Η Αθήνα προβάλλει την Ελλάδα ως πυλώνα ασφάλειας φυσικού αερίου και κεντρικό κρίκο στη στρατηγική απεξάρτησης από τη Ρωσία. Κρίσιμος παράγοντας η αποτροπή επανεισόδου ρωσικού αερίου μέσω Τουρκίας.
Με σαφές μήνυμα ότι η Ελλάδα θέλει να βρεθεί στον πυρήνα της διατλαντικής ενεργειακής αρχιτεκτονικής, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου παρενέβη στην εκδήλωση «10 χρόνια συνεργασίας ΗΠΑ-ΕΕ στο υγροποιημένο φυσικό αέριο» στην Ουάσιγκτον. Η παρουσία του εντάσσεται σε ένα ευρύτερο διπλωματικό και ενεργειακό push της Αθήνας, με στόχο να κατοχυρώσει ρόλο κόμβου για το LNG και τον Κάθετο Διάδρομο στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Η διατλαντική εξίσωση φυσικού αερίου και ο ρόλος της Ελλάδας
Ο υπουργός υπογράμμισε ότι «η ενέργεια συνιστά πυλώνα ασφάλειας και ανθεκτικότητας» και θεμέλιο της στρατηγικής σύγκλισης ΕΕ – ΗΠΑ. Στάθηκε ιδιαίτερα στο γεγονός ότι σχεδόν το 60% των ευρωπαϊκών εισαγωγών LNG προέρχεται πλέον από τις Ηνωμένες Πολιτείες, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να έχει εξελιχθεί στον μεγαλύτερο παγκόσμιο προορισμό για αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο.
Υπενθυμίζοντας την κρίση του 2022, όταν η Ρωσία «εργαλειοποίησε» την ενέργεια, ο κ. Παπασταύρου ανέδειξε το REPowerEU ως σημείο καμπής. Η απόφαση της ΕΕ να καταργήσει σταδιακά το ρωσικό αέριο έως το τέλος του 2027 παρουσιάστηκε ως στρατηγική επιλογή συνοχής: δεν είναι δυνατόν, όπως είπε, να στηρίζεται η Ουκρανία πολιτικά, οικονομικά και στρατιωτικά και ταυτόχρονα να χρηματοδοτείται η ρωσική πολεμική μηχανή.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα –με την εμπειρία της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο– εμφανίζεται, σύμφωνα με τον υπουργό, με αυτονόητα σταθερή στάση υπέρ της Ουκρανίας και κατά της ρωσικής επιθετικότητας. Ο κ. Παπασταύρου τόνισε ότι η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη έχει μεριμνήσει για τη σημαντική ενίσχυση των ενεργειακών υποδομών της χώρας, στοιχείο-κλειδί για τον αναβαθμισμένο ρόλο της Ελλάδας στον χάρτη του LNG.
Κάθετος Διάδρομος, Τουρκία και ο κίνδυνος «επιστροφής» ρωσικού αερίου
Ιδιαίτερο βάρος έδωσε ο υπουργός στον Κάθετο Διάδρομο, τον οποίο χαρακτήρισε «πολύ περισσότερο από φυσικό αέριο», μιλώντας για «αρτηρία ειρήνης και ευημερίας». Υπενθύμισε και τη δήλωση του Αμερικανού Υπουργού Εσωτερικών Νταγκ Μπέργκαμ ότι ο Διάδρομος «πρέπει να πετύχει», καθώς η δημιουργία σταθερότητας στην περιοχή μπορεί να αποτρέψει συγκρούσεις περισσότερο από ό,τι μπορεί το ΝΑΤΟ.
Το πιο αιχμηρό σημείο της ομιλίας του αφορούσε τον κίνδυνο επανεισόδου ρωσικού αερίου στην ευρωπαϊκή αγορά μέσω Τουρκίας. Όπως είπε, σήμερα το ρωσικό αέριο βρίσκει «ανορθόδοξους» δρόμους επιστροφής. Η νέα ρύθμιση της ΕΕ προβλέπει ότι κάθε μόριο που έρχεται από την Τουρκία θεωρείται εκ προοιμίου ρωσικής προέλευσης, εκτός αν αποδειχθεί το αντίθετο. Ωστόσο, ο κ. Παπασταύρου έθεσε το ερώτημα αν αυτό αρκεί, προειδοποιώντας ότι περίπου 17 δισ. κυβικά μέτρα ρωσικού αερίου μπορεί να επανεισαχθούν το 2025 μέσω Τουρκίας.
Εάν αυτό δεν αποτραπεί, όπως σημείωσε, η απεξάρτηση δεν θα είναι πραγματική ούτε μη αναστρέψιμη. Μάλιστα, προειδοποίησε ότι ενδεχόμενη επιστροφή ρωσικού αερίου σε χαμηλότερες, ανταγωνιστικές τιμές μπορεί να υπονομεύσει συνολικά τη διαδικασία ενεργειακής απεξάρτησης της Ευρώπης. «Παρά τον εμπορικό ανταγωνισμό, είμαστε ενωμένοι σε ένα: δεν θέλουμε να ξαναδούμε την Ευρώπη υπό την ενεργειακή ομηρία της Ρωσίας», τόνισε.
Η εκδήλωση, που διοργανώθηκε από τους LNG Allies και την USLNG Association, συγκέντρωσε κορυφαίους παράγοντες της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής, από τη Λιθουανία, την Πολωνία και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η επίσκεψη Παπασταύρου ακολουθεί τις συμφωνίες της Διατλαντικής Διάσκεψης για την Ενέργεια (P-TEC) και στοχεύει στην περαιτέρω εμβάθυνση της συνεργασίας στο LNG και στην ενίσχυση υποδομών που θα θωρακίσουν την ενεργειακή ανθεκτικότητα της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Σήμερα, ο υπουργός θα συμμετάσχει στη Διατλαντική Σύνοδο για την Ασφάλεια Φυσικού Αερίου και τον Κάθετο Διάδρομο, όπου η Ελλάδα αναμένεται να πιέσει για συγκεκριμένες δεσμεύσεις.
Σχόλιο 
: Η Αθήνα αξιοποιεί το παράθυρο της ρωσικής απεξάρτησης για να μετατρέψει γεωγραφία και υποδομές σε διαπραγματευτική ισχύ. Ο Κάθετος Διάδρομος και τα τερματικά LNG είναι τα εργαλεία· η πραγματική πρόκληση είναι πολιτική: να κλειδώσει ρυθμιστικά και συμβατικά ότι η Ευρώπη δεν θα ξανακυλήσει σε φθηνό αλλά γεωπολιτικά τοξικό ρωσικό αέριο, ακόμη κι αν οι τιμές πιεστούν.
#Ενέργεια #LNG #Ελλάδα #ΗΠΑ #ΕΕ #ΚάθετοςΔιάδρομος
