Η Βρετανία διανύει μια δεκαετία διαρκούς πολιτικής αναταραχής, από το δημοψήφισμα για το Brexit έως τις σημερινές πιέσεις αποδυνάμωσης της κυβέρνησης Στάρμερ. Η θεσμική αστάθεια υπονομεύει την εμπιστοσύνη, την παραγωγικότητα και τη διεθνή ελκυστικότητα της βρετανικής οικονομίας.
Δέκα χρόνια μετά την προκήρυξη του δημοψηφίσματος για το Brexit από τον Ντέιβιντ Κάμερον, η πολιτική σκηνή του Ηνωμένου Βασιλείου παραμένει εγκλωβισμένη σε έναν φαύλο κύκλο αυτοϋπονόμευσης. Καμία κυβέρνηση δεν καταφέρνει να διατηρήσει για μεγάλο διάστημα την εμπιστοσύνη των πολιτών, ενώ καμία πρωθυπουργική θητεία μετά τον Κάμερον δεν ολοκληρώθηκε σε πλήρη εκλογική περίοδο.
Από το Brexit στο σημερινό αδιέξοδο
Η αλυσίδα αστάθειας ξεκίνησε με την «απλή» –κατά τον Κάμερον– ερώτηση για παραμονή ή έξοδο από την ΕΕ. Η επικράτηση του Leave οδήγησε στην παραίτησή του και άφησε στη διάδοχό του Τερέζα Μέι την αδύνατη αποστολή να «ορίσει» το Brexit. Η αποτυχημένη πρόωρη προσφυγή της στις κάλπες αποδυνάμωσε ακόμη περισσότερο τη διαπραγματευτική της θέση.
Ακολούθησε ο Μπόρις Τζόνσον, ο οποίος «έκλεισε» τυπικά το Brexit, αλλά κατέρρευσε υπό το βάρος του σκανδάλου Partygate. Η Λιζ Τρας, με τη μίνι δημοσιονομική της επανάσταση, προκάλεσε πανικό στην αγορά κρατικών ομολόγων και αποχώρησε σε 45 ημέρες. Ο Ρίσι Σούνακ προσπάθησε να επαναφέρει μια στοιχειώδη κανονικότητα πριν την άνοδο των Εργατικών.
Η κυβέρνηση του Κιρ Στάρμερ, παρότι διαθέτει άνετη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, κατηγορείται ήδη για δημοσιονομική κακοδιαχείριση, ενώ η θέση του ίδιου του πρωθυπουργού εμφανίζεται κλονισμένη μετά τις αποκαλύψεις για τις σχέσεις του πρώην πρεσβευτή στο ΗΠΑ Πίτερ Μάντελσον με τον διαβόητο χρηματοοικονομικό απατεώνα Τζέφρι Έπσταϊν. Συνεχή ανασχηματισμοί, διαρροές και κυβερνητικές κωλοτούμπες συνθέτουν ένα σκηνικό διαρκούς φθοράς.
Η δομική κρίση πολιτικού προσωπικού
Αναλυτές επισημαίνουν ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο οι συγκυρίες, αλλά και η ποιότητα του πολιτικού προσωπικού. Καταγράφονται ελλείμματα στρατηγικής, αδυναμία ειλικρινούς επικοινωνίας των αναγκαίων συμβιβασμών και διαρκής ανακύκλωση λαθών από κυβέρνηση σε κυβέρνηση. Ο πρόεδρος του CBI προειδοποίησε πρόσφατα για τη συρρίκνωση στελεχών με πραγματική επιχειρηματική εμπειρία στο πολιτικό σύστημα, ενώ ο πολιτικός επιστήμονας Πίτερ Άλεν βλέπει στον πολλαπλασιασμό των «επαγγελματιών πολιτικών» πηγή στασιμότητας: άνθρωποι που προέρχονται από κόμματα, συνδικάτα ή λόμπι τείνουν να ξαναδίνουν τις παλιές μάχες των πρώην εργοδοτών τους, αντί να φέρνουν νέα σκέψη.
Η γεωστρατηγική αναλύτρια Τίνα Φόρνταμ σημειώνει ότι η ηγεσία στη Βρετανία προτιμά τον «μικροβηματισμό» και τη μετάθεση ευθυνών αντί για θάρρος και φαντασία. Ταυτόχρονα, οι προσδοκίες της κοινωνίας από το κράτος παραμένουν ασύμβατες με τα πραγματικά οικονομικά περιθώρια, τροφοδοτώντας απογοήτευση.
Οικονομικό κόστος και επενδυτική εικόνα
Η πολιτική αστάθεια έχει απτό οικονομικό τίμημα. Υπονομεύει επενδύσεις, προσλήψεις και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό των επιχειρήσεων, ενώ εξαντλεί τον «πολιτικό χρόνο» που θα μπορούσε να αφιερωθεί σε μεταρρυθμίσεις προσφοράς και ενίσχυση της παραγωγικότητας. Η αναιμική ανάπτυξη καθιστά ακόμα δυσκολότερη την άσκηση πολιτικής, δημιουργώντας φαύλο κύκλο.
Η στερλίνα και οι βρετανικές μετοχές έχουν υστερήσει έναντι άλλων αγορών της G7 την τελευταία δεκαετία, ενώ τα μακροπρόθεσμα επιτόκια δανεισμού του Δημοσίου παραμένουν σχετικά υψηλά, επιβαρυμένα από διαδοχικά δημοσιονομικά λάθη. Κι όμως, το Λονδίνο εξακολουθεί να προσελκύει ξένες επενδύσεις, αξιοποιώντας τα πλεονεκτήματα σε χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, έρευνα, τεχνολογία και βιοεπιστήμες, αλλά και τη σχετική «φθηνότητα» των βρετανικών περιουσιακών στοιχείων.
Η εικόνα παραμένει αντιφατική: η χώρα διαθέτει δομικά πλεονεκτήματα, αλλά το Γουέστμινστερ επανειλημμένα τα σπαταλά. Εάν το «καρουζέλ» ηγετών και κρίσεων συνεχιστεί, οι διεθνείς αγορές κινδυνεύουν να ενσωματώσουν μόνιμα στο κόστος κεφαλαίου της Βρετανίας την τάση της προς πολιτική αυτοκαταστροφή.
Σχόλιο 
: Για τους Έλληνες επενδυτές, το Ηνωμένο Βασίλειο παραμένει αγορά ευκαιριών αλλά και υψηλού πολιτικού ρίσκου: οι αποτιμήσεις είναι ελκυστικές, όμως χωρίς σταθερό, αξιόπιστο πλαίσιο οικονομικής πολιτικής, η «έκπτωση» έναντι άλλων ανεπτυγμένων αγορών δύσκολα θα κλείσει.
#ΗνωμένοΒασίλειο #Brexit #πολιτικήαστάθεια #βρετανικήοικονομία #επενδύσεις
