Η Κομισιόν ετοιμάζει στοχευμένη αλλαγή της αγοράς σταθερότητας του ETS για να περιορίσει τις έντονες διακυμάνσεις τιμών. Η κίνηση προηγείται της συνολικής μεταρρύθμισης του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας εκπομπών.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ετοιμάζει στοχευμένη παρέμβαση στον μηχανισμό αγοράς σταθερότητας του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS), με στόχο να περιορίσει τις απότομες διακυμάνσεις στις τιμές των πιστοποιητικών CO₂. Η πρωτοβουλία, όπως ανακοίνωσε ο Επίτροπος για το Κλίμα Wopke Hoekstra, θα προηγηθεί της ευρείας μεταρρύθμισης του ETS που αναμένεται να παρουσιαστεί τον Ιούλιο.
Τι αλλάζει στο μηχανισμό τιμολόγησης του άνθρακα
Το ETS αποτελεί τον κεντρικό πυλώνα της κλιματικής πολιτικής της ΕΕ, υποχρεώνοντας βιομηχανίες, ηλεκτροπαραγωγούς, αεροπορικές εταιρείες και ναυτιλία να πληρώνουν για τις εκπομπές τους. Η αγορά σταθερότητας (Market Stability Reserve – MSR) είναι το εργαλείο που ρυθμίζει την προσφορά δικαιωμάτων στην αγορά: όταν υπάρχει υπερπροσφορά, απορροφά δικαιώματα, ενώ σε περιόδους έλλειψης τα επαναφέρει, ώστε να αποφεύγονται ακραίες κινήσεις τιμών.
Ο Hoekstra διευκρίνισε ότι η Επιτροπή επιδιώκει να διαχωρίσει χρονικά τη μεταρρύθμιση της MSR από τη συνολική αναθεώρηση του ETS, καθώς η πρώτη είναι τεχνικά πιο περιορισμένη και άρα μπορεί να προχωρήσει ταχύτερα. Στόχος είναι να ενισχυθεί η ικανότητα της αγοράς σταθερότητας να «σβήνει» τις βραχυπρόθεσμες αναταράξεις και να προσφέρει προβλεψιμότητα σε επενδυτές και βιομηχανία.
Παρέμβαση φον ντερ Λάιεν και πολιτικές αναταράξεις
Η κίνηση της Κομισιόν έρχεται στον απόηχο επιστολής της προέδρου Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προς τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ. Στο κείμενο αυτό, η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι η Επιτροπή σκοπεύει να «ενισχύσει τη δεξαμενή» δικαιωμάτων, να «περιορίσει τις έντονες διακυμάνσεις τιμών» και να «κρατήσει τις τιμές υπό έλεγχο».
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις πρόσφατες κινήσεις της αγοράς, όπου ο τιμή του CO₂ υποχώρησε κατά περίπου 10 ευρώ μετά από δηλώσεις του Γερμανού καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς. Ο Μερτς, μιλώντας σε κλαδική εκδήλωση στην Αμβέρσα, είχε ταχθεί υπέρ εκτεταμένης μεταρρύθμισης ή ακόμη και αναβολής της εφαρμογής του ETS, πριν στη συνέχεια μετριάσει τη θέση του. Ο Hoekstra επέκρινε ευθέως τις δηλώσεις αυτές, σημειώνοντας ότι οι μεγαλύτερες διακυμάνσεις των τελευταίων ετών συνδέονται με την πολιτική αβεβαιότητα γύρω από την «Διακήρυξη της Αμβέρσας».
Σταθερότητα τιμών και επενδυτικά σήματα
Για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις έντασης ενέργειας, η σταθερότητα στην τιμή του άνθρακα είναι κρίσιμη: από αυτήν εξαρτώνται αποφάσεις για επενδύσεις σε καθαρές τεχνολογίες, αλλά και η διεθνής ανταγωνιστικότητά τους. Από την άλλη, υπερβολικά χαμηλές τιμές CO₂ αποδυναμώνουν το κίνητρο για απανθρακοποίηση και υπονομεύουν τους κλιματικούς στόχους της ΕΕ.
Η ενίσχυση της αγοράς σταθερότητας στοχεύει ακριβώς σε αυτή την ισορροπία: να περιοριστούν τα πολιτικά και κερδοσκοπικά σοκ χωρίς να χαθεί το βασικό σήμα τιμής που ωθεί τη βιομηχανία σε επενδύσεις χαμηλών εκπομπών. Για χώρες όπως η Ελλάδα, με σημαντική παρουσία ενεργοβόρων κλάδων και ναυτιλίας, η συζήτηση αυτή είναι κρίσιμη, καθώς το κόστος άνθρακα περνά άμεσα στο ενεργειακό και μεταφορικό κόστος.
Η τελική πρόταση της Επιτροπής για τη MSR θα αποτελέσει βαρόμετρο για το πώς η ΕΕ επιχειρεί να συνδυάσει κλιματική φιλοδοξία, βιομηχανική πολιτική και χρηματοπιστωτική σταθερότητα στην αγορά δικαιωμάτων εκπομπών.
Σχόλιο 
: Η προτεραιοποίηση της αγοράς σταθερότητας δείχνει ότι η Κομισιόν αντιλαμβάνεται το ETS όχι μόνο ως κλιματικό εργαλείο, αλλά και ως κρίσιμη χρηματοοικονομική αγορά. Ο περιορισμός των πολιτικά προκαλούμενων διακυμάνσεων αποτελεί μήνυμα προς κυβερνήσεις και αγορές ότι η ΕΕ δεν θα επιτρέψει να υπονομευθεί η αξιοπιστία της τιμής άνθρακα από κοντόφθαλμες παρεμβάσεις.
#ΕΕ #ETS #Κλίμα #Ενέργεια #CO2
