδείξει «τον στοιχειώδη σεβασμό στους κανόνες της διπλωματίας». Πρόκειται για σπάνια και βαρύτατη κίνηση απέναντι σε πρέσβη στρατηγικού συμμάχου, που έστελνε σαφές μήνυμα προς την Ουάσιγκτον.
Η τηλεφωνική παρέμβαση και τα όρια της εκτόνωσης
Σύμφωνα με Γάλλο αξιωματούχο, ο Κούσνερ τηλεφώνησε τελικά στον Μπαρό, εξέφρασε «τη βούλησή του να μην παρεμβαίνει στον δημόσιο διάλογο» της Γαλλίας και επανέλαβε «τη φιλία μεταξύ Γαλλίας και Ηνωμένων Πολιτειών». Οι δύο πλευρές συμφώνησαν να συναντηθούν τις επόμενες ημέρες, με στόχο την «ενίσχυση της διμερούς σχέσης».
Ωστόσο, το Παρίσι απέφυγε να διευκρινίσει γιατί ο πρέσβης αγνόησε αρχικά την κλήτευση – μια σιωπή που αφήνει ανοιχτά ερωτήματα για το εάν επρόκειτο για προσωπική επιλογή, πολιτικό μήνυμα ή εσωτερική ασυνεννοησία στην αμερικανική διοίκηση. Η πρεσβεία των ΗΠΑ δεν απάντησε άμεσα σε σχετικά ερωτήματα.
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Κούσνερ καλείται «στο χαλί» από τη χώρα υποδοχής. Είχε προηγηθεί κλήτευσή του για άρθρο στη Wall Street Journal, στο οποίο κατηγορούσε τη Γαλλία ότι δεν κάνει αρκετά για την αντιμετώπιση του αντισημιτισμού. Ο ίδιος έχει δηλώσει με κάποια δόση αυτοσαρκασμού ότι «αν ο πρόεδρος Τραμπ ήθελε τον καλύτερο διπλωμάτη για τη Γαλλία, έκανε λάθος επιλογή».
Εσωτερική πολιτική, άκρα δεξιά και διατλαντικές ισορροπίες
Το επεισόδιο δεν είναι απλώς ζήτημα εθιμοτυπίας. Έρχεται σε μια στιγμή που η Γαλλία οδεύει σε κρίσιμες δημοτικές εκλογές, με την ακροδεξιά να επιδιώκει να κεφαλαιοποιήσει τον φόνο του νεαρού ακτιβιστή, παρουσιάζοντάς τον ως θύμα «βίαιης αριστεράς». Η αμερικανική ρητορική κινδύνευε να τροφοδοτήσει αυτό το αφήγημα, δίνοντας διεθνή επικύρωση σε έναν βαθιά διχαστικό εσωτερικό λόγο.
Για το Παρίσι, το διακύβευμα είναι διπλό: αφενός η προστασία της εθνικής κυριαρχίας στον χειρισμό ευαίσθητων εσωτερικών υποθέσεων, αφετέρου η αποτροπή εισαγωγής του αμερικανικού «πολιτισμικού πολέμου» στο γαλλικό πολιτικό σκηνικό. Για την Ουάσιγκτον, το επεισόδιο αναδεικνύει τους κινδύνους μιας διπλωματίας που συχνά διαπλέκεται με εσωτερικές ιδεολογικές συγκρούσεις και πιέσεις από οργανωμένα πολιτικά ρεύματα.
Παρά την προσωρινή εκτόνωση, η υπόθεση φωτίζει τα νέα όρια ευαισθησίας στις διατλαντικές σχέσεις: ακόμη και μεταξύ στενών συμμάχων, η ανοχή σε δημόσιες παρεμβάσεις για εσωτερικά ζητήματα είναι πλέον ελάχιστη, ειδικά όταν αυτά αγγίζουν την άνοδο της άκρας δεξιάς, τη βία και τα ζητήματα δημοκρατίας.
Σχόλιο 
: Το επεισόδιο Κούσνερ λειτουργεί ως προειδοποίηση: οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν είναι διατεθειμένες να ανεχθούν αμερικανική «εξαγωγή» των εσωτερικών της πόλωσης τους σε προεκλογικές τους συγκυρίες. Για την Ελλάδα, που επίσης ισορροπεί μεταξύ στενής συνεργασίας με τις ΗΠΑ και ευρωπαϊκής αυτονομίας, το μήνυμα είναι σαφές: η υπεράσπιση της θεσμικής αξιοπρέπειας και της μη ανάμειξης σε εσωτερικά ζητήματα μπορεί να συνυπάρχει με τη στρατηγική συμμαχία, αρκεί να διατυπώνεται έγκαιρα και με σαφήνεια.
#Γαλλία #ΗΠΑ #διπλωματία #Κούσνερ #Μπαρό #διατλαντικέςΣχέσεις #ακροδεξιά
