Χωρίς απτά αποτελέσματα ολοκληρώθηκε η πρώτη ημέρα των αμερικανοδιαμεσολαβημένων συνομιλιών Ρωσίας–Ουκρανίας στη Γενεύη, με τις δύο πλευρές να παραμένουν σε αδιέξοδο για το ζήτημα των εδαφικών παραχωρήσεων. Παράλληλα, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις και τα πλήγματα σε υποδομές συνεχίζονται, υπονομεύοντας το κλίμα εμπιστοσύνης.
Η πρώτη από τις δύο προγραμματισμένες ημέρες ειρηνευτικών συνομιλιών μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας στη Γενεύη ολοκληρώθηκε χωρίς σημάδια ουσιαστικής σύγκλισης. Οι διαπραγματεύσεις, υπό την αιγίδα των ΗΠΑ και με διάρκεια περίπου έξι ωρών, χαρακτηρίστηκαν από ρωσική πηγή ως «πολύ τεταμένες», επιβεβαιώνοντας ότι το χάσμα παραμένει μεγάλο, κυρίως στο ζήτημα του ελέγχου των εδαφών.
Σκληρές θέσεις για τα εδάφη και τις εγγυήσεις ασφαλείας
Η Ρωσία εξακολουθεί να κατέχει περίπου το ένα πέμπτο της ουκρανικής επικράτειας, συμπεριλαμβανομένης της Κριμαίας που προσαρτήθηκε το 2014, καθώς και περιοχών που ελέγχονταν από φιλορωσικούς αυτονομιστές πριν από την εισβολή του 2022. Η Μόσχα πιέζει ώστε μια ενδεχόμενη συμφωνία να κατοχυρώσει τον πλήρη έλεγχό της στην περιφέρεια του Ντονέτσκ, απειλώντας ότι θα την καταλάβει στρατιωτικά αν οι συνομιλίες αποτύχουν.
Το Κίεβο απορρίπτει κατηγορηματικά αυτό το αίτημα, το οποίο θεωρεί πολιτικά και στρατιωτικά μη αποδεκτό. Ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι επανέλαβε στο βραδινό του διάγγελμα ότι είναι έτοιμος «να κινηθεί γρήγορα προς μια αξιοπρεπή συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου», αμφισβήτησε ωστόσο τη σοβαρότητα της Μόσχας ως προς την ειρήνη, κατηγορώντας τη Ρωσία ότι προτιμά τους πυραυλικούς βομβαρδισμούς από τη «real diplomacy».
Η ουκρανική πλευρά διαμηνύει ότι δεν θα υπογράψει καμία συμφωνία χωρίς ουσιαστικές εγγυήσεις ασφαλείας που θα αποτρέπουν μια νέα εισβολή. Το ζήτημα των εγγυήσεων παραμένει σύνθετο, καθώς η εμπειρία προηγούμενων συμφωνιών, όπως τα μνημόνια ασφαλείας του παρελθόντος, έχει κλονίσει την εμπιστοσύνη του Κιέβου σε απλές «διαβεβαιώσεις στο χαρτί».
Πόλεμος στο πεδίο, πίεση από ΗΠΑ και οικονομικό κόστος
Την ώρα των συνομιλιών, ο πόλεμος συνεχίζεται με αμείωτη ένταση. Η Ουκρανία κατήγγειλε ότι λίγο πριν τον νέο γύρο διαπραγματεύσεων, η Ρωσία εξαπέλυσε μαζική επίθεση με 29 πυραύλους και 396 drones, με τουλάχιστον τέσσερις νεκρούς, δεκάδες τραυματίες και εκτεταμένες ζημιές στο δίκτυο ηλεκτροδότησης στη νότια Ουκρανία. Ρωσικό drone φέρεται να σκότωσε τρεις εργαζόμενους σε μονάδα παραγωγής ρεύματος στο Σλοβιάνσκ, ενώ ακόμη ένας άνθρωπος έχασε τη ζωή του στην περιφέρεια του Σούμι.
Η Μόσχα, από την πλευρά της, κατηγορεί το Κίεβο για επίθεση με πάνω από 150 drones σε ρωσικά εδάφη και στην Κριμαία, κάνοντας λόγο για πυρκαγιά σε δεξαμενή καυσίμων στη νότια Ρωσία. Παρά τις ρωσικές σταδιακές εδαφικές προωθήσεις τους τελευταίους μήνες, η Ουκρανία σημείωσε πρόσφατα τις ταχύτερες επιτυχίες της εδώ και δυόμισι χρόνια, ανακαταλαμβάνοντας 201 τετραγωνικά χιλιόμετρα σε μία εβδομάδα, σύμφωνα με ανάλυση του Institute for the Study of War.
Στο διπλωματικό σκέλος, ο Ντόναλντ Τραμπ, ασκώντας πίεση κυρίως προς το Κίεβο, δήλωσε ότι η Ουκρανία «καλύτερα να έρθει γρήγορα στο τραπέζι» των διαπραγματεύσεων, αφήνοντας να εννοηθεί ότι ο χρόνος δεν λειτουργεί υπέρ της. Την ίδια στιγμή, η Ρωσία αντιμετωπίζει αυξανόμενες οικονομικές πιέσεις: στασιμότητα στην ανάπτυξη, διευρυνόμενο δημοσιονομικό έλλειμμα και έσοδα από το πετρέλαιο σε χαμηλό πενταετίας λόγω των δυτικών κυρώσεων.
Η σύνθεση των αντιπροσωπειών υπογραμμίζει τη σοβαρότητα αλλά και τη δυσκαμψία του πλαισίου: επικεφαλής της ρωσικής ομάδας είναι ο εθνικιστής ιστορικός και πρώην υπουργός Πολιτισμού Βλαντίμιρ Μεντίνσκι, ενώ την ουκρανική πλευρά ηγείται ο γραμματέας του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας Ρουστέμ Ουμέροφ. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, είχε προϊδεάσει ότι δεν αναμένονται «μεγάλες ειδήσεις» από την πρώτη ημέρα – πρόβλεψη που επιβεβαιώθηκε πλήρως.
Σχόλιο 
: Η Γενεύη λειτουργεί περισσότερο ως σκηνικό διαχείρισης εντυπώσεων παρά ως πραγματικό εργαστήριο ειρήνης: χωρίς σαφή χρονοδιάγραμμα, με κλιμακούμενες επιχειρήσεις στο πεδίο και ασύμβατες κόκκινες γραμμές για τα εδάφη, οι συνομιλίες δείχνουν προς έναν μακρύ πόλεμο φθοράς, όπου η διπλωματία ακολουθεί – δεν καθοδηγεί – τις εξελίξεις.
#Ουκρανία #Ρωσία #Γενεύη #ειρηνευτικές_συνομιλίες #διπλωματία
