Η γαλλική εισαγγελία ανοίγει βαριά ποινική έρευνα για πέντε εταιρείες βρεφικού γάλακτος, την ώρα που οι ανακλήσεις προϊόντων έχουν επεκταθεί σε περισσότερες από 60 χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα. Στο επίκεντρο η τοξίνη κερουλίδη και ο κίνδυνος για τη δημόσια υγεία, αλλά και η φήμη των πολυεθνικών κολοσσών.
Μια από τις σοβαρότερες κρίσεις στην παγκόσμια αγορά βρεφικού γάλακτος βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, με τη γαλλική Δικαιοσύνη να αναλαμβάνει πλέον κεντρικό ρόλο. Ο εισαγγελέας του Παρισιού ανακοίνωσε την έναρξη έρευνας σε πέντε εταιρείες παραγωγής βρεφικού γάλακτος, ανάμεσά τους τρεις πολυεθνικούς γίγαντες –Nestle, Danone και Lactalis– καθώς και τις μάρκες Babybio και La Marque en Moins.
Ποινική διάσταση και έρευνα για θανάτους βρεφών
Η έρευνα αφορά το αδίκημα της «απάτης σχετικά με προϊόντα που θέτουν σε κίνδυνο την ανθρώπινη υγεία», το οποίο στη Γαλλία τιμωρείται με φυλάκιση έως 7 έτη και πρόστιμο έως 3,75 εκατ. ευρώ. Η εισαγγελία ανέλαβε την υπόθεση λόγω του μεγάλου αριθμού καταγγελιών σε όλη τη χώρα, ενώ το υπουργείο Υγείας διερευνά τρεις θανάτους βρεφών σε περιπτώσεις όπου είχε καταναλωθεί γάλα που περιλαμβανόταν στις ανακλήσεις. Μέχρι στιγμής, απόφαση της 11ης Φεβρουαρίου δεν διαπιστώνει σύνδεση, αλλά οι δικαστικές έρευνες συνεχίζονται.
Στον πυρήνα της υπόθεσης βρίσκεται η κερουλίδη, μια θερμοσταθερή τοξίνη που μπορεί να προκαλέσει ναυτία, εμετό και διάρροια, με δυνητικά σοβαρότερες επιπλοκές. Η ιδιαιτερότητά της και η σπανιότητα εμφάνισής της εξηγούν γιατί μέχρι πρόσφατα δεν υπήρχε εναρμονισμένο ευρωπαϊκό όριο· αυτό καθορίστηκε μόλις τώρα από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων.
Ανακλήσεις σε πάνω από 60 χώρες και αλυσίδα προμηθευτών
Η Nestle ανακοίνωσε ότι εντόπισε ίχνη κερουλίδης σε παρτίδες προϊόντων στις αρχές Δεκεμβρίου στο εργοστάσιό της στην Ολλανδία και στις 10 Δεκεμβρίου ενημέρωσε τις ολλανδικές αρχές, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τις δυνητικά επηρεαζόμενες χώρες. Την ίδια ημέρα ξεκίνησε ανάκληση 25 προϊόντων σε 16 ευρωπαϊκές χώρες. Τον Ιανουάριο ακολούθησε ευρεία δημόσια ανάκληση για τις μάρκες SMA, Beba και Little Steps, ενώ στη συνέχεια ανακλήσεις ανακοίνωσαν και οι Danone (Aptamil, Cow & Gate) και Lactalis.
Συνολικά, ανακλήσεις έχουν γίνει σε πάνω από 60 χώρες, ανάμεσά τους και η Ελλάδα, γεγονός που αναδεικνύει τον βαθμό διασύνδεσης της εφοδιαστικής αλυσίδας τροφίμων. Η πηγή της μόλυνσης εντοπίστηκε –σύμφωνα με τη Nestle– σε έναν προμηθευτή συστατικών αραχιδονικού οξέος (ARA), το οποίο προστίθεται στα βρεφικά γάλατα. Ο προμηθευτής δεν έχει κατονομαστεί, αλλά το γεγονός ότι προμήθευε πολλαπλές εταιρείες πολλαπλασίασε τις επιπτώσεις.
