Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν διαπιστώνει παράβαση του ενωσιακού δικαίου από την Ελλάδα για τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο. Το βάρος μεταφέρεται οριστικά στα εθνικά δικαστήρια και στις ατομικές υποθέσεις δανειοληπτών.
Καμία παράβαση του ενωσιακού δικαίου σε βάρος της Ελλάδας δεν διαπίστωσαν τα ευρωπαϊκά όργανα σε σχέση με τις συμβάσεις στεγαστικών δανείων σε ελβετικό φράγκο, σύμφωνα με παράγοντες του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Η τοποθέτηση αυτή έρχεται ως απάντηση σε πρόσφατα δημοσιεύματα και ουσιαστικά κλείνει, σε επίπεδο Βρυξελλών, το μέτωπο των συλλογικών διεκδικήσεων για το ζήτημα.
Η διαδικασία σε Ευρωκοινοβούλιο και Κομισιόν
Η υπόθεση έφτασε στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα μέσω αναφοράς που υπέβαλαν εκπρόσωποι δανειοληπτών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με αίτημα να εξεταστεί αν η Ελλάδα εφάρμοσε ορθά την Οδηγία 93/13/ΕΟΚ για τις καταχρηστικές ρήτρες στις συμβάσεις με καταναλωτές. Η Επιτροπή Αναφορών (PETI) έκανε τυπικά αποδεκτή την αναφορά και προχώρησε στην εξέτασή της, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πραγματοποίησε προκαταρκτική αξιολόγηση των επιχειρημάτων.
Σύμφωνα με την επίσημη απάντηση που επικαλείται το ΥΠΕΘΟ, η Κομισιόν κατέληξε ότι, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, δεν μπορεί να στοιχειοθετηθεί παράβαση της Οδηγίας 93/13/ΕΟΚ από την Ελλάδα. Δεν διαπιστώθηκε επίσης συστημική αποτυχία των ελληνικών δικαστηρίων να συμμορφωθούν με το άρθρο 267 παρ. 3 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της ΕΕ, που αφορά την υποχρέωση προδικαστικών παραπομπών στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Κατά συνέπεια, δεν κινήθηκε διαδικασία επί παραβάσει κατά της χώρας. Διευκρινίζεται ακόμη ότι η απλή αποδοχή μιας αναφοράς από την PETI δεν συνεπάγεται αυτομάτως έναρξη έρευνας ή αποστολή αιτημάτων προς τις εθνικές αρχές. Στην παρούσα φάση, δεν βρίσκεται σε εξέλιξη καμία σχετική έρευνα σε επίπεδο ΕΕ, αν και η Κομισιόν διατηρεί το δικαίωμα να ζητήσει συμπληρωματικές πληροφορίες στο μέλλον, εφόσον προκύψουν νέα στοιχεία.
Το βάρος στους Έλληνες δικαστές και οι επιπτώσεις για τους δανειολήπτες
Οι ίδιες πηγές του ΥΠΕΘΟ υπογραμμίζουν ότι, βάσει του ενωσιακού δικαίου και της νομολογίας του Δικαστηρίου της ΕΕ, το ζήτημα των δανείων σε ελβετικό φράγκο παραμένει πρωτίστως υπόθεση των εθνικών δικαστηρίων. Αυτά είναι που καλούνται, κατά περίπτωση, να κρίνουν τη διαφάνεια και τη δικαιοσύνη των συμβατικών όρων, ενταγμένα στο πλαίσιο της ελληνικής έννομης τάξης.
Η εξέλιξη αυτή έχει διττή ανάγνωση για τους δεκάδες χιλιάδες δανειολήπτες που επλήγησαν από την απότομη ανατίμηση του ελβετικού φράγκου: από τη μία, κλείνει το παράθυρο μιας ευρείας, «άνωθεν» ευρωπαϊκής παρέμβασης που θα μπορούσε να οδηγήσει σε οριζόντιες λύσεις. Από την άλλη, επιβεβαιώνει ότι το βασικό πεδίο μάχης παραμένουν τα ελληνικά δικαστήρια, όπου ήδη έχει διαμορφωθεί πλούσια και όχι πάντα ομοιόμορφη νομολογία.
Σε πολιτικό επίπεδο, η θέση της Κομισιόν λειτουργεί ως ασπίδα για την ελληνική κυβέρνηση έναντι κατηγοριών περί μη συμμόρφωσης με το ευρωπαϊκό πλαίσιο προστασίας καταναλωτών. Ωστόσο, δεν αναιρεί τις κοινωνικές και οικονομικές πιέσεις που εξακολουθούν να υφίστανται οφειλέτες με δάνεια σε ξένο νόμισμα, ειδικά σε ένα περιβάλλον υψηλών επιτοκίων και μειωμένης ανοχής των τραπεζών σε νέες γενικές ρυθμίσεις.
Σχόλιο 
: Η απόφαση των ευρωπαϊκών οργάνων αποσυμπιέζει θεσμικά το κράτος, αλλά αφήνει τους δανειολήπτες μόνο με το –ακριβό και αβέβαιο– όπλο της δικαστικής οδού. Η συζήτηση μετατοπίζεται πλέον από το «αν φταίει η Ελλάδα απέναντι στην ΕΕ» στο «πώς η εγχώρια έννομη τάξη θα ισορροπήσει ανάμεσα στη σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος και την ουσιαστική προστασία των καταναλωτών».
#daneia #elvetikoFragko #YPETHO #EE
