Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι καταγγέλλει «εκβιασμό» από ευρωπαϊκές πρωτεύουσες για την επανεκκίνηση του αγωγού Druzhba. Η διαμάχη με την Ουγγαρία μπλοκάρει κρίσιμη χρηματοδότηση για το Κίεβο.
Σε νέα κλιμάκωση της έντασης ανάμεσα στο Κίεβο και ορισμένες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι χαρακτήρισε «εκβιασμό» τις πιέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για επαναλειτουργία του πετρελαιαγωγού Druzhba, μέσω του οποίου μεταφέρεται ρωσικό αργό προς την Ευρώπη διασχίζοντας ουκρανικό έδαφος.
Ο αγωγός παραμένει εκτός λειτουργίας από τον Ιανουάριο, μετά από ρωσική επίθεση στις υποδομές του, και έχει μετατραπεί σε πεδίο σφοδρής αντιπαράθεσης μεταξύ Ουκρανίας και Ουγγαρίας.
Σύγκρουση Κιέβου – Βουδαπέστης και μπλόκο στη χρηματοδότηση
Η Βουδαπέστη κατηγορεί το Κίεβο ότι σκόπιμα καθυστερεί τις εργασίες αποκατάστασης του Druzhba, με στόχο –σύμφωνα με την ουγγρική κυβέρνηση– να προκαλέσει ενεργειακή κρίση στην Ουγγαρία, η οποία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις ροές ρωσικού πετρελαίου μέσω του συγκεκριμένου αγωγού.
Ως απάντηση, ο πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν μπλοκάρει την εκταμίευση τμήματος ευρωπαϊκής χρηματοδότησης προς την Ουκρανία, ύψους 90 δισ. ευρώ, που θεωρείται ζωτική για τη δημοσιονομική σταθερότητα της χώρας εν μέσω πολέμου. Το ουγγρικό βέτο αναδεικνύει για ακόμη μία φορά πώς οι εσωτερικές ισορροπίες στην ΕΕ μπορούν να επηρεάσουν άμεσα την ανθεκτικότητα της Ουκρανίας.
Σε μια προσπάθεια εκτόνωσης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε την αποστολή αποστολής διαπίστωσης γεγονότων στην Ουκρανία, με αντικείμενο την επιθεώρηση των ζημιών στον αγωγό Druzhba και την αποτίμηση του πραγματικού τεχνικού χρονοδιαγράμματος αποκατάστασης.
Η θέση Ζελένσκι και η διάσταση ασφάλειας – ενέργειας
Στις δηλώσεις του, που δόθηκαν στη δημοσιότητα την Κυριακή, ο Ζελένσκι εμφανίστηκε κάθετα αντίθετος στην επαναφορά των ροών ρωσικού πετρελαίου: «Αν έχουμε αποφασίσει να αποκαταστήσουμε τις ρωσικές προμήθειες πετρελαίου, θέλω να γνωρίζουν ότι είμαι αντίθετος. Αλλά αν μου τίθενται όροι ότι η Ουκρανία δεν θα λάβει όπλα, τότε, συγγνώμη, είμαι ανίσχυρος σε αυτό το ζήτημα· είπα στους φίλους μας στην Ευρώπη ότι αυτό λέγεται εκβιασμός».
Η τοποθέτηση του Ουκρανού προέδρου φωτίζει το θεμελιώδες δίλημμα της ΕΕ: από τη μια, η ανάγκη διασφάλισης της ενεργειακής επάρκειας· από την άλλη, η δέσμευση αποδυνάμωσης των ρωσικών εσόδων από υδρογονάνθρακες, τα οποία τροφοδοτούν τη ρωσική πολεμική μηχανή. Η Ουκρανία, ως χώρα διέλευσης, βρίσκεται στο επίκεντρο αυτού του διλήμματος, καθώς καλείται να διαχειριστεί κρίσιμες ενεργειακές υποδομές του επιτιθέμενου κράτους.
Παγκόσμια άνοδος τιμών πετρελαίου και χαλάρωση κυρώσεων
Η αντιπαράθεση για τον Druzhba εξελίσσεται σε περιβάλλον έντονης αναταραχής στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Η τιμή του πετρελαίου έχει ξεπεράσει τα 100 δολάρια το βαρέλι, λόγω διαταραχών που συνδέονται με τον πόλεμο στο Ιράν, ο οποίος ξέσπασε μετά από αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα στην Τεχεράνη στις 28 Φεβρουαρίου. Υπό την πίεση των τιμών, η Ουάσιγκτον έχει προχωρήσει σε επιλεκτική χαλάρωση κυρώσεων σε ορισμένα φορτία ρωσικού πετρελαίου, κίνηση που αντανακλά τις αντιφάσεις της δυτικής πολιτικής: την ανάγκη τιθάσευσης του πληθωρισμού ενέργειας, χωρίς να υπονομευθεί η στρατηγική απομόνωσης της Μόσχας.
Η ουκρανική κρατική εταιρεία πετρελαίου και αερίου Naftogaz ενημέρωσε πρόσφατα διπλωμάτες από 31 χώρες και πρεσβευτές της G7 για την κατάσταση του αγωγού, υπογραμμίζοντας ότι οι ζημιές είναι εκτεταμένες και πως «η αποκατάσταση τέτοιων υποδομών είναι σύνθετη τεχνολογική διαδικασία, που απαιτεί χρόνο, εξειδικευμένο εξοπλισμό και αδιάλειπτη εργασία συνεργείων υπό συνεχή απειλή».
Το ίδιο το όνομα του αγωγού, «Druzhba» –που στα ρωσικά σημαίνει «φιλία»– αναδεικνύει την ειρωνεία μιας εποχής όπου οι ενεργειακές διασυνδέσεις, άλλοτε σύμβολα συνεργασίας, μετατρέπονται σε εργαλεία γεωπολιτικού εκβιασμού.
Σχόλιο 
: Η κόντρα για τον Druzhba συμπυκνώνει τη νέα πραγματικότητα της ευρωπαϊκής ενεργειακής ασφάλειας: οι αγωγοί δεν είναι απλώς υποδομές, αλλά μοχλοί πολιτικής πίεσης. Η Ουγγαρία αξιοποιεί το βέτο στη χρηματοδότηση της Ουκρανίας για να διασφαλίσει τις δικές της ενεργειακές ανάγκες, ενώ το Κίεβο επιχειρεί να αποτρέψει την «επανανομιμοποίηση» των ρωσικών ροών. Για την ΕΕ, η υπόθεση λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η απεξάρτηση από το ρωσικό πετρέλαιο παραμένει ημιτελής, και ότι κάθε βήμα οπισθοχώρησης, ακόμη και πρόσκαιρο, ενισχύει τη διαπραγματευτική ισχύ της Μόσχας σε μια περίοδο πολλαπλών γεωπολιτικών κρίσεων.
#Ουκρανία #Ρωσία #Ουγγαρία #Druzhba #Ενέργεια #ΕΕ