Η Βρετανική Υπηρεσία Προτύπων Τροφίμων ανακοίνωσε ότι Nestle και Danone έχουν σταματήσει να χρησιμοποιούν τον συγκεκριμένο προμηθευτή, ωστόσο κάλεσε γονείς και φροντιστές να ελέγχουν προσεκτικά τους κωδικούς παρτίδων. Στο Ηνωμένο Βασίλειο έχουν ήδη καταγραφεί τουλάχιστον 36 κλινικές αναφορές βρεφών με συμπτώματα συμβατά με δηλητηρίαση από κερουλίδη.
Οικονομικές επιπτώσεις και κίνδυνος για τη φήμη των brands
Σε επίπεδο οικονομικών μεγεθών, το βρεφικό γάλα αντιστοιχεί περίπου στο 5% των εσόδων της Nestle, ενώ οι ανακληθείσες παρτίδες αντιπροσωπεύουν μόλις γύρω στο 0,5% των εσόδων της, σύμφωνα με στοιχεία που έχει δημοσιοποιήσει η ίδια. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν αναλυτές, ο πραγματικός κίνδυνος αφορά τη σύγχυση των καταναλωτών και τη μακροπρόθεσμη ζημιά στη μάρκα.
Για τη Danone, ο κλάδος βρεφικού γάλακτος είναι ακόμα πιο κρίσιμος, καθώς εκτιμάται ότι συνεισφέρει περίπου το 21% των εσόδων του ομίλου και ακόμη μεγαλύτερο ποσοστό στην κερδοφορία. Nestle και Danone αναμένεται να ανακοινώσουν τα αποτελέσματά τους εντός της εβδομάδας, με τους επενδυτές να αναζητούν σαφέστερη εικόνα του οικονομικού αντίκτυπου.
Παρά την κρίση, από την αρχή του έτους η μετοχή της Nestle καταγράφει άνοδο 1,7%, ενώ της Danone υποχωρεί κατά 5,5%. Και οι δύο τίτλοι δέχθηκαν ισχυρές πιέσεις στο αποκορύφωμα των ανακοινώσεων για τις ανακλήσεις, αλλά στη συνέχεια ανέκτησαν μέρος των απωλειών τους, ένδειξη ότι οι αγορές σταθμίζουν μεν τον κίνδυνο φήμης, αλλά δεν προεξοφλούν ακόμη δομική καταστροφή αξίας.
Σε επίπεδο επικοινωνίας, ο CEO της Nestle, Φίλιπ Ναβρατίλ, ζήτησε συγγνώμη τον Ιανουάριο από γονείς και πελάτες, υπογραμμίζοντας ότι «η ασφάλεια και η ευημερία σας είναι η ύψιστη προτεραιότητά μας». Ωστόσο, η τελική κρίση θα διαμορφωθεί όχι από τις δηλώσεις, αλλά από την ταχύτητα και τη διαφάνεια με την οποία οι εταιρείες και οι αρχές θα αποκαταστήσουν την εμπιστοσύνη στην αλυσίδα παιδικής διατροφής.
Σχόλιο 
: Η υπόθεση κερουλίδης στο βρεφικό γάλα λειτουργεί ως stress test για ολόκληρο το ευρωπαϊκό σύστημα ασφάλειας τροφίμων: αποκαλύπτει πόσο ευάλωτες είναι οι πολυεθνικές σε έναν «κρυφό» κρίκο της εφοδιαστικής αλυσίδας και πόσο γρήγορα μια τεχνική αστοχία μετατρέπεται σε κρίση εμπιστοσύνης με νομικές, υγειονομικές και χρηματιστηριακές συνέπειες.
#βρεφικόγάλα #Nestle #Danone #Lactalis #ασφάλειατροφίμων
