Ο Καναδάς ανοίγει προξενείο στη Νουούκ, στέλνοντας μήνυμα έμπρακτης στήριξης προς τη Γροιλανδία, την ώρα που η ρητορική του Ντόναλντ Τραμπ για «απόκτηση» του νησιού προκαλεί ανασφάλεια. Οι κάτοικοι ζητούν απλώς να επιστρέψουν σε μια κανονική καθημερινότητα, μακριά από γεωπολιτικά παιχνίδια.
Η απόφαση του Καναδά να εγκαινιάσει νέο προξενείο στη Νουούκ, την πρωτεύουσα της Γροιλανδίας, αποκτά βαρύνουσα γεωπολιτική σημασία σε μια περίοδο που η αμερικανική ρητορική υπό τον Ντόναλντ Τραμπ αναζωπυρώνει φόβους για το μέλλον της αυτόνομης κτήσης του Βασιλείου της Δανίας. Παρότι ο σχεδιασμός του προξενείου είχε ανακοινωθεί πριν από περίπου έναν χρόνο, το timing της έναρξης λειτουργίας του συμπίπτει με κλιμακούμενες εντάσεις στις σχέσεις ΗΠΑ–Ευρώπης και ΗΠΑ–Καναδά.
Διπλωματική στήριξη και ανησυχία στο πεδίο
Στη Νουούκ, η τοπική κοινωνία βιώνει την αιφνίδια διεθνή προβολή ως πηγή άγχους, παρά την παρουσία συμμάχων. Η δήμαρχος Άβαρακ Όλσεν περιγράφει ένα κλίμα κούρασης και φόβου: «Είναι πολύ σημαντικό για εμάς να ξέρουμε ότι δεν είμαστε μόνοι, ότι υπάρχουν χώρες που νοιάζονται. Ο κόσμος φοβάται όλο και περισσότερο λόγω των δηλώσεων του Τραμπ». Η ίδια φτάνει να παρομοιάσει τις δυνητικές εξελίξεις με την Ουκρανία, δείχνοντας το βάθος της ανησυχίας για σενάρια αποσταθεροποίησης.
Την καναδική κίνηση στηρίζει με την παρουσία της η γενική κυβερνήτης του Καναδά, Μέρι Σάιμον, έμπειρη διπλωμάτης του Αρκτικού και Ινουίτ, η οποία πραγματοποιεί πολυήμερη περιοδεία σε σκανδιναβικές και αρκτικές περιοχές. Στη Νουούκ θα βρεθεί μαζί με την υπουργό Εξωτερικών Ανίτα Ανάντ και την επικεφαλής της καναδικής διπλωματικής αποστολής στη Γροιλανδία, Βιρτζίνια Μερνς, ενώ καναδικό πλοίο της ακτοφυλακής έχει σταλεί για να «σφραγίσει» συμβολικά την περίσταση.
Η Οτάβα επιμένει ότι δεν επιδιώκει κλιμάκωση με τις ΗΠΑ, ειδικά ενόψει της θερινής αναθεώρησης της συμφωνίας ΗΠΑ–Μεξικού–Καναδά. Ο υπουργός Άμυνας Ντέιβιντ ΜακΓκίντι αποφεύγει να μιλήσει για ενίσχυση στρατιωτικής παρουσίας στη Γροιλανδία, αλλά αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο περισσότερων συμμαχικών ασκήσεων στον καναδικό Βορρά, στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.
Κοινωνία υπό πίεση και ευρωπαϊκή κατεύθυνση
Παρά τα χειροκροτήματα αλληλεγγύης από Καναδά και Ευρώπη, η ψυχολογία στη Γροιλανδία είναι εύθραυστη. Οι κάτοικοι δηλώνουν κουρασμένοι από τα διεθνή φώτα, τις αφίξεις μέσων ενημέρωσης και τις προκλήσεις, όπως η απόπειρα Γερμανού κωμικού να υψώσει την αμερικανική σημαία σε πολιτιστικό κέντρο της Νουούκ ή η παρουσία Καναδού κωμικού ντυμένου ως Τραμπ μπροστά στο αμερικανικό προξενείο. «Ξεχάστε τη Γροιλανδία και δώστε μας πίσω μια φυσιολογική ζωή», λέει χαρακτηριστικά η 37χρονη Πιπαλούκ Όλσεν.
