Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς άνοιξε μέτωπο για το προσφυγικό, ζητώντας την επιστροφή περίπου 80% των Σύρων από τη Γερμανία. Η δήλωση συνδέεται με την αμφιλεγόμενη επίσκεψη του Σύρου προέδρου Άχμεντ αλ-Σαρά στο Βερολίνο.
Μια από τις πιο επιθετικές τοποθετήσεις για το προσφυγικό στη σύγχρονη γερμανική πολιτική σκηνή έκανε ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, δηλώνοντας ότι η συντριπτική πλειονότητα των Σύρων που διαμένουν σήμερα στη Γερμανία θα πρέπει να επιστρέψει στη Συρία μέσα στην επόμενη τριετία. Η τοποθέτηση ήρθε στο πλαίσιο κοινής συνέντευξης Τύπου στο Βερολίνο με τον Σύρο πρόεδρο Άχμεντ αλ-Σαρά, μια επίσκεψη που ήδη προκαλεί βαθιές πολιτικές και ηθικές τριβές.
Σχέδιο επιστροφής για το 80% των Σύρων
«Τα επόμενα τρία χρόνια… περίπου το 80% των Σύρων που ζουν σήμερα στη Γερμανία πρέπει να επιστρέψουν στην πατρίδα τους», δήλωσε ο Μερτς, διευκρινίζοντας ότι ορισμένες κατηγορίες, όπως γιατροί και νοσηλευτές, θα μπορούσαν να παραμείνουν. Κατά τον ίδιο, «ο εμφύλιος πόλεμος έχει τελειώσει και υπάρχει πλέον, κατ’ αρχήν, προοπτική επιστροφής στη Συρία – και θέλουμε να το καταστήσουμε εφικτό από κοινού».
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, έως το τέλος του 2024 περίπου 1,23 εκατ. άνθρωποι συριακής καταγωγής ήταν καταγεγραμμένοι στη Γερμανία, ως αποτέλεσμα κυρίως του μεγάλου προσφυγικού κύματος της περιόδου 2015-2016. Ο Μερτς, που είχε κάνει τον περιορισμό της μετανάστευσης κεντρικό σύνθημα της εκστρατείας του το 2025, επιχειρεί τώρα να περάσει από τη ρητορική στην εφαρμοσμένη πολιτική, ζητώντας στενή συνεργασία με τη Δαμασκό για τις επιστροφές όσων δεν έχουν πλέον νόμιμο δικαίωμα παραμονής.
Ο καγκελάριος υποστηρίζει ότι η πρωτοβουλία θα συμβάλει στη δημιουργία συνθηκών οικονομικής ανάκαμψης στη Συρία και θα στηρίξει τις προσπάθειες ανοικοδόμησης. Ωστόσο, η θέση αυτή εγείρει σοβαρά ερωτήματα για το κατά πόσο η Συρία μπορεί να θεωρηθεί ασφαλής χώρα επιστροφής, ζήτημα που διχάζει όχι μόνο τη γερμανική πολιτική σκηνή αλλά και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Αμφιλεγόμενη νομιμοποίηση του Άχμεντ αλ-Σαρά
Η επίσκεψη του Άχμεντ αλ-Σαρά στο Βερολίνο αποτέλεσε από μόνη της σημείο ανάφλεξης. Ο Σύρος ηγέτης, που στο παρελθόν ήταν γνωστός με το ψευδώνυμο Άμπου Μοχάμαντ αλ-Τζολάνι, είχε αποτελέσει στόχο αμερικανικής επικήρυξης 10 εκατ. δολαρίων, η οποία ανακλήθηκε μόλις τον Δεκέμβριο του 2024. Η εικόνα της γερμανικής κυβέρνησης να τον υποδέχεται με τιμές αρχηγού κράτους προκάλεσε οξύτατες αντιδράσεις από αντιπάλους του συριακού καθεστώτος και οργανώσεις θυμάτων του πολέμου.
Περίπου 120 διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν έξω από την καγκελαρία, σύμφωνα με την αστυνομία του Βερολίνου, καταγγέλλοντας τη νομιμοποίηση ενός ηγέτη που θεωρούν υπεύθυνο για εγκλήματα και διώξεις. Η Γερμανίδα συγγραφέας κουρδο-γιαζιδικής καταγωγής Ντίζεν Τεκάλ δήλωσε ότι η παρουσία του αλ-Σαρά «ενισχύει ισλαμιστικές δομές στη Γερμανία» και αναρωτήθηκε γιατί προσκλήθηκε κάποιος που «έφερε τόσο πόνο σε Δρούζους, Αλαουίτες, Κούρδους και Χριστιανούς στη Συρία».
Την ίδια ώρα, ένα άλλο τμήμα της συριακής διασποράς στη Γερμανία εμφανίστηκε να στηρίζει τον Σύρο πρόεδρο. Βίντεο στα κοινωνικά δίκτυα έδειξαν υποστηρικτές στο Βερολίνο να φωνάζουν «Αλλάχου Άκμπαρ» κατά την είσοδο του αλ-Σαρά σε ξενοδοχείο της πόλης, ενώ άλλοι κυμάτιζαν συριακές σημαίες σε διάφορα σημεία της πρωτεύουσας για να τον υποδεχθούν.
Πολιτικές και ευρωπαϊκές προεκτάσεις
Η στρατηγική Μερτς συμπυκνώνει δύο παράλληλες στοχεύσεις: να εμφανιστεί στο εσωτερικό ως ηγέτης που «ανακτά τον έλεγχο» του μεταναστευτικού και, ταυτόχρονα, να ανοίξει δίαυλο με τη Δαμασκό για να καταστήσει τεχνικά και πολιτικά εφικτές μαζικές επιστροφές. Ωστόσο, η επιλογή συνομιλητή και ο επιθετικός αριθμητικός στόχος (80% σε τρία χρόνια) ενδέχεται να οξύνουν τις εντάσεις στο εσωτερικό της Γερμανίας, να τροφοδοτήσουν τις συζητήσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα και να πιέσουν την ΕΕ να τοποθετηθεί εκ νέου για το καθεστώς της Συρίας ως «ασφαλούς» χώρας.
Για χώρες πρώτης γραμμής, όπως η Ελλάδα, η κίνηση αυτή παρακολουθείται στενά: μια ενδεχόμενη στροφή της γερμανικής πολιτικής επιστροφών μπορεί να λειτουργήσει ως προπομπός ευρύτερης ευρωπαϊκής αναδιάταξης στο προσφυγικό, με άμεσες επιπτώσεις στις ροές, στα συστήματα ασύλου και στη διαχείριση της μεταναστευτικής πίεσης στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σχόλιο 
: Ο Μερτς επιχειρεί υψηλού ρίσκου σύνθεση: σκληρή γραμμή στο προσφυγικό για το εσωτερικό ακροατήριο, με αντάλλαγμα τη διεθνή νομιμοποίηση ενός αμφιλεγόμενου Σύρου ηγέτη. Το στοίχημα είναι αν η γερμανική κοινωνία –και η ΕΕ– θα αποδεχθούν την εξίσωση «επιστροφές προσφύγων έναντι γεωπολιτικής συναλλαγής» χωρίς σοβαρό πολιτικό και νομικό κόστος.
#Γερμανία #Συρία #Μερτς #Προσφυγικό #Μετανάστευση #ΕΕ
