Το ΔΝΤ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για νέο ενεργειακό σοκ και τις επιπτώσεις του στον παγκόσμιο πληθωρισμό. Η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα προειδοποιεί ότι τα περιθώρια άμυνας πολλών οικονομιών έχουν εξαντληθεί.
Ένα νέο, παρατεταμένο σοκ στις τιμές της ενέργειας θα μπορούσε να ανατρέψει την εύθραυστη ισορροπία της παγκόσμιας οικονομίας, προειδοποιεί το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Σύμφωνα με την γενική διευθύντρια του ΔΝΤ, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, μια αύξηση 10% στις τιμές της ενέργειας που θα διατηρηθεί για έναν ολόκληρο χρόνο εκτιμάται ότι θα προσθέσει περίπου 40 μονάδες βάσης στον παγκόσμιο πληθωρισμό και θα περιορίσει την ανάπτυξη κατά 0,1–0,2 ποσοστιαίες μονάδες.
Η ανθεκτικότητα της οικονομίας και τα νέα ρίσκα
Η Γκεοργκίεβα υπογράμμισε ότι «η παγκόσμια οικονομία ήταν αξιοσημείωτα ανθεκτική» παρά τις διαδοχικές κρίσεις των τελευταίων ετών, με τον ρυθμό ανάπτυξης να διαμορφώνεται στο 3,3%. Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι αυτή η ανθεκτικότητα «δοκιμάζεται για άλλη μια φορά», καθώς η νέα κρίση στη Μέση Ανατολή τροφοδοτεί αβεβαιότητα στις αγορές ενέργειας και αναζωπυρώνει τον κίνδυνο πληθωριστικών πιέσεων.
Πολλές χώρες, σημείωσε, εισέρχονται σε αυτή τη φάση με «εξαντλημένα αποθέματα», μετά τα αλλεπάλληλα σοκ της πανδημίας, της ενεργειακής κρίσης και των γεωπολιτικών εντάσεων. Το ΔΝΤ ήδη βρίσκεται σε συνομιλίες με ορισμένα κράτη-μέλη για πιθανή στήριξη του ισοζυγίου πληρωμών, εάν η αβεβαιότητα κλιμακωθεί και οι πιέσεις στις αγορές συναλλάγματος ενταθούν.
Ποιοι είναι οι πιο ευάλωτοι – Ο ρόλος του ΔΝΤ
Η επικεφαλής του Ταμείου εξέφρασε ιδιαίτερη ανησυχία για τις χώρες που εισάγουν πετρέλαιο, τις μικρές νησιωτικές οικονομίες του Ειρηνικού που βρίσκονται «στο τέλος της αλυσίδας εφοδιασμού» και τα κράτη χαμηλού εισοδήματος με ήδη υψηλά επίπεδα χρέους. Για τις οικονομίες αυτές, ένα παρατεταμένο ενεργειακό σοκ μπορεί να οδηγήσει σε επιδείνωση των δημοσιονομικών μεγεθών, επιβάρυνση του εξωτερικού χρέους και περαιτέρω υποχώρηση των νομισμάτων τους.
Το ΔΝΤ έχει σήμερα ενεργά προγράμματα με περίπου 50 χώρες και, όπως τόνισε η Γκεοργκίεβα, είναι έτοιμο να ενισχύσει τις υφιστάμενες συμφωνίες ή να δημιουργήσει νέες, εφόσον χρειαστεί. Παράλληλα, κάλεσε τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να παρακολουθούν στενά τόσο τις εξελίξεις στις τιμές της ενέργειας όσο και τις διακυμάνσεις των συναλλαγματικών ισοτιμιών.
«Κόσμος συχνότερων κρίσεων» και το μήνυμα προς τις κυβερνήσεις
Η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ περιέγραψε ένα διεθνές περιβάλλον με «πιο συχνές, πιο απροσδόκητες κρίσεις», όπου ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή αποτελεί το πιο πρόσφατο παράδειγμα. Στο πλαίσιο αυτό, συνέστησε στις κυβερνήσεις να «βάλουν το σπίτι τους στην καλύτερη δυνατή τάξη», αξιοποιώντας τις περιόδους σχετικής ηρεμίας για να αναδομήσουν τα δημοσιονομικά τους «μαξιλάρια» και να ενισχύσουν τα αποθέματα ασφαλείας.
Οι προκλήσεις, όπως τόνισε, δεν περιορίζονται στη γεωπολιτική: η ανατρεπτική τεχνολογία, οι εμπορικές συγκρούσεις και οι κλιματικές πιέσεις συνθέτουν ένα πλέγμα κινδύνων που μπορεί να πυροδοτήσει νέες κρίσεις. Σε αυτό το περιβάλλον, κάθε νέο σοκ στις τιμές της ενέργειας λειτουργεί ως καταλύτης για πληθωρισμό, αστάθεια και χαμηλότερη ανάπτυξη, με δυσανάλογες επιπτώσεις στις πιο ευάλωτες οικονομίες.
Σχόλιο
: Το μήνυμα του ΔΝΤ είναι σαφές: η εποχή του «φθηνού ρίσκου» έχει τελειώσει και κάθε χώρα που εξαρτάται από εισαγόμενη ενέργεια –όπως και η Ελλάδα– οφείλει να θωρακίσει δημοσιονομικά και ενεργειακά την οικονομία της, πριν το επόμενο σοκ χτυπήσει την πόρτα.