Παράλληλα, η Κοπεγχάγη προειδοποιεί για εντεινόμενες εκστρατείες επιρροής. Ο Δανός υπουργός Δικαιοσύνης Πέτερ Χούμελγκααρντ μιλά για τη Γροιλανδία ως στόχο πολύμορφων επιχειρήσεων παραπληροφόρησης. Δημοσκόπηση του Δανού αναλυτή Σούνε Στέφεν Χάνσεν δείχνει ότι 65% των ερωτηθέντων στη Γροιλανδία επιθυμεί ενίσχυση της συνεργασίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ μόλις 5% προκρίνει στενότερους δεσμούς με τις ΗΠΑ – σαφής ένδειξη μετατόπισης της κοινής γνώμης.
Αρκτική συνοχή και μήνυμα προς την Ουάσινγκτον
Η καναδική κίνηση έχει και μια βαθύτερη, εθνοπολιτισμική διάσταση: 90 Ινουίτ από τον καναδικό Βορρά ταξίδεψαν με ναυλωμένη πτήση από το Μόντρεαλ στη Νουούκ για να εκφράσουν έμπρακτα αλληλεγγύη προς τους συγγενείς τους στη Γροιλανδία. «Η ιστορία επαναλαμβάνεται», σημειώνει η 28χρονη ηγετική μορφή της κοινότητας Σούζι-Αν Κούντλουκ, παραπέμποντας σε παλαιότερα επεισόδια αποικιοκρατικής διαχείρισης των αρκτικών πληθυσμών. Το μήνυμα είναι σαφές: «Σταθείτε δυνατοί, θα το αντιμετωπίσουμε μαζί».
Αντίστοιχο κλίμα επικρατεί και στον καναδικό Αρκτικό, όπου περιφερειακοί ηγέτες μιλούν για μίγμα ανησυχίας, οργής και αλληλεγγύης προς τη Γροιλανδία, με έντονη αναφορά στο δικαίωμα αυτοδιάθεσης και στην αρκτική κυριαρχία. Ακόμη και ο πρώην πρωθυπουργός Στίβεν Χάρπερ, που είχε επενδύσει πολιτικά στις ετήσιες επισκέψεις στον Βορρά, αναγνωρίζει ότι δεν περίμενε πως η απειλή θα προέρχεται «από τον νότιο γείτονα».
Στο φόντο όλων αυτών, η Μέρι Σάιμον υπενθυμίζει ότι «βρισκόμαστε σε αποφασιστική στιγμή της ιστορίας» και ότι οι προκλήσεις του Αρκτικού αφορούν ολόκληρο τον πλανήτη. Η Γροιλανδία, από «μακρινό» νησί, μετατρέπεται σε κομβικό πεδίο όπου συναντώνται ενεργειακά, κλιματικά, στρατηγικά και δημοκρατικά διακυβεύματα – και οι κινήσεις χωρών όπως ο Καναδάς δείχνουν ότι η μάχη για επιρροή στον Βορρά μόλις ξεκινά.
Σχόλιο 
: Η Γροιλανδία λειτουργεί πλέον ως εργαστήριο του νέου Ψυχρού Πολέμου στην Αρκτική: η Ουάσινγκτον δοκιμάζει τα όρια της επιρροής της, η Ευρώπη και ο Καναδάς απαντούν με «ήπια ισχύ» και θεσμική παρουσία, ενώ οι αυτόχθονες πληθυσμοί διεκδικούν λόγο στο γεωπολιτικό παιχνίδι που διακυβεύει τη γη και τον τρόπο ζωής τους.
#Γροιλανδία #Καναδάς #Αρκτική #Διπλωματία #Τραμπ
