Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξε σε κοινή θέση για τη νέα εμπορική συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ, ενσωματώνοντας μηχανισμούς προστασίας απέναντι σε ενδεχόμενες μελλοντικές κινήσεις της κυβέρνησης Τραμπ. Το πακέτο περιλαμβάνει ρήτρες για δασμούς στον χάλυβα, ρήτρα λήξης το 2028 και αυτόματη αναστολή σε περίπτωση νέων απειλών κατά της εδαφικής ακεραιότητας της Ευρώπης.
Μετά από εβδομάδες σκληρών διαπραγματεύσεων, οι κορυφαίοι ευρωβουλευτές για το εμπόριο κατέληξαν σε συμβιβασμό για τη θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τη νέα εμπορική συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ. Η συμφωνία, που είχε κλείσει το περασμένο καλοκαίρι μεταξύ του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και της προέδρου της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αποκτά πλέον σαφείς δικλίδες ασφαλείας, με στόχο να «θωρακιστεί» η ΕΕ απέναντι σε μελλοντική κλιμάκωση των εμπορικών πιέσεων από την Ουάσιγκτον.
Κεντρικές ρήτρες: χάλυβας, δασμοί και ημερομηνία λήξης
Η συμφωνία στο Ευρωκοινοβούλιο ξεμπλόκαρε το αδιέξοδο γύρω από την κατάργηση δασμών σε αμερικανικά βιομηχανικά προϊόντα και αστακό, ενσωματώνοντας όμως αυστηρούς όρους. Κομβικό σημείο είναι η ρήτρα που υποχρεώνει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να επανεξετάσει τη συμφωνία έξι μήνες μετά την έναρξη ισχύος της, εφόσον οι ΗΠΑ δεν έχουν μειώσει τους δασμούς σε πάνω από 400 ευρωπαϊκά προϊόντα που περιέχουν χάλυβα, από το σημερινό επίπεδο του 50% σε ένα ανώτατο όριο 15%.
«Αν οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μειώσουν τους δασμούς για αυτά τα προϊόντα μέσα σε έξι μήνες, θα επαναφέρουμε αυτόματα τους δασμούς για τον χάλυβα και τα σχετιζόμενα προϊόντα εντός της ΕΕ», δήλωσε ο Γερμανός σοσιαλδημοκράτης Μπερντ Λάνγκε, πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου του Κοινοβουλίου.
Παράλληλα, οι ευρωβουλευτές συμφώνησαν σε «ρήτρα λήξης» (sunset clause), η οποία θέτει ως ημερομηνία λήξης της συμφωνίας τον Μάρτιο του 2028. Μετά από αυτό το ορόσημο, Βρυξέλλες και Ουάσιγκτον θα πρέπει να διαπραγματευτούν νέους όρους. Η πρόβλεψη αυτή περιορίζει τον χρονικό ορίζοντα των παραχωρήσεων, διατηρώντας διαπραγματευτική ισχύ για την ΕΕ.
«Trump-proof» ασφαλιστικές δικλίδες και πολιτικές εντάσεις
Στο πακέτο περιλαμβάνεται επίσης ρήτρα αυτόματης αναστολής, η οποία ακυρώνει τη συμφωνία σε περίπτωση που ο Τραμπ επαναλάβει απειλές κατά της εδαφικής ακεραιότητας της Ευρώπης, όπως οι πρόσφατες δηλώσεις για ενδεχόμενη προσάρτηση της Γροιλανδίας. «Μόλις τεθεί σε ισχύ η συμφωνία, η ΕΕ θα έχει ένα νέο εργαλείο για να απαντήσει αν βρεθούμε ξανά αντιμέτωποι με δασμολογικό εκβιασμό», υπογράμμισε η φιλελεύθερη ευρωβουλευτής Κάριν Κάρλσμπρο.
Ο συμβιβασμός στηρίχθηκε από το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, τους Σοσιαλιστές & Δημοκράτες, τη Renew και τους Πράσινους, μετά και από έντονη δυσαρέσκεια της Ουάσιγκτον για τις καθυστερήσεις στην υλοποίηση της συμφωνίας που έκλεισε στο γκολφ κλαμπ του Τραμπ στο Τέρνμπερι της Σκωτίας τον Ιούλιο.
Η Άννα Καβατσίνι, εισηγήτρια των Πρασίνων, χαιρέτισε το γεγονός ότι το Κοινοβούλιο ενίσχυσε την πρόταση της Επιτροπής, δίνοντας περισσότερα εργαλεία αντίδρασης σε περίπτωση αθέτησης από τις ΗΠΑ. Ωστόσο προειδοποίησε ότι η ίδια η συμφωνία παραμένει «ανισόρροπη», επισημαίνοντας ως ιδιαίτερα προβληματικά σημεία τις «μαζικές εισαγωγές LNG» και διατάξεις απορρύθμισης.
Επόμενα βήματα και σύγκρουση με τα κράτη-μέλη
Η Επιτροπή Εμπορίου του Κοινοβουλίου αναμένεται να ψηφίσει τη θέση στις 24 Φεβρουαρίου, ενώ η τελική ψήφος στην Ολομέλεια προβλέπεται για τον Μάρτιο. Κατόπιν, θα ξεκινήσουν οι τριμερείς διαπραγματεύσεις με το Συμβούλιο και την Κομισιόν, πριν η συμφωνία λάβει τη μορφή νόμου.
Οι αλλαγές που εισήγαγε το Κοινοβούλιο προδιαγράφουν δύσκολες συζητήσεις με τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, οι οποίες μέχρι σήμερα είχαν προτείνει ελάχιστες τροποποιήσεις στην αρχική πρόταση της Επιτροπής. Ο Μπερντ Λάνγκε εκτίμησε ότι τα κράτη-μέλη θα αποδεχθούν κάποια μορφή της ρήτρας αναστολής, αλλά προέβλεψε σκληρή αντίσταση στη ρήτρα λήξης και στις ειδικές προβλέψεις για τον χάλυβα, καθώς πολλές κυβερνήσεις φοβούνται την αντίδραση της Ουάσιγκτον.
Σχόλιο 
: Η κίνηση του Ευρωκοινοβουλίου σηματοδοτεί μια πιο επιθετική, αλλά και πιο ρεαλιστική ευρωπαϊκή στρατηγική στο διατλαντικό εμπόριο: αποδοχή συμβιβασμών για να διατηρηθεί η πρόσβαση στην αμερικανική αγορά, αλλά με ενσωματωμένα «φρένα» απέναντι στον δασμολογικό και γεωπολιτικό τυχοδιωκτισμό της Ουάσιγκτον. Η σύγκρουση με τα κράτη-μέλη θα δείξει αν η ΕΕ είναι διατεθειμένη να πληρώσει το πολιτικό κόστος μιας πραγματικά αυτόνομης εμπορικής πολιτικής.
#ΕΕ #ΗΠΑ #εμπόριο #δασμοί #χάλυβας #ΕυρωπαϊκόΚοινοβούλιο
