Η απόφαση της Κομισιόν να εφαρμόσει προσωρινά τη συμφωνία ΕΕ‑Mercosur άναψε φωτιές στο Παρίσι. Η κίνηση ερμηνεύεται ως επίδειξη δύναμης της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν απέναντι σε μια αποδυναμωμένη Γαλλία.
Η επιλογή της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να προχωρήσει στην προσωρινή εφαρμογή της εμπορικής συμφωνίας μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Mercosur, παρά τις έντονες γαλλικές αντιρρήσεις και την εκκρεμότητα δικαστικού ελέγχου, συνιστά μια από τις πιο αιχμηρές θεσμικές συγκρούσεις των τελευταίων ετών στις Βρυξέλλες. Το Παρίσι μιλά για «κακή έκπληξη», ενώ διπλωμάτες στην ΕΕ βλέπουν σαφή υποχώρηση της γαλλικής επιρροής.
Παράκαμψη Παρισιού και Ευρωκοινοβουλίου
Η πρόεδρος της Κομισιόν ανακοίνωσε ότι η ΕΕ θα εφαρμόσει προσωρινά τη συμφωνία με το μπλοκ της Νότιας Αμερικής (Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη, Ουρουγουάη), που αφορά μια τεράστια ζώνη ελεύθερου εμπορίου 720 εκατ. κατοίκων. Αυτό συμβαίνει ενώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ζητήσει την παραπομπή του κειμένου στο Δικαστήριο της ΕΕ, «παγώνοντας» την οριστική κύρωση για έως και δύο χρόνια.
Παρά τους ισχυρισμούς της φον ντερ Λάιεν ότι προηγήθηκαν εκτενείς διαβουλεύσεις με κράτη‑μέλη και ευρωβουλευτές, ο Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι για τη Γαλλία η απόφαση ήταν «μια κακή έκπληξη». Γάλλοι υπουργοί και βουλευτές κατηγόρησαν την Κομισιόν ότι αγνοεί τη βούληση των Ευρωπαίων πολιτών, ενώ κυβερνητικές πηγές στο Παρίσι αναφέρουν πως δεν υπήρξε καμία προειδοποίηση για το βήμα της Επιτροπής.
Διπλωμάτες άλλων χωρών της ΕΕ εκτιμούν ότι η κίνηση αυτή δείχνει πως η φον ντερ Λάιεν θεωρεί πλέον πως μπορεί να παρακάμπτει συστηματικά τη Γαλλία, καθώς η θητεία Μακρόν λήγει σε περίπου 14 μήνες και η πολιτική του ισχύς έχει φθαρεί.
Οργή των Γάλλων αγροτών και πολιτική αδυναμία
Η Γαλλία αντιμάχεται τη συμφωνία Mercosur εδώ και χρόνια, με στήριξη από αγρότες, κόμματα σχεδόν όλου του φάσματος και την κοινή γνώμη. Ο υπουργός Εξωτερικού Εμπορίου Νικολά Φορισιέ είχε δηλώσει ότι το Παρίσι ήθελε να αξιοποιήσει το διάστημα της δικαστικής εξέτασης για να εξασφαλίσει πρόσθετες εγγυήσεις για τους αγρότες, μέσω «καθρεπτικών μέτρων» και αυστηρών υγειονομικών ελέγχων στα εισαγόμενα προϊόντα.
Ωστόσο, η Κομισιόν, έχοντας ήδη εξασφαλίσει την έγκριση της πλειοψηφίας των κρατών‑μελών, αποφάσισε να μην περιμένει το Δικαστήριο. Η υπογραφή της συμφωνίας τον Ιανουάριο στην Παραγουάη, παρά την αντίθεση Γαλλίας, Πολωνίας, Αυστρίας, Ιρλανδίας και Ουγγαρίας, είχε ήδη οξύνει τις σχέσεις Μακρόν – φον ντερ Λάιεν. Η πολιτική αστάθεια στο εσωτερικό της Γαλλίας και η κλιμάκωση των εμπορικών εντάσεων ΕΕ‑ΗΠΑ αποδυνάμωσαν περαιτέρω τη γαλλική ικανότητα μπλοκαρίσματος.
Θεσμικό προηγούμενο και διακύβευμα για την ΕΕ
Για να καταστεί οριστική, η συμφωνία θα πρέπει, μετά την απόφαση του Δικαστηρίου, να εγκριθεί και από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο – διαδικασία που δυσκολεύει πολιτικά, καθώς οι ευρωβουλευτές αισθάνονται ότι παρακάμφθηκαν. Ο Μακρόν, ο οποίος δεν μπορεί να διεκδικήσει τρίτη θητεία και αποχωρεί από το Ελιζέ την άνοιξη του 2027, κατηγόρησε ανοιχτά την Κομισιόν ότι δεν σεβάστηκε «ούτε τους πολίτες ούτε τους εκπροσώπους τους».
Με τη φράση του ότι δεν θα υπερασπιστεί ποτέ μια συμφωνία «επιεική με ό,τι εισάγουμε και σκληρή με ό,τι παράγουμε», ο Γάλλος πρόεδρος επιχειρεί να εμφανιστεί ως υπερασπιστής της ευρωπαϊκής αγροτικής και βιομηχανικής κυριαρχίας. Ωστόσο, η πραγματικότητα στις Βρυξέλλες δείχνει ότι η Γαλλία έχασε τη μάχη για το Mercosur και ότι η Κομισιόν είναι διατεθειμένη να αξιοποιήσει στο έπακρο τις αρμοδιότητές της στην εμπορική πολιτική, ακόμη και σε ευθεία σύγκρουση με ένα μεγάλο κράτος‑μέλος.
Σχόλιο 
: Η υπόθεση Mercosur δεν είναι μόνο μια εμπορική συμφωνία, αλλά crash test ισχύος μεταξύ Παρισιού και Κομισιόν. Η φον ντερ Λάιεν δείχνει ότι προτιμά να κλειδώσει μια στρατηγική συμφωνία με τη Λατινική Αμερική πριν αλλάξουν οι πολιτικοί συσχετισμοί, ακόμη και αν αυτό υπονομεύει τις σχέσεις με τη Γαλλία και οξύνει τις εσωτερικές αντιθέσεις για τη δημοκρατική νομιμοποίηση των εμπορικών πολιτικών της ΕΕ.
#ΕΕ #Mercosur #VonDerLeyen #Macron #εμπόριο
