Στα ολλανδικά δικαστήρια μεταφέρεται η σύγκρουση χιλιάδων ευρωπαϊκών ξενοδοχείων με την Booking.com, μετά την κατάθεση συλλογικής αγωγής αποζημίωσης. Στο μέτωπο συμμετέχουν πάνω από 30 εθνικές ενώσεις ξενοδόχων, ανάμεσά τους και η ελληνική.
Σε νέα, κλιμακωτή φάση περνά η αντιπαράθεση της ευρωπαϊκής ξενοδοχειακής βιομηχανίας με την Booking.com, καθώς κατατέθηκε στο Πρωτοδικείο Άμστερνταμ συλλογική αγωγή αποζημίωσης για τις πρακτικές της πλατφόρμας. Την κίνηση συντονίζει η HOTREC, η ευρωπαϊκή ένωση ξενοδοχείων, εστιατορίων και καφέ, με τη στήριξη άνω των 30 εθνικών ενώσεων – μεταξύ αυτών και της ελληνικής.
Απόφαση-ορόσημο της ΕΕ και επίμαχες ρήτρες
Η αγωγή «πατάει» στην απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 19ης Σεπτεμβρίου 2024, η οποία επιβεβαίωσε ότι οι λεγόμενες ευρείες και στενές ρήτρες ισοτιμίας (parity clauses) της Booking.com παραβίασαν το ευρωπαϊκό δίκαιο ανταγωνισμού. Οι ρήτρες αυτές, όπως επισημαίνει η HOTREC, υποχρέωναν ουσιαστικά τα ξενοδοχεία να μην προσφέρουν χαμηλότερες τιμές ή καλύτερους όρους σε άλλα κανάλια – ακόμα και στα δικά τους sites ή μέσω άμεσης κράτησης.
Στην πράξη, αυτό περιόριζε τον ανταγωνισμό στις τιμές, αποδυνάμωνε τα άμεσα κανάλια διανομής των ξενοδοχείων και ενίσχυε την εξάρτηση από την πλατφόρμα, οδηγώντας σε διαχρονικά υψηλές προμήθειες. Η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου άνοιξε τον δρόμο για διεκδίκηση αποζημιώσεων για τη ζημία που ισχυρίζονται ότι υπέστησαν οι επιχειρήσεις φιλοξενίας σε ολόκληρη την ήπειρο.
Χιλιάδες ξενοδοχεία στο μέτωπο – και από την Ελλάδα
Στην αγωγή περιλαμβάνονται χιλιάδες ξενοδοχεία από όλη την Ευρώπη. Τυπικά, η προσφυγή έχει ασκηθεί από ανεξάρτητο ολλανδικό ίδρυμα, το οποίο εκπροσωπεί τα πληγέντα ξενοδοχεία και λειτουργεί ως ομπρέλα για τις επιμέρους εθνικές ενώσεις. Η HOTREC και οι πάνω από 30 ενώσεις ξενοδόχων που τη στηρίζουν – συμπεριλαμβανομένης της ελληνικής – επιχειρούν να κεφαλαιοποιήσουν δικαστικά τη διαπίστωση της παραβίασης των κανόνων ανταγωνισμού.
Το ίδρυμα σχεδιάζει, σύμφωνα με την ανακοίνωση, επέκταση της νομικής δράσης εντός του 2026, ώστε να καλύψει ακόμη περισσότερα ξενοδοχεία που θεωρούν ότι επλήγησαν από τις ρήτρες ισοτιμίας της Booking.com. Η υπόθεση έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για την ελληνική τουριστική αγορά, όπου η εξάρτηση των ξενοδοχειακών μονάδων –ιδίως μικρομεσαίων– από τις μεγάλες πλατφόρμες κρατήσεων είναι έντονη.
Διαδικαστική συνέχεια και στρατηγική της HOTREC
Η HOTREC διευκρινίζει ότι η τρέχουσα νομική ενέργεια αφορά ζημίες του παρελθόντος, δηλαδή την περίοδο κατά την οποία ίσχυαν οι παράνομες –κατά την απόφαση της ΕΕ– ρήτρες. Παράλληλα, στέλνει μήνυμα ότι δεν επιδιώκει ρήξη με τις ψηφιακές πλατφόρμες, αλλά αναπροσαρμογή του πλαισίου συνεργασίας. Όπως αναφέρει, θα συνεχίσει να εργάζεται «εποικοδομητικά» με τις πλατφόρμες και τους ευρωπαίους νομοθέτες για τη διαμόρφωση δικαιότερων, πιο διαφανών και ανταγωνιστικών online αγορών για τις επιχειρήσεις φιλοξενίας.
Η διαδικασία στα ολλανδικά δικαστήρια αναμένεται να είναι πολυεπίπεδη και χρονοβόρα, με την HOTREC να αποφεύγει προς το παρόν οποιοδήποτε σχόλιο για τις λεπτομέρειες της υπόθεσης, επικαλούμενη τον εκκρεμή χαρακτήρα της. Ωστόσο, η ίδια η κατάθεση της αγωγής στέλνει σαφές μήνυμα: οι επαγγελματίες της φιλοξενίας στην Ευρώπη δεν αποδέχονται πλέον παθητικά την ισχύ των μεγάλων ψηφιακών διαμεσολαβητών και αναζητούν, μέσω των δικαστηρίων, αναδιανομή ισχύος και εσόδων στην αλυσίδα αξίας του τουρισμού.
Σχόλιο 
: Η υπόθεση λειτουργεί ως crash test για το νέο ευρωπαϊκό ρυθμιστικό κλίμα απέναντι στις ψηφιακές πλατφόρμες: αν οι ξενοδόχοι δικαιωθούν, θα ανοίξει ο δρόμος για μαζικές αποζημιώσεις και πιο σκληρούς όρους συνεργασίας, με άμεσες συνέπειες στο επιχειρηματικό μοντέλο των online μεσαζόντων αλλά και στη διαπραγματευτική ισχύ των ελληνικών ξενοδοχείων.
#ξενοδοχεία #Booking #τουρισμός #ανταγωνισμός #ΕΕ
