Οι ΗΠΑ και μεσολαβητές εξετάζουν υψηλού επιπέδου συνομιλίες με το Ιράν, με στόχο πακέτο ειρήνης και πυρηνικών περιορισμών. Η προοπτική συμφωνίας προκαλεί έντονη ανησυχία στο Ισραήλ.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, σε συνεργασία με ομάδα διεθνών μεσολαβητών, εξετάζουν τη διεξαγωγή υψηλού επιπέδου διαπραγματεύσεων με το Ιράν ήδη από την Πέμπτη, με αντικείμενο τόσο την αποκλιμάκωση της σύγκρουσης όσο και τον περιορισμό του πυρηνικού του προγράμματος. Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέφερε το Axios, η Τεχεράνη δεν έχει ακόμη δώσει οριστική απάντηση, ωστόσο αμερικανικές πηγές θεωρούν ότι έχει υπάρξει σημαντική πρόοδος σε βασικά σημεία ενός σχεδίου-πλαισίου.
Το αμερικανικό σχέδιο: μηδενικός εμπλουτισμός και παραχώρηση αποθεμάτων
Αμερικανοί αξιωματούχοι φέρονται να παρουσίασαν σε Ισραηλινούς ομολόγους τους ένα σχέδιο 15 σημείων, το οποίο προβλέπει, μεταξύ άλλων, «μηδενικό εμπλουτισμό ουρανίου» στο Ιράν ως μέρος μιας ευρύτερης συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου. Κατά τις ίδιες πηγές, η Ουάσινγκτον υποστηρίζει ότι η Τεχεράνη έχει αποδεχθεί «πολλά» από τα σημεία του σχεδίου, χωρίς ωστόσο να διευκρινίζεται ποια είναι αυτά ούτε πώς θα επαληθευθούν πρακτικά.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στην πληροφορία ότι ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για τη Μέση Ανατολή, Στιβ Γουίτκοφ, ενημέρωσε τον Ντόναλντ Τραμπ πως το Ιράν συμφώνησε να παραδώσει το απόθεμά του από υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο. Αν επιβεβαιωθεί, θα πρόκειται για σημαντική παραχώρηση από πλευράς Τεχεράνης, με άμεσες συνέπειες στην ικανότητά της να πλησιάσει σε στρατιωτικό πυρηνικό κατώφλι.
Ισραηλινές ανησυχίες για «υπερβολικές παραχωρήσεις» Τραμπ
Παρά τις διαβεβαιώσεις της Ουάσινγκτον, στο Τελ Αβίβ επικρατεί έντονος σκεπτικισμός. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, εκφράζει φόβους ότι ο Ντόναλντ Τραμπ ενδέχεται να καταλήξει σε μια συμφωνία η οποία θα υπολείπεται σημαντικά των ισραηλινών επιδιώξεων. Οι ανησυχίες εστιάζουν τόσο στο εύρος των πιθανών αμερικανικών παραχωρήσεων προς την Τεχεράνη, όσο και στον κίνδυνο να τεθούν περιορισμοί στην επιχειρησιακή ελευθερία του Ισραήλ για στρατιωτικά πλήγματα κατά ιρανικών στόχων.
Ισραηλινοί αξιωματούχοι εμφανίζονται επιπλέον δύσπιστοι απέναντι στους ισχυρισμούς περί ιρανικής διάθεσης για ουσιαστικές παραχωρήσεις. Η αβεβαιότητα αυτή τροφοδοτεί τον φόβο ότι μια βεβιασμένη συμφωνία θα μπορούσε να σταθεροποιήσει το ιρανικό καθεστώς, χωρίς να εξουδετερώνει μακροπρόθεσμα τις πυρηνικές και περιφερειακές του φιλοδοξίες.
Γεωπολιτικές προεκτάσεις για τη Μέση Ανατολή
Η πιθανότητα άμεσων συνομιλιών ΗΠΑ–Ιράν, με συμμετοχή μεσολαβητών, ανοίγει παράθυρο για αποκλιμάκωση σε μια ιδιαίτερα τεταμένη συγκυρία στη Μέση Ανατολή. Μια συμφωνία που θα περιόριζε ουσιαστικά το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης θα μπορούσε να μειώσει τον κίνδυνο ευρύτερης ανάφλεξης, αλλά και να επανακαθορίσει τις ισορροπίες ισχύος στην περιοχή, επηρεάζοντας τις σχέσεις Ουάσινγκτον–Τελ Αβίβ και τον ρόλο των περιφερειακών δυνάμεων.
Ωστόσο, η έλλειψη εμπιστοσύνης ανάμεσα στα μέρη, η εσωτερική πολιτική δυναμική τόσο στις ΗΠΑ όσο και στο Ιράν, αλλά και οι σκληρές κόκκινες γραμμές του Ισραήλ, καθιστούν εξαιρετικά αβέβαιο το αν οι διερευνητικές αυτές κινήσεις μπορούν να οδηγήσουν σε μια βιώσιμη, επαληθεύσιμη και αποδεκτή από όλους συμφωνία.
Σχόλιο 
: Η Ουάσινγκτον επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη αποκλιμάκωσης με το Ιράν και στις σκληρές απαιτήσεις του Ισραήλ· αν οι συνομιλίες προχωρήσουν, θα δοκιμάσουν όχι μόνο την αξιοπιστία των ιρανικών δεσμεύσεων, αλλά και τα όρια της στρατηγικής σχέσης ΗΠΑ–Ισραήλ.
#ΗΠΑ #Ιράν #Ισραήλ #ΜέσηΑνατολή #Διπλωματία
