Κόμματα της ευρωπαϊκής ακροδεξιάς στη Γερμανία, το Βέλγιο και τη Γαλλία προωθούν τη δημιουργία ειδικών σωμάτων αστυνόμευσης στα πρότυπα της αμερικανικής ICE, με αποστολή τον εντοπισμό και την απέλαση μεταναστών χωρίς χαρτιά. Οι προτάσεις προκαλούν έντονη πολιτική αντιπαράθεση και αναζωπυρώνουν τον διάλογο για τα όρια της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής.
Μια νέα, πιο σκληρή φάση στη συζήτηση για τη μετανάστευση ανοίγουν στην Ευρώπη ακροδεξιοί πολιτικοί σχηματισμοί, προωθώντας τη δημιουργία ειδικών αστυνομικών μονάδων στα πρότυπα της αμερικανικής υπηρεσίας Immigration and Customs Enforcement (ICE). Η ICE βρίσκεται στο επίκεντρο σφοδρών επικρίσεων στις ΗΠΑ, ιδιαίτερα μετά τον θάνατο δύο Αμερικανών πολιτών από πυρά πρακτόρων της, στο πλαίσιο της επιθετικής στρατηγικής της κυβέρνησης Τραμπ για μαζικές απελάσεις.
ΑfD Βαυαρίας και Vlaams Belang στην πρώτη γραμμή
Στη Γερμανία, η βαυαρική πτέρυγα της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) ανακοίνωσε ότι θα καταθέσει στο περιφερειακό κοινοβούλιο σχέδιο για τη δημιουργία ειδικής μονάδας της αστυνομίας με αποκλειστική αποστολή τις απελάσεις όσων έχουν εισέλθει παράτυπα στη χώρα. Η επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας, Κάτριν Έμπνερ-Στάινερ, μίλησε για «μονάδα ασύλου, έρευνας και απέλασης» εντός της Βαυαρικής Αστυνομίας, σε συνδυασμό με κρατικά οργανωμένες πτήσεις επιστροφής.
Το συνδικάτο της Βαυαρικής Αστυνομίας αντέδρασε, υπογραμμίζοντας ότι δεν υπάρχει νομική βάση για μια τέτοια ειδική «μονάδα απελάσεων», αναδεικνύοντας έτσι τα θεσμικά εμπόδια που θα αντιμετωπίσουν τέτοιες πρωτοβουλίες.
Στο Βέλγιο, το φλαμανδικό ακροδεξιό κόμμα Vlaams Belang ετοιμάζεται να καταθέσει ανάλογη πρόταση. Η βουλευτής Φραντσέσκα φαν Μπέλεχεμ απορρίπτει τη σύγκριση με την ICE, ισχυριζόμενη ότι η μονάδα θα παραμείνει εντός της υφιστάμενης δομής της αστυνομίας. Ωστόσο, οι λεπτομέρειες του σχεδίου –ειδικοί αξιωματικοί σε κάθε αστυνομική ζώνη, πλήρεις μονάδες σε μεγάλες πόλεις και συνοριακές περιοχές, ενεργός εντοπισμός μεταναστών χωρίς καθεστώς– προσομοιάζουν έντονα στο αμερικανικό μοντέλο.
Η «κανονικοποίηση» της σκληρής γραμμής και οι αντιδράσεις
Στη Γαλλία, ο ιδρυτής του ακροδεξιού κόμματος Reconquête, Ερίκ Ζεμούρ, δεν απέκλεισε σε τηλεοπτική συνέντευξη τη δημιουργία αντίστοιχης δύναμης, τονίζοντας ότι θα έπρεπε να «προσαρμοστεί στους γαλλικούς θεσμούς», αλλά προειδοποιώντας πως «θα πρέπει να είμαστε αμείλικτοι» απέναντι στην παράτυπη –και, όπως είπε, και στη νόμιμη– μετανάστευση.
Η πολιτική επιστήμονας Λόρα Γιάκομπς από το Πανεπιστήμιο της Αμβέρσας σημειώνει ότι, αν και ορισμένα ακροδεξιά κόμματα αποφεύγουν να συνδέονται ρητά με τον Ντόναλντ Τραμπ για λόγους εικόνας, «αναφέρονται πράγματι σε παρόμοια αστυνομική δύναμη». Κατά την εκτίμησή της, αυτό εντάσσεται σε μια ευρύτερη τάση όπου «οι αυστηρές πολιτικές και οι αντι-μεταναστευτικές θέσεις έχουν κανονικοποιηθεί, με τα ακροδεξιά κόμματα να σπρώχνουν διαρκώς τα όρια», εμπνεόμενα από τις πολιτικές Τραμπ.
Οι προτάσεις έχουν πυροδοτήσει σφοδρές αντιδράσεις. Ο Γερμανός ευρωβουλευτής των Πρασίνων, Νταμιάν Μπέζελαγκερ, δήλωσε ότι όσοι προωθούν τέτοιες ιδέες «έχουν πέσει έξω από το δημοκρατικό φάσμα και δεν μπορούν ποτέ να κανονικοποιηθούν». Η συμπρόεδρος της ομάδας της Αριστεράς στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Μανόν Ομπρί, προειδοποίησε ότι «οι ακροδεξιές πολιτικές αποτελούν μέρος μιας αλυσίδας βίας που πρέπει να αμφισβητηθεί από την αρχή, διαφορετικά κινδυνεύει να γενικευθεί. Αν αποδεχθούμε καν το μοντέλο της ICE ως αντικείμενο πολιτικής συζήτησης, η μάχη έχει ήδη χαθεί».
Σκληρότερη γραμμή και από τις Βρυξέλλες
Το κλίμα αυτό διαμορφώνεται ενώ η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση σκληραίνει τη δική της μεταναστευτική πολιτική, σε μια προσπάθεια να ανακόψει την άνοδο της ακροδεξιάς. Τον περασμένο μήνα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε πενταετή στρατηγική για τη μετανάστευση, με έμφαση στην «επιθετική μεταναστευτική διπλωματία» προς τρίτες χώρες, ώστε να αποτρέπεται η αναχώρηση μεταναστών προς την Ευρώπη και να διευκολύνονται οι επιστροφές όσων δεν δικαιούνται παραμονή.
Το ερώτημα που αναδεικνύεται είναι αν η στροφή της Ένωσης προς πιο αυστηρές πολιτικές λειτουργεί ως ανάχωμα στην ακροδεξιά ή, αντίθετα, της ανοίγει χώρο να απαιτεί ακόμη πιο ακραία μέτρα, όπως οι «μονάδες τύπου ICE».
Σχόλιο
: Η μετατόπιση του κέντρου βάρους της ευρωπαϊκής πολιτικής προς σκληρότερες πρακτικές επιστροφών δείχνει ότι η ακροδεξιά, ακόμη κι όταν δεν κυβερνά, επιβάλλει την ατζέντα της. Η συζήτηση για «αστυνομία τύπου ICE» αποτελεί κρίσιμο τεστ για τα δημοκρατικά αντανακλαστικά της ΕΕ: αν τέτοιες δομές θεσμοθετηθούν, η διαχωριστική γραμμή ανάμεσα σε κράτος δικαίου και κατασταλτικό κράτος θα γίνει εξαιρετικά λεπτή.






