Η επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, Κάγια Κάλας, ανακοίνωσε στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου ότι επεξεργάζεται μαζί με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μια νέα ευρωπαϊκή στρατηγική ασφάλειας. Στόχος είναι μια συνολική απάντηση στη ρωσική απειλή και στο ολοένα πιο εχθρικό γεωπολιτικό περιβάλλον.
Η φετινή Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου (MSC) λειτουργεί ως εργαστήριο επαναχάραξης της ευρωπαϊκής στρατηγικής άμυνας και ασφάλειας. Στο επίκεντρο βρέθηκε η παρέμβαση της ύπατης εκπροσώπου της ΕΕ για την εξωτερική πολιτική και την ασφάλεια, Κάγια Κάλας, η οποία ανακοίνωσε ότι σε συνεργασία με την πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, επεξεργάζεται μια «νέα ευρωπαϊκή στρατηγική ασφάλειας».
Ολιστική απάντηση στη ρωσική απειλή
Η Κάλας τόνισε ότι η νέα στρατηγική θα καλύπτει «όλες τις διαστάσεις της ευρωπαϊκής ασφάλειας», από την κλασική άμυνα μέχρι τις υβριδικές απειλές και την προστασία κρίσιμων υποδομών. Υπογράμμισε ότι η άμυνα παραμένει κεντρική προτεραιότητα και ότι «αυτό ξεκινά από την Ουκρανία, αλλά γνωρίζουμε πως ο τελικός στόχος της Ρωσίας δεν είναι το Ντονμπάς».
Επιμένοντας στη σκληρή γραμμή απέναντι στη Μόσχα, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Οι μαξιμαλιστικές απαιτήσεις της Ρωσίας δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν με μια μινιμαλιστική απάντηση». Παρέπεμψε σε περιστατικά δολιοφθοράς και υβριδικού πολέμου κατά ευρωπαϊκών υποδομών ως προειδοποιητικά σημάδια ότι η αντιπαράθεση με το Κρεμλίνο είναι μακράς διάρκειας και πολυεπίπεδη.
Παράλληλα, η Κάλας επεδίωξε να αντικρούσει τη ρητορική από τις ΗΠΑ περί «παρακμής» της Ευρώπης. «Σε αντίθεση με όσα λέγονται, η woke, παρακμασμένη Ευρώπη δεν αντιμετωπίζει πολιτισμική εξαφάνιση», σημείωσε, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι η Ένωση «μπορεί να είναι υπερβολικά αργή» και ότι «χρειάζεται μεταρρύθμιση» για να ανταποκριθεί στο νέο περιβάλλον.
Από την εθνική άμυνα στην ευρωπαϊκή λογική
Σε επόμενη συζήτηση, η ύπατη εκπρόσωπος κάλεσε τα κράτη-μέλη να εγκαταλείψουν την παραδοσιακή «εθνική» λογική στην άμυνα και να υιοθετήσουν μια σαφώς ευρωπαϊκή προσέγγιση. «Σκεφτείτε πιο ευρωπαϊκά, όχι εθνικά. Σκεφτείτε περιφερειακά, διότι η απειλή είναι ευρωπαϊκή, άρα και η απάντηση πρέπει να είναι ευρωπαϊκή», υπογράμμισε.
Ο πρόεδρος της Λετονίας, Ένγκαρς Ρίνκεβιτς, συμπλήρωσε ότι βασικό εμπόδιο για μια πραγματικά ευρωπαϊκή στρατιωτική ικανότητα είναι τα γραφειοκρατικά εμπόδια στις διασυνοριακές μετακινήσεις στρατευμάτων εντός της ΕΕ. Πρότεινε τη δημιουργία ενός «στρατιωτικού Σένγκεν», κατά το πρότυπο της ζώνης ελεύθερης κυκλοφορίας για ανθρώπους και αγαθά, ώστε να διευκολύνεται η γρήγορη ανάπτυξη δυνάμεων και εξοπλισμού.
Στο ίδιο πάνελ, ο Γάλλος υφυπουργός Ευρώπης, Μπενζαμέν Αντάντ, προειδοποίησε ότι η αύξηση των αμυντικών δαπανών για αγορές μόνο από τρίτες χώρες «δεν έχει κανένα νόημα» και ζήτησε «ευρωπαϊκή προτίμηση» στις προμήθειες οπλικών συστημάτων. Η αναπληρώτρια γενική γραμματέας του ΝΑΤΟ, Ράντμιλα Σεκερίνσκα, συμφώνησε ότι οι σύμμαχοι «πρέπει να παράγουν περισσότερα» οπλικά συστήματα και στρατιωτικό εξοπλισμό εκατέρωθεν του Ατλαντικού.
Διεύρυνση ως απάντηση στον ρωσικό αναθεωρητισμό
Κρίσιμο στοιχείο της νέας στρατηγικής, σύμφωνα με την Κάλας, είναι και η διεύρυνση της ΕΕ. Τη χαρακτήρισε «αντίδοτο στον ρωσικό ιμπεριαλισμό», υπενθυμίζοντας ότι εννέα χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, οι περισσότερες πρώην υπό σοβιετική επιρροή –μεταξύ τους και η Ουκρανία– είναι υποψήφιες για ένταξη.
Ωστόσο, για το χρονοδιάγραμμα ένταξης της Ουκρανίας, η ίδια παραδέχθηκε ότι δεν διακρίνει διάθεση για «συγκεκριμένη ημερομηνία» από τα κράτη-μέλη. «Υπάρχει πολλή δουλειά που πρέπει να γίνει· η προτεραιότητα και η επείγουσα ανάγκη είναι να κινηθούμε και να δείξουμε ότι η Ουκρανία είναι μέρος της Ευρώπης», σημείωσε, μετατοπίζοντας το βάρος από τις τυπικές προθεσμίες στη σταδιακή ουσιαστική ενσωμάτωση.
Σχόλιο
: Η Κάλας επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει το σοκ από τη ρωσική επιθετικότητα και την αβεβαιότητα στη διατλαντική σχέση για να σπρώξει την ΕΕ σε μια de facto «γεωπολιτική ένωση». Το αν οι κυβερνήσεις θα αποδεχθούν απώλεια εθνικής κυριαρχίας στην άμυνα, επενδύοντας παράλληλα σε κοινή βιομηχανική βάση και διεύρυνση προς Ανατολάς, θα κρίνει αν η νέα στρατηγική θα μείνει στο επίπεδο της ρητορικής ή θα σημάνει πραγματική στροφή ισχύος.






