Μετά από 18 μήνες, Κυριάκος Μητσοτάκης και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν συναντώνται εκ νέου στην Άγκυρα, στο πλαίσιο του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας. Η Αθήνα προσέρχεται με στόχο τη διατήρηση της ύφεσης στο Αιγαίο, αλλά με αμετακίνητες κόκκινες γραμμές σε υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ.
Δεκαοκτώ μήνες μετά το τελευταίο τετ α τετ στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης μεταβαίνει την ερχόμενη Τετάρτη στην Άγκυρα για νέα συνάντηση με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, στο πλαίσιο του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας. Το ραντεβού έρχεται μετά από διαδοχικές αναβολές και μια περίοδο εκ νέου δοκιμασίας των σχέσεων, λόγω των αναθεωρητικών εξάρσεων της Άγκυρας ως απάντηση στις γεωστρατηγικές και ενεργειακές κινήσεις της Αθήνας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στο κυβερνητικό επιτελείο επικρατεί η γραμμή των χαμηλών προσδοκιών, με έμφαση όχι στην επίλυση της βασικής διαφοράς, αλλά στη διατήρηση της αποκλιμάκωσης και των ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας σε ένα ιδιαίτερα ρευστό διεθνές περιβάλλον.
Η μία διαφορά και η «λειτουργική σχέση»
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, σε συνέντευξή του στο Foreign Policy, επανέλαβε ότι η Ελλάδα αναγνωρίζει μία και μόνη διαφορά με την Τουρκία: την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, δηλαδή υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. «Πρόκειται για διαφορά που εκκρεμεί εδώ και δεκαετίες», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι τα τελευταία χρόνια έχει γίνει συστηματική προσπάθεια αποκλιμάκωσης, ώστε, ακόμη και χωρίς λύση στο κεντρικό ζήτημα, να διατηρείται μια «λειτουργική και παραγωγική σχέση» σε επιμέρους τομείς.
Ο πρωθυπουργός ξεκαθαρίζει ότι στην Άγκυρα θα διατυπώσει «ξεκάθαρες θέσεις» ως προς τη βασική διαφορά, επιδιώκοντας ταυτόχρονα να αξιοποιήσει την πρόοδο που έχει επιτευχθεί στο πλαίσιο της θετικής ατζέντας. Κυβερνητικοί αξιωματούχοι μιλούν για προσέλευση στο 6ο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας «με πίστη και αυτοπεποίθηση στον διάλογο», αλλά «χωρίς καμία διάθεση υποχώρησης» από τις πάγιες θέσεις της χώρας και με σταθερή πυξίδα το Διεθνές Δίκαιο.
Αποτροπή, γεωπολιτική συγκυρία και διμερής διάλογος
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επισημαίνει ότι βασικός του στόχος «ήταν και παραμένει η ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος της Ελλάδας», τονίζοντας ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις είναι σήμερα «πολύ ισχυρότερες από ό,τι πριν από έξι χρόνια». Περιγράφει τη χώρα ως «αμυντική δύναμη» που οφείλει όμως να διαθέτει αξιόπιστη αποτροπή. Υπό αυτό το πρίσμα δηλώνει ότι «δεν βλέπει ουσιαστικούς κινδύνους κλιμάκωσης», καθώς υπάρχουν θεσμοθετημένοι δίαυλοι επικοινωνίας και μηχανισμοί αποκλιμάκωσης, υπενθυμίζοντας ωστόσο ότι «το ταγκό χρειάζεται δύο».
Η Αθήνα και η Άγκυρα, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, συγκλίνουν στην άποψη ότι τα ζητήματα που αφορούν τις δύο χώρες πρέπει να συζητούνται σε διμερές επίπεδο, χωρίς την ανάγκη «επιδιαιτητή» ή «διαμεσολαβητή». Ο πρωθυπουργός, σε πρόσφατη συνέντευξή του στον «Σκάι», τόνισε ότι οι ελληνοτουρκικές σχέσεις είναι «αυτοτελείς» και δεν χρειάζονται τρίτους παίκτες, ακόμη και όταν πρόκειται για μεγάλες δυνάμεις όπως οι ΗΠΑ.
Στο παρασκήνιο, εντός των επόμενων ωρών οριστικοποιείται η ατζέντα του Ανώτατου Συμβουλίου και η σύνθεση της ελληνικής αποστολής, με έμφαση στη θετική ατζέντα και τον πολιτικό διάλογο. Σε μια περίοδο πυκνών γεωπολιτικών εξελίξεων στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, η Αθήνα επενδύει στη σταθερότητα, επιδιώκοντας να κεφαλαιοποιήσει τις ενεργειακές της συμφωνίες και το ενδιαφέρον μεγάλων αμερικανικών ομίλων, χωρίς να ανοίξει παράθυρο για γκρίζες ζώνες ή συνεκμετάλλευση πέραν του πλαισίου του Διεθνούς Δικαίου.
Σχόλιο
: Η Αθήνα πηγαίνει στην Άγκυρα με ρεαλιστικά χαμηλές προσδοκίες, αλλά με σαφές στρατηγικό στοίχημα: να θωρακίσει την αποτροπή της, να διατηρήσει την ύφεση και να αποτρέψει οποιαδήποτε διεθνοποίηση της ατζέντας που θα ευνοούσε τουρκικές αναθεωρητικές αξιώσεις.
#Μητσοτάκης #Ερντογάν #ΕλληνοτουρκικέςΣχέσεις #Αιγαίο #ΑνατολικήΜεσόγειος






