Η άνοδος της επιρροής του Εντ Μίλιμπαντ αποκαλύπτει το ιδεολογικό κενό στους Εργατικούς. Το κόμμα αναζητά επειγόντως συνεκτική στρατηγική ισχύος και ανάπτυξης.
Η εσωτερική δυναμική των Βρετανών Εργατικών μεταβάλλεται αισθητά, με τον Εντ Μίλιμπαντ να αναδεικνύεται σε κεντρικό διανοητικό πόλο της κυβέρνησης. Η αποχώρηση του Μόργκαν ΜακΣουίνι, βασικού αρχιτέκτονα της στρατηγικής του Κιρ Στάρμερ, άφησε κενό στον ιδεολογικό σχεδιασμό της Ντάουνινγκ Στριτ. Το κενό αυτό, όπως αναδεικνύεται πλέον, το καλύπτει ο πρώην ηγέτης των Εργατικών και νυν υπουργός Ενέργειας.
Ο Μίλιμπαντ ως άτυπος «εγκέφαλος» και η μετατόπιση προς τα αριστερά
Η επιρροή του Μίλιμπαντ ενισχύθηκε αρχικά λόγω της κλιμάκωσης της ενεργειακής κρίσης στον Περσικό Κόλπο και του πολέμου με το Ιράν, που επαναφέρουν στο προσκήνιο τα ζητήματα ενεργειακής ασφάλειας και πράσινης μετάβασης. Στο πολιτικό παρασκήνιο, η εικόνα ότι είναι ο «πραγματικός πρωθυπουργός» χρησιμοποιείται από την αντιπολίτευση για να αποδυναμώσει τον Στάρμερ, ωστόσο καταγράφει μια πραγματική μετατόπιση ισχύος στο εσωτερικό της κυβέρνησης.
Σημαντική ένδειξη αποτελεί το γεγονός ότι ο Μίλιμπαντ ξεπέρασε την Αντζελα Ρέινερ σε δημοφιλία στη βάση του κόμματος, ενώ εκτιμάται ότι θα ήταν φαβορί σε ενδεχόμενη εσωκομματική αναμέτρηση – την οποία, ωστόσο, οι βουλευτές παγώνουν, θεωρώντας παράλογο να ανοίξει θέμα ηγεσίας εν μέσω διεθνούς κρίσης. Παράλληλα, η εκλογική ενίσχυση των Πρασίνων σε παραδοσιακά εργατικά προπύργια και η πτώση προσώπων όπως ο Πίτερ Μάντελσον ωθούν το κέντρο βάρους του κόμματος προς τα αριστερά, ευνοώντας μια φυσιογνωμία με οικολογικό και κοινωνικό προφίλ, όπως ο Μίλιμπαντ.
Ανάγκη για νέα αφήγηση ανάπτυξης σε εποχή διαρκών κρίσεων
Το κεντρικό επιχείρημα που αναδεικνύεται είναι ότι οι Εργατικοί βρίσκονται αντιμέτωποι με ερωτήματα που δεν απαντώνται με «μικρή λιανική πολιτική». Ένα νέο σοκ στο πετρέλαιο, ένας πόλεμος που αναδιατάσσει σφαίρες επιρροής και η απειλή νέας ύφεσης υπονομεύουν το παραδοσιακό υπόδειγμα ανάπτυξης. Το ερώτημα «ποιο είναι το νέο μοντέλο ανάπτυξης» σε έναν κόσμο κατακερματισμένων αλυσίδων εφοδιασμού και ανερχόμενων αυταρχικών δυνάμεων απαιτεί στρατηγική σκέψη, όχι μόνο επικοινωνιακή διαχείριση.
Η αρθρογραφία υπενθυμίζει ότι η γενιά Μπλερ και Μπράουν, στην οποία ανδρώθηκε πολιτικά ο Μίλιμπαντ, διέθετε ισχυρή διανοητική υποδομή: think tanks, διεθνή δίκτυα της κεντροαριστεράς, θεωρητικούς της «τρίτης οδού». Αντίθετα, η τελευταία δεκαπενταετία συνδέθηκε είτε με τεχνοκρατική διαχείριση χωρίς όραμα, είτε με τον λαϊκισμό του Κόρμπιν, που κατέληξε εκλογικά αδιέξοδος.
Η έκδοση βιβλίων όπως αυτό του πρώην υπουργού Λίαμ Μπερν, «Γιατί κερδίζουν οι λαϊκιστές και πώς να τους νικήσουμε», καταδεικνύει την προσπάθεια ανασύστασης μιας κουλτούρας ιδεών. Ωστόσο, ο Μίλιμπαντ ξεχωρίζει επειδή εισήλθε ξανά στην εξουσία με ήδη διαμορφωμένη κοσμοθεωρία, βασισμένη στην εμπειρία της οικονομικής κρίσης, της συμπίεσης της μεσαίας τάξης και της κλιματικής πρόκλησης.
Τα όρια του «στοχαστή» και το μήνυμα προς τα ευρωπαϊκά κεντροαριστερά κόμματα
Οι επικριτές του Μίλιμπαντ τον κατηγορούν για υπερ-ανάλυση και τάση να περιπλέκει τα ζητήματα, στοιχείο που στο παρελθόν τον έκανε να φαίνεται «εκτός εποχής» σε μια περίοδο που κυριαρχούσαν τα απλουστευτικά συνθήματα. Ωστόσο, σε μια συγκυρία όπου η «χρυσή εποχή της ανοησίας» στις ΗΠΑ καταλήγει σε πόλεμο και οικονομικό σοκ, η πολιτική αγορά φαίνεται να στρέφεται ξανά προς τους ανθρώπους που μπορούν να διατυπώσουν συνεκτικό αφήγημα για την ισχύ, την ασφάλεια και την πράσινη ανάπτυξη.
Για την ευρωπαϊκή κεντροαριστερά, συμπεριλαμβανομένης της ελληνικής, το βρετανικό παράδειγμα λειτουργεί ως προειδοποίηση: η εκλογική νίκη χωρίς παράλληλη ιδεολογική ανανέωση οδηγεί σε κυβερνήσεις που αιφνιδιάζονται από τις κρίσεις. Ο ρόλος του Μίλιμπαντ ως «εγκέφαλου» των Εργατικών αναδεικνύει ότι, σε περιόδους γεωπολιτικής αναταραχής, η πολιτική χωρίς σοβαρή σκέψη δεν είναι απλώς φτωχή – είναι επικίνδυνη.
Σχόλιο 
: Η ενίσχυση του Εντ Μίλιμπαντ αντανακλά μια βαθύτερη στροφή: τα κόμματα εξουσίας, μετά από χρόνια επικοινωνιακού λαϊκισμού, αναγκάζονται να επανανακαλύψουν την αξία της στρατηγικής σκέψης. Όποιος δεν διαθέτει «βαριά» μυαλά σε περιβάλλον διαρκών κρίσεων, κινδυνεύει να κυβερνά απλώς διαχειριζόμενος την επόμενη καταστροφή.
#Βρετανία #Εργατικοί #EdMiliband #Πολιτική
