Η Μασσαλία, παραδοσιακά πολυπολιτισμική και κεντροαριστερή, κινδυνεύει να περάσει στα χέρια της ακροδεξιάς. Μια τέτοια ανατροπή θα είχε βαρύτατο εθνικό αντίκτυπο ενόψει της προεδρικής αναμέτρησης.
Η Μασσαλία, η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Γαλλίας και εμβληματικό λιμάνι της Μεσογείου, βρίσκεται στο επίκεντρο των δημοτικών εκλογών που ξεκινούν την Κυριακή. Η εντυπωσιακή άνοδος του ακροδεξιού Εθνικού Συναγερμού (Rassemblement National – RN) μετατρέπει την αναμέτρηση σε κρίσιμο τεστ για το πολιτικό κλίμα ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2027.
Ασφάλεια, εγκληματικότητα και η γοητεία του «δεν τους έχουμε δοκιμάσει»
Η προεκλογική καμπάνια του RN στη Μασσαλία στηρίζεται σχεδόν μονοθεματικά στην ασφάλεια. Μικροεγκληματικότητα, κλοπές, αλλά κυρίως οι αιματηρές συγκρούσεις μεταξύ συμμοριών ναρκωτικών έχουν δημιουργήσει αίσθημα ανασφάλειας σε μεγάλα τμήματα του πληθυσμού. Ο υποψήφιος δήμαρχος Φρανκ Αλισιό, 45 ετών, βουλευτής και πρώην σύμβουλος υπουργού της παραδοσιακής δεξιάς επί Σαρκοζί, υπόσχεται «επιστροφή στην τάξη» με ενίσχυση της δημοτικής αστυνομίας και σκληρή γραμμή απέναντι στην παραβατικότητα.
Χαρακτηριστικό της μετατόπισης είναι ότι ψηφοφόροι που για δεκαετίες στήριζαν τους Γκωλικούς και τους συντηρητικούς του Ζακ Σιράκ και του Νικολά Σαρκοζί, δηλώνουν πλέον πρόθυμοι να «δοκιμάσουν» το RN. Η φράση «δεν τους έχουμε δοκιμάσει ακόμη» επανέρχεται συχνά, ιδίως σε πιο εύπορες, ιστορικά δεξιές συνοικίες στο νότιο τμήμα της πόλης.
Ο Αλισιό προτείνει ακόμη και μέτρα-σύμβολα, όπως ειδική κάρτα χρονικά περιορισμένης πρόσβασης στις παραλίες για οικογένειες και ηλικιωμένους, με στόχο –όπως λέει– να απομακρυνθούν «οι παραβάτες που ακούνε δυνατά μουσική και καπνίζουν χασίς». Τέτοιες προτάσεις, αν και αμφιλεγόμενες, συνομιλούν με το αίσθημα κόπωσης από την καθημερινή αταξία.
Κοινωνικές ανισότητες και κρίση αντιπροσώπευσης τροφοδοτούν την ακροδεξιά
Η Μασσαλία είναι από τις πιο άνισες πόλεις της Γαλλίας: πάνω από ένας στους τέσσερις κατοίκους ζει κάτω από το όριο της φτώχειας, ενώ πάνω από 13% των κύριων κατοικιών χαρακτηρίζονται παραπήγματα ή υποβαθμισμένα. Η πόλη παραμένει βαθιά διαχωρισμένη ανάμεσα σε εύπορες γειτονιές και υποβαθμισμένες περιοχές με πολυκατοικίες-γκέτο ή ετοιμόρροπα κτίρια στο κέντρο.
Σε αυτό το περιβάλλον, η απογοήτευση από το πολιτικό σύστημα είναι διάχυτη. Κεντρώοι και μετριοπαθείς ψηφοφόροι μιλούν για «αηδία απέναντι σε όλους», προαναγγέλλοντας χαμηλή συμμετοχή. Ταυτόχρονα, σκάνδαλα τοπικών στελεχών της ακροδεξιάς –όπως καταδίκες για σύγκρουση συμφερόντων και ευνοιοκρατία σε πρώην δημάρχους διαμερισμάτων του Front National– δεν φαίνεται να αναχαιτίζουν αποφασιστικά τη δυναμική του RN.
