Ο ΟΗΕ προειδοποιεί ότι ο εμφύλιος στο Σουδάν μπορεί να προκαλέσει εκτόπιση πληθυσμών αντίστοιχη με τη Συρία. Οι Βρυξέλλες καλούνται να αποφασίσουν αν θα προλάβουν μια νέα προσφυγική κρίση ή θα την ξαναζήσουν.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με τον κίνδυνο μιας νέας, μαζικής προσφυγικής κρίσης, καθώς ο ΟΗΕ προειδοποιεί ότι ο αιματηρός εμφύλιος πόλεμος στο Σουδάν μπορεί να οδηγήσει σε εκτοπισμό πληθυσμών αντίστοιχης κλίμακας με εκείνον της Συρίας το 2011. Στις Βρυξέλλες, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι και στελέχη του ΟΗΕ συζητούν σήμερα πώς θα αποτρέψουν μια ανθρωπιστική και γεωπολιτική έκρηξη που θα δοκιμάσει ξανά τα όρια της ευρωπαϊκής πολιτικής ασύλου και μετανάστευσης.
Ο φόβος επανάληψης του 2015
Οι προειδοποιήσεις των υπηρεσιών του ΟΗΕ είναι σαφείς: αν ο εμφύλιος στο Σουδάν συνεχιστεί με την ίδια ένταση, εκατομμύρια άνθρωποι ενδέχεται να αναγκαστούν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους, αρχικά προς γειτονικές αφρικανικές χώρες και, σε δεύτερο χρόνο, προς τη Μεσόγειο και την Ευρώπη. Η σύγκριση με τη Συρία δεν είναι τυχαία· η σύγκρουση εκεί οδήγησε στο προσφυγικό σοκ του 2015, που άλλαξε ριζικά την ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή, ενίσχυσε λαϊκιστικά και ακροδεξιά κόμματα και έθεσε σε δοκιμασία την ενότητα της ΕΕ.
Σήμερα, οι ανθρωπιστικοί οργανισμοί ζητούν από τις Βρυξέλλες όχι μόνο αύξηση της χρηματοδότησης προς τα προγράμματα βοήθειας στο Σουδάν και στις γειτονικές χώρες, αλλά και μια πιο στρατηγική προσέγγιση: στήριξη των χωρών πρώτης υποδοχής, δημιουργία ασφαλών και νόμιμων οδών μετεγκατάστασης, καθώς και έγκαιρη πολιτική πίεση για κατάπαυση του πυρός. Το διακύβευμα για την ΕΕ είναι αν θα επενδύσει τώρα σε σταθεροποίηση και πρόληψη ή αν θα βρεθεί σε λίγα χρόνια να διαχειρίζεται μια νέα μαζική ροή προς τα εξωτερικά της σύνορα.
Κύπρος, ασφάλεια και η νέα γεωπολιτική πραγματικότητα
Στο ίδιο πλαίσιο, η Κύπρος βρίσκεται στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής συζήτησης για ασφάλεια και προσφυγικές ροές. Η Ευρωπαία υπουργός της Κύπρου για ευρωπαϊκά θέματα, Μαριλένα Ραούνα, καταθέτει τον απολογισμό της μέχρι τώρα κυπριακής προεδρίας του Συμβουλίου, αλλά και τις ανησυχίες της Λευκωσίας για τους κινδύνους που συνεπάγεται η φιλοξενία Ευρωπαίων ηγετών σε ένα νησί που βρέθηκε πρόσφατα στο στόχαστρο ιρανικών επιθέσεων με drones.
Η Κύπρος λειτουργεί ταυτόχρονα ως εξωτερικό σύνορο της ΕΕ και ως κόμβος για επιχειρήσεις και διπλωματία στη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο. Οι πρόσφατες επιθέσεις με drones υπογραμμίζουν πόσο εύθραυστη είναι η ασφάλεια σε μια περιοχή όπου διασταυρώνονται οι συγκρούσεις από τη Μέση Ανατολή έως την Αφρική. Για τις Βρυξέλλες, αυτό σημαίνει ότι η προσφυγική διάσταση (Σουδάν, Συρία, ευρύτερη περιοχή) δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τη στρατηγική συζήτηση για άμυνα, ενεργειακές οδούς και ανθεκτικότητα κρίσιμων υποδομών.
Στο παρασκήνιο, συνεχίζεται και η πιο «γραφειοκρατική» πλευρά της ευρωπαϊκής πολιτικής: η προσπάθεια απλοποίησης των δαιδαλωδών ευρω-συντομογραφιών και ακρωνυμίων που κυριαρχούν στη «φούσκα» των Βρυξελλών. Όμως πίσω από το χιούμορ για τις συντομογραφίες, η ουσία παραμένει: η ΕΕ καλείται να αποδείξει αν έμαθε από τα λάθη της προηγούμενης δεκαετίας ή αν θα βρεθεί ξανά απροετοίμαστη μπροστά στην «επόμενη προσφυγική κρίση».
Σχόλιο 
: Η προειδοποίηση για το Σουδάν είναι στην ουσία τεστ αξιοπιστίας για την ΕΕ: αν περιοριστεί σε επιταγές ανθρωπιστικής βοήθειας χωρίς πολιτική στρατηγική, θα αναπαράγει το μοντέλο «πληρώνουμε για να κρατήσουν τους ανθρώπους μακριά». Αντίθετα, μια συνδυαστική προσέγγιση –ενίσχυση χωρών πρώτης γραμμής, νόμιμες οδοί, ουσιαστική διπλωματική εμπλοκή– μπορεί να μειώσει τόσο το ανθρώπινο κόστος όσο και την πολιτική τοξικότητα που τροφοδοτείται από ανεξέλεγκτες ροές. Για την Ελλάδα και την Κύπρο, που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή, το πώς θα κινηθεί τώρα η ΕΕ θα κρίνει αν θα ζήσουν μια νέα εκδοχή του 2015 ή μια πιο διαχειρίσιμη, θεσμικά οργανωμένη φάση μεταναστευτικών πιέσεων.
#ΕΕ #Σουδάν #ΠροσφυγικήΚρίση #ΟΗΕ #Κύπρος #Ασφάλεια #Μετανάστευση
