Το Λονδίνο διαπραγματεύεται επειγόντως με την κυβέρνηση Τραμπ, μετά την εξαγγελία 15% παγκόσμιου δασμού που απειλεί βρετανικές εξαγωγές. Η νομική αβεβαιότητα στις ΗΠΑ μετατρέπεται σε γεωοικονομικό ρίσκο για Ευρώπη και Ηνωμένο Βασίλειο.
Η βρετανική κυβέρνηση έχει εισέλθει σε εντατικές, υψηλού επιπέδου διαπραγματεύσεις με την κυβέρνηση των ΗΠΑ, σε μια προσπάθεια να διασφαλίσει «την καλύτερη δυνατή συμφωνία» για τις βρετανικές επιχειρήσεις, μετά την αιφνιδιαστική κίνηση του Ντόναλντ Τραμπ να ανακοινώσει παγκόσμιο δασμό 15% σε όλες τις εισαγωγές.
Η κλιμάκωση έρχεται λίγες μόλις ημέρες μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, που έκρινε παράνομους τους υφιστάμενους «αμοιβαίους» δασμούς του Τραμπ, αφήνοντας στον αέρα συμφωνίες με περίπου 20 χώρες, μεταξύ των οποίων το Ηνωμένο Βασίλειο, η ΕΕ, η Ελβετία και η Ιαπωνία.
Το μέλλον της συμφωνίας Οικονομικής Ευημερίας
Στο επίκεντρο βρίσκεται η λεγόμενη Economic Prosperity Deal (EPD), η διμερής συμφωνία που ανακοίνωσαν τον Μάιο του 2025 ο Τραμπ και ο Κιρ Στάρμερ. Επιχειρηματικοί φορείς στο Λονδίνο θεωρούν ότι η βρετανική πλευρά δεν θα αποχωρήσει, αλλά θα «διπλασιάσει την προσπάθεια» ώστε να θωρακίσει και να βελτιώσει το πλαίσιο.
Ο επικεφαλής εμπορικής πολιτικής στο Βρετανικό Επιμελητήριο, Γουίλιαμ Μπέιν, υπενθυμίζει ότι η EPD δεν αφορούσε μόνο τον δασμό 10%, αλλά κυρίως τις εξαιρέσεις: χαμηλότερο δασμό στα αυτοκίνητα σε σχέση με άλλες χώρες, διατήρηση μηδενικού δασμού για τη φαρμακοβιομηχανία και δέσμευση –που ακόμη δεν υλοποιήθηκε– για μείωση του δασμού 25% στον χάλυβα.
Η νέα κίνηση Τραμπ, βάσει του Νόμου Εμπορίου του 1974, ανεβάζει τον γενικό δασμό στο 15%, κάτι που για τους Βρετανούς εξαγωγείς συνεπάγεται αύξηση κατά περίπου 5 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς. Παράλληλα, δημιουργεί σύγχυση για την εφαρμογή της συμφωνίας με την ΕΕ, η οποία έχει ενεργοποιηθεί στις ΗΠΑ αλλά ακόμη δεν έχει εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Πολιτική αβεβαιότητα και παράθυρο λόμπινγκ
Η υπουργός Παιδείας του Ηνωμένου Βασιλείου, Μπρίτζετ Φίλιπσον, παραδέχθηκε ότι οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν «αβεβαιότητα», επιμένοντας ωστόσο ότι το Λονδίνο προσδοκά τη διατήρηση «προνομιακών» εμπορικών ρυθμίσεων με τις ΗΠΑ. Τόνισε ότι ο πρωθυπουργός ηγείται των επαφών με την Ουάσινγκτον και τον Τραμπ, σε μια «εξελισσόμενη κατάσταση» όπου ο στόχος είναι να εξασφαλιστεί «η καλύτερη δυνατή συμφωνία» για τις βρετανικές εταιρείες.
Καθοριστικό στοιχείο είναι ότι οι νέοι δασμοί 15% μπορούν να ισχύσουν μόνο για 150 ημέρες, έως τις 23 Αυγούστου, εκτός αν εγκριθούν από το Κογκρέσο. Αυτό μετατρέπει το νομοθετικό σώμα σε νέο, κρίσιμο παίκτη, ανοίγοντας –όπως σημειώνει ο Μπέιν– ένα ευρύ πεδίο έντονου λόμπινγκ από επιχειρηματικά συμφέροντα στις ΗΠΑ και στο εξωτερικό.
Παράλληλα, ο Τραμπ εξετάζει –σύμφωνα με αναλυτές– την ενεργοποίηση και του άρθρου 301 του ίδιου νόμου, που επιτρέπει δασμούς σε χώρες που κριθούν «διακριτικές» ή «παράλογες» στις εμπορικές τους πρακτικές. Για την ΕΕ, ο Γερμανός ευρωβουλευτής Μπερντ Λάνγκε κάνει λόγο για «καθαρό δασμολογικό χάος» από την αμερικανική διοίκηση και προαναγγέλλει αναβολή της προγραμματισμένης ψηφοφορίας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τη συμφωνία δασμών με τις ΗΠΑ.
Σε αυτό το περιβάλλον, όπως επισημαίνει ο ειδικός στην εμπορική πολιτική Ντέιβιντ Χένιγκ, «η φύση της συνεργασίας με αυτή την αμερικανική διοίκηση σημαίνει ότι καμία συμφωνία δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη». Όλες οι κυβερνήσεις, από το Λονδίνο μέχρι τις Βρυξέλλες, αναγκάζονται να επαναξιολογήσουν τη στρατηγική τους, με τον κίνδυνο ενός ευρύτερου εμπορικού πολέμου να επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο.
Σχόλιο 
: Η κίνηση Τραμπ μετατρέπει τους δασμούς από τεχνικό εργαλείο σε ωμό μοχλό ισχύος, υπονομεύοντας τη σταθερότητα των εμπορικών κανόνων. Το Λονδίνο επιχειρεί damage control, αλλά η πραγματική μάχη θα δοθεί στο Κογκρέσο και στα παρασκήνια του λόμπινγκ. Για την Ευρώπη –και κατ’ επέκταση για χώρες όπως η Ελλάδα που εξάγουν μέσω βρετανικών ή ευρωπαϊκών αλυσίδων– η υπόθεση είναι προειδοποίηση: η εποχή της προβλέψιμης διατλαντικής εμπορικής πολιτικής έχει τελειώσει.
#ΗΠΑ #ΗνωμένοΒασίλειο #Τραμπ #δασμοί #διεθνέςΕμπόριο #ΕΕ