Η αριστερή δημοτική συμμαχία Printemps Marseillais, υπό τον απερχόμενο δήμαρχο Μπενουά Παϊάν, προειδοποιεί ότι μια νίκη του RN θα ήταν «σεισμός για τη Γαλλία» και θα έθετε υπό αμφισβήτηση την ιστορική ταυτότητα της πόλης, που οικοδομήθηκε πάνω στην υποδοχή μεταναστών από Βόρεια Αφρική, Ιταλία, Αρμενία και Κομόρες. Η Μασσαλία διαθέτει μεγάλη μουσουλμανική κοινότητα και μία από τις μεγαλύτερες εβραϊκές αστικές κοινότητες στην Ευρώπη.
Τοπική μάχη με εθνικές προεκτάσεις
Η αναμέτρηση δεν κρίνει μόνο τον δήμο Μασσαλίας. Το RN έχει ήδη εδραιώσει παρουσία σε πόλεις όπως το Περπινιάν, αλλά μια κατάκτηση μιας μητρόπολης σχεδόν 900.000 κατοίκων θα παρουσιαζόταν ως «σκαλοπάτι» προς την προεδρία. Ο επικεφαλής του κόμματος, Ζορντάν Μπαρντελά, βλέπει στις τοπικές κάλπες δοκιμαστικό πεδίο για την περαιτέρω «κανονικοποίηση» της ακροδεξιάς.
Η έκβαση θα εξαρτηθεί από τις συμμαχίες του δεύτερου γύρου: αν η κεντροαριστερή Printemps Marseillais βρει κοινό βηματισμό με τη ριζοσπαστική αριστερά του Ζαν-Λικ Μελανσόν σε αντι-RN μέτωπο, αλλά και από το κατά πόσο η παραδοσιακή δεξιά θα συνεχίσει να αιμορραγεί προς την ακροδεξιά. Πολιτικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι στις πόλεις της Νότιας Γαλλίας, όπως η Μασσαλία και η Νίκαια, σχηματίζεται de facto ένωση δεξιάς–ακροδεξιάς στη βάση, καθώς πολλοί ψηφοφόροι των Ρεπουμπλικάνων θεωρούν πλέον «φυσική» τη στροφή προς το RN.
Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση είχε ανακοινώσει πριν πέντε χρόνια ειδικό σχέδιο 5 δισ. ευρώ για τη Μασσαλία, με παρεμβάσεις σε σχολεία, μεταφορές, αστυνομία και δικαιοσύνη. Η δημοτική αρχή επικαλείται 27 νέα ή πλήρως ανακαινισμένα σχολεία και διπλασιασμό της δημοτικής αστυνομίας σε 700 άτομα. Ωστόσο, πολλοί πολίτες δεν βλέπουν απτά αποτελέσματα στην καθημερινότητά τους, αφήνοντας χώρο στο RN να κεφαλαιοποιήσει την απογοήτευση.
Σχόλιο 
: Η Μασσαλία λειτουργεί ως εργαστήριο για το νέο γαλλικό δεξιό–ακροδεξιό μπλοκ: αν η ακροδεξιά καταφέρει να ενώσει τη λαϊκή δυσαρέσκεια των φτωχών συνοικιών με την ανασφάλεια της αστικής τάξης, τότε η τοπική κάλπη θα προαναγγείλει βαθιά αναδιάταξη του πολιτικού χάρτη ενόψει της προεδρικής μάχης. Αντίστροφα, μια συγκροτημένη αντι-RN συσπείρωση θα δείξει ότι ο «δημοκρατικός φραγμός» μπορεί ακόμη να λειτουργήσει – αλλά μόνο όπου υπάρχουν πειστικές απαντήσεις σε ανισότητες, εγκληματικότητα και κρίση εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς.
#Γαλλία #Μασσαλία #Ακροδεξιά #Εκλογές #Ευρώπη
