Ο Εμανουέλ Μακρόν ανακοίνωσε ιστορική στροφή στην πυρηνική στρατηγική της Γαλλίας, με αύξηση των πυρηνικών κεφαλών. Η κίνηση συνδέεται ευθέως με την αμφισβήτηση της αξιοπιστίας της αμερικανικής πυρηνικής ομπρέλας στην Ευρώπη.
Σε μία από τις πιο σημαντικές παρεμβάσεις γαλλικής πυρηνικής πολιτικής από τις αρχές της δεκαετίας του 1990, ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν ανακοίνωσε ότι η Γαλλία θα αυξήσει τον αριθμό των πυρηνικών κεφαλών στο οπλοστάσιό της. Η δήλωση έγινε από τη στρατιωτική βάση L’Ile Longue στη Βρετάνη, όπου εδρεύουν τα γαλλικά πυρηνοκίνητα υποβρύχια, υπογραμμίζοντας τον συμβολισμό της αποτρεπτικής ισχύος.
Στροφή στη γαλλική πυρηνική δοξασία
«Η αναβάθμιση του οπλοστασίου μας είναι απαραίτητη. Βιώνουμε μία περίοδο γεωπολιτικών ανατροπών, γεμάτη κινδύνους», τόνισε ο Μακρόν, ανακοινώνοντας ότι έχει διατάξει αύξηση του αριθμού των πυρηνικών κεφαλών. Χωρίς να δώσει συγκεκριμένο στόχο ή χρονοδιάγραμμα, ξεκαθάρισε όμως ότι η Γαλλία δεν μπορεί να παραμείνει στάσιμη σε ένα περιβάλλον κλιμακούμενων απειλών. Σήμερα, με περίπου 290 πυρηνικές κεφαλές, η Γαλλία είναι η τέταρτη πυρηνική δύναμη παγκοσμίως, μετά τις ΗΠΑ, τη Ρωσία και την Κίνα.
Η κίνηση συνιστά ανατροπή της τάσης απομείωσης των πυρηνικών αποθεμάτων που ακολούθησε το Παρίσι μετά τον Ψυχρό Πόλεμο. Είναι η πρώτη φορά από το 1992 που η Γαλλία προχωρά σε καθαρή αύξηση του πυρηνικού της οπλοστασίου, γεγονός που αντανακλά το νέο, πολύ πιο ασταθές διεθνές περιβάλλον.
Ευρωπαϊκή αποτροπή χωρίς βεβαιότητες από τις ΗΠΑ
Η Γαλλία είναι το μοναδικό κράτος-μέλος της ΕΕ με πυρηνικά όπλα και ο Μακρόν έχει επανειλημμένα επιχειρήσει να τοποθετήσει τη γαλλική πυρηνική δύναμη ως πυλώνα ευρωπαϊκής αποτροπής. Η σημερινή ανακοίνωση συνδέεται άμεσα με την αυξανόμενη δυσπιστία στην Ευρώπη απέναντι στην αμερικανική «πυρηνική ομπρέλα» και την ευρύτερη αξιοπιστία της Ουάσιγκτον ως εγγυητή ασφαλείας.
Οι δηλώσεις και κινήσεις της κυβέρνησης Τραμπ τα τελευταία χρόνια έχουν ενισχύσει τις ανησυχίες για το κατά πόσο οι ΗΠΑ θα παραμείνουν διαχρονικά διατεθειμένες να αναλάβουν το κόστος υπεράσπισης της ηπείρου. Αυτή η αβεβαιότητα τροφοδοτεί συζητήσεις για μεγαλύτερη «στρατηγική αυτονομία» της Ευρώπης, με τη Γαλλία να διεκδικεί κεντρικό ρόλο μέσω της πυρηνικής της ισχύος.
Νέα συνεργασία με ευρωπαίους εταίρους
Ο Μακρόν ανέφερε ότι η αναθεωρημένη πυρηνική δοξασία της Γαλλίας περιλαμβάνει ενισχυμένη συνεργασία με ευρωπαϊκούς εταίρους όπως η Γερμανία, η Πολωνία, η Ολλανδία, το Βέλγιο και η Δανία. Χωρίς να τεθεί θέμα άμεσης «κοινοτικοποίησης» των γαλλικών πυρηνικών, η ιδέα είναι η στενότερη διασύνδεση σχεδιασμού, διαβουλεύσεων και, δυνητικά, επιχειρησιακής στήριξης.
Ήδη στο Βερολίνο έχει ανοίξει συζήτηση, με τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς να αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο χρήσης γερμανικών αεροσκαφών για μεταφορά γαλλικών πυρηνικών βομβών, κάτι που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν πολιτικά ταμπού. Παράλληλα, η Γαλλία διατηρεί τέσσερα πυρηνοκίνητα υποβρύχια με εμβέλεια περίπου 10.000 χιλιομέτρων, καθώς και μαχητικά Rafale ικανά να εκτοξεύουν πυραύλους cruise με πυρηνικές κεφαλές σε αποστάσεις έως 500 χιλιομέτρων – κρίσιμες πλατφόρμες για μια ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική αποτροπής.
Η απόφαση του Παρισιού θα τροφοδοτήσει έντονη συζήτηση σε όλη την Ευρώπη: από τη μία, για την ανάγκη ενίσχυσης της αποτροπής έναντι αναθεωρητικών δυνάμεων· από την άλλη, για τον κίνδυνο νέας κούρσας εξοπλισμών και την πίεση πάνω σε υφιστάμενες συμφωνίες ελέγχου των εξοπλισμών.
Σχόλιο 
: Η γαλλική στροφή σηματοδοτεί ότι η ευρωπαϊκή ασφάλεια μπαίνει σε νέα εποχή, όπου η ήπειρος δεν μπορεί πλέον να θεωρεί δεδομένη την αμερικανική προστασία. Για τις ευρωπαϊκές οικονομίες –συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας– προοιωνίζεται αυξημένες αμυντικές δαπάνες, επαναχάραξη στρατηγικών προτεραιοτήτων και πιθανή αναδιάταξη βιομηχανικών πόρων προς τον αμυντικό τομέα. Το δίλημμα για την ΕΕ είναι αν θα μετατρέψει αυτή την πρόκληση σε ευκαιρία για ουσιαστική στρατηγική αυτονομία ή αν θα εγκλωβιστεί σε μια δαπανηρή κούρσα εξοπλισμών χωρίς σαφή πολιτικό πυρήνα.
#Γαλλία #Μακρόν #Πυρηνικά #Ευρώπη #Ασφάλεια #ΝΑΤΟ
