Το τελευταίο πακέτο ευρωπαϊκών κυρώσεων κατά της Ρωσίας συναντά σοβαρές αντιστάσεις από κράτη‑μέλη, με την Ελλάδα, τη Μάλτα, την Ιταλία και την Ουγγαρία να εκφράζουν επιφυλάξεις για στοχεύσεις σε λιμάνια και τράπεζες τρίτων χωρών. Ο σκεπτικισμός απειλεί να καθυστερήσει ή και να αποδυναμώσει την προσπάθεια της ΕΕ να περιορίσει περαιτέρω τα έσοδα της Μόσχας από το πετρέλαιο.
Η προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης να προχωρήσει σε νέο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, με έμφαση στα δίκτυα που διευκολύνουν τις παράνομες εξαγωγές ρωσικού πετρελαίου, προσκρούει σε έντονες αντιδράσεις ορισμένων κρατών‑μελών. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg, μεταξύ των χωρών που εκφράζουν επιφυλάξεις βρίσκεται και η Ελλάδα, γεγονός που αναδεικνύει εκ νέου το περίπλοκο πλέγμα ενεργειακών και ναυτιλιακών συμφερόντων στην Ευρώπη.
Εστία έντασης τα λιμάνια Γεωργίας και Ινδονησίας
Κεντρικό σημείο τριβής αποτελούν οι προτάσεις για επιβολή κυρώσεων σε λιμάνια τρίτων χωρών, τα οποία φέρονται να χρησιμοποιούνται από τη Ρωσία για να παρακάμπτει το πλαφόν στην τιμή του πετρελαίου. Ιταλία και Ουγγαρία έχουν εκφράσει συγκεκριμένες αντιρρήσεις για την ένταξη του λιμανιού Κουλέβι στη Γεωργία στη λίστα των κυρώσεων, ενώ η Ελλάδα και η Μάλτα εμφανίζονται διστακτικές απέναντι στην πρόταση για ένα λιμάνι στην Ινδονησία.
Παράλληλα, Ιταλία και Ισπανία αντιτίθενται στις προτεινόμενες κυρώσεις κατά τράπεζας στην Κούβα, η οποία επίσης θεωρείται ότι διαδραματίζει ρόλο στις ροές ρωσικού πετρελαίου. Η διαφοροποίηση αυτών των χωρών δεν είναι μόνο πολιτική, αλλά συνδέεται άμεσα με τις δικές τους ενεργειακές και οικονομικές εξαρτήσεις.
Ενεργειακά συμφέροντα και φόβοι για τον εφοδιασμό
Στην περίπτωση της Ιταλίας, η απροθυμία να στοχοποιηθεί το λιμάνι Κουλέβι συνδέεται με τις εισαγωγές φυσικού αερίου από το Αζερμπαϊτζάν, που αποτελεί κρίσιμο προμηθευτή για την ευρωπαϊκή αγορά. Η Ουγγαρία, από την πλευρά της, διατηρεί σταθερή γραμμή κατά μέτρων που, όπως υποστηρίζει, απειλούν την ασφάλεια του ενεργειακού της εφοδιασμού.
Η Ελλάδα και η Μάλτα, με ισχυρούς ναυτιλιακούς στόλους, έχουν ήδη εκφράσει ανησυχίες σε προηγούμενες συζητήσεις για την αντικατάσταση του πλαφόν στο ρωσικό πετρέλαιο με πλήρη απαγόρευση ναυτιλιακών υπηρεσιών – από τις ασφάλειες έως τις μεταφορές. Μια τέτοια μετατόπιση θα μπορούσε να πλήξει καίριες δραστηριότητες των δύο χωρών, χωρίς να είναι δεδομένο ότι θα επιτύχει τον επιδιωκόμενο στρατηγικό στόχο κατά της Μόσχας.
Κίνδυνος μπλοκαρίσματος του πακέτου κυρώσεων
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει παρουσιάσει το νέο πακέτο μέτρων με στόχο τη βαθύτερη περικοπή των ρωσικών εσόδων από το πετρέλαιο και την ενίσχυση της πίεσης προς τον Βλαντίμιρ Πούτιν για τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Ωστόσο, το γεγονός ότι οι κυρώσεις απαιτούν ομοφωνία για να εγκριθούν καθιστά κάθε αντίρρηση κρίσιμη.
Οι απεσταλμένοι των κρατών‑μελών συζήτησαν τις προτάσεις στις Βρυξέλλες, με τον στόχο να υπάρξει συμφωνία εντός του μήνα. Η αυξανόμενη αντίδραση, όμως, ενδέχεται είτε να οδηγήσει σε σημαντική αραίωση των μέτρων είτε να καθυστερήσει την υιοθέτησή τους, σε μια συγκυρία όπου η αποτελεσματικότητα του ευρωπαϊκού κυρωτικού μηχανισμού αμφισβητείται ολοένα και περισσότερο.
Σχόλιο
: Η στάση Ελλάδας, Μάλτας και άλλων χωρών φανερώνει το όριο της ευρωπαϊκής ενότητας όταν οι κυρώσεις αγγίζουν σκληρά οικονομικά και ενεργειακά συμφέροντα. Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν η ΕΕ μπορεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην γεωπολιτική φιλοδοξία και τον ρεαλισμό των αγορών ενέργειας και ναυτιλίας.





