Η βρετανική Βουλή των Κοινοτήτων απέρριψε πρόταση πλήρους απαγόρευσης των social media για ανηλίκους κάτω των 16 ετών. Η κυβέρνηση επιλέγει οδό διαβούλευσης, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο στοχευμένων περιορισμών.
Η συζήτηση για τα όρια της ψηφιακής ελευθερίας και την προστασία των ανηλίκων από τους κινδύνους των μέσων κοινωνικής δικτύωσης παίρνει νέα τροπή στη Βρετανία. Οι βουλευτές της Βουλής των Κοινοτήτων απέρριψαν με ευρεία πλειοψηφία πρόταση που προέβλεπε γενική απαγόρευση χρήσης social media από παιδιά κάτω των 16 ετών, παρά το γεγονός ότι η τροπολογία είχε προηγουμένως εγκριθεί από τη Βουλή των Λόρδων και είχε συγκεντρώσει σημαντική δημόσια στήριξη.
Η πολιτική σύγκρουση και το σκεπτικό της κυβέρνησης
Η τροπολογία, που είχε κατατεθεί από εκλεγμένο στέλεχος των Συντηρητικών και εμπνεόταν από το αυστραλιανό μοντέλο, υποστηρίχθηκε από γνωστές προσωπικότητες, όπως ο ηθοποιός Χιου Γκραντ. Ωστόσο, στη Βουλή των Κοινοτήτων ηττήθηκε με 307 ψήφους κατά έναντι 173 υπέρ, καταδεικνύοντας ότι, τουλάχιστον στην παρούσα φάση, το πολιτικό σύστημα δεν είναι διατεθειμένο να προχωρήσει σε τόσο απόλυτη ρύθμιση.
Καθοριστικό ρόλο είχε η στάση της κυβέρνησης των Εργατικών. Η υπουργός Παιδείας Ολίβια Μπέιλι κάλεσε τους βουλευτές να καταψηφίσουν τη γενική απαγόρευση, υπογραμμίζοντας ότι έχει μόλις ξεκινήσει δημόσια διαβούλευση για το πλαίσιο ρύθμισης της σχέσης παιδιών και εφήβων με τον ψηφιακό κόσμο. Όπως τόνισε, η διαβούλευση θα βοηθήσει στον καθορισμό «των προσεχών μέτρων» ώστε «τα παιδιά να μεγαλώνουν με πιο ασφαλή, πιο υγιή και πιο επωφελή σχέση με τον διαδικτυακό κόσμο».
Η Μπέιλι επεσήμανε επίσης ότι δεν υπάρχει ομοφωνία ούτε μεταξύ των ίδιων των οργανώσεων προστασίας των παιδιών. Ορισμένες εξ αυτών προειδοποιούν πως μια οριζόντια απαγόρευση μπορεί να ωθήσει τους ανηλίκους σε λιγότερο ρυθμισμένες γωνιές του διαδικτύου, αλλά και να τους αφήσει απροετοίμαστους όταν φθάσουν στην ηλικία νόμιμης εγγραφής.
Δημόσια γνώμη, διεθνή παραδείγματα και επόμενα βήματα
Το πολιτικό αποτέλεσμα έρχεται σε αντίθεση με την τάση της κοινής γνώμης. Σύμφωνα με έρευνα της YouGov, το 74% των Βρετανών πολιτών τάσσεται υπέρ απαγόρευσης των social media για άτομα κάτω των 16 ετών, ενώ μόλις το 19% αντιτίθεται. Σήμερα, τυπικά, το ελάχιστο ηλικιακό όριο για άνοιγμα λογαριασμού στις περισσότερες πλατφόρμες είναι τα 13 έτη, κανόνας όμως που παρακάμπτεται εύκολα στην πράξη.
Η Αυστραλία, στην οποία βασίστηκε η βρετανική τροπολογία, έχει ήδη θεσπίσει νόμο που απαγορεύει σε παιδιά κάτω των 16 ετών τη χρήση πλατφορμών όπως Snapchat, TikTok, Facebook και Instagram, με υποχρέωση συμμόρφωσης από τις εταιρείες και απειλή υψηλών προστίμων. Η βρετανική κυβέρνηση, αντί για άμεση αντιγραφή του αυστραλιανού μοντέλου, δείχνει να προκρίνει μια πιο σταδιακή και στοχευμένη προσέγγιση.
Η σε εξέλιξη διαβούλευση εξετάζει, μεταξύ άλλων, την επιβολή αυστηρότερου κατώτατου ηλικιακού ορίου για πρόσβαση στα social media, καθώς και την απενεργοποίηση εθιστικών λειτουργιών – όπως ατελείωτο scrolling, push ειδοποιήσεις ή αλγόριθμους που ενισχύουν την παραμονή στην πλατφόρμα. Παρά την απόρριψη της συγκεκριμένης τροπολογίας, δεν αποκλείεται να υιοθετηθούν στο μέλλον είτε ηλικιακοί φραγμοί είτε τεχνικοί περιορισμοί στη λειτουργία των εφαρμογών.
Η βρετανική συζήτηση παρακολουθείται στενά και στην Ευρώπη, όπου ωριμάζει η ιδέα αυστηρότερης ρύθμισης των μεγάλων τεχνολογικών πλατφορμών. Το τελικό αποτέλεσμα στο Λονδίνο θα αποτελέσει σημαντικό δείκτη για το αν οι κυβερνήσεις θα επιλέξουν τη λογική της απόλυτης απαγόρευσης ή της έξυπνης ρύθμισης με έμφαση στην ψηφιακή παιδεία και την ευθύνη των ίδιων των εταιρειών.
Σχόλιο 
: Η απόφαση της Βουλής των Κοινοτήτων δείχνει ότι η πολιτική εξουσία φοβάται το κόστος μιας απόλυτης απαγόρευσης και στρέφεται σε πιο περίπλοκες, αλλά θεσμικά ασφαλέστερες λύσεις. Το διακύβευμα για τις κυβερνήσεις είναι διπλό: αφενός να προστατεύσουν τα παιδιά, αφετέρου να μην υπονομεύσουν την ψηφιακή οικονομία και τα δικαιώματα των πολιτών. Το πώς θα ισορροπήσει η Βρετανία ανάμεσα σε αυτά τα δύο θα αποτελέσει χρήσιμο «πιλότο» και για την ελληνική συζήτηση γύρω από τη ρύθμιση των social media.
#Βρετανία #socialmedia #ανήλικοι #τεχνολογία #πολιτική
