Η νέα αμερικανική πρόταση για χαλάρωση των κεφαλαιακών απαιτήσεων μεγάλων τραπεζών αποσταθεροποιεί τη διεθνή τραπεζική αρχιτεκτονική. Στην Ευρώπη, εντείνονται οι πιέσεις για πιο χαλαρό ρυθμιστικό πλαίσιο.
Η απόφαση των αμερικανικών εποπτικών αρχών να προτείνουν ουσιαστική χαλάρωση των κεφαλαιακών απαιτήσεων για τις μεγάλες τράπεζες σηματοδοτεί μια καμπή στη μετακρίσημη ρυθμιστική εποχή. Η Ουάσιγκτον απομακρύνεται από τον αυστηρό πυρήνα των κανόνων της Βασιλείας ΙΙΙ, προκαλώντας άμεσες αντιδράσεις στην Ευρώπη, όπου τραπεζικοί φορείς ζητούν πλέον αντίστοιχη χαλάρωση για να μην υπονομευθεί η ανταγωνιστικότητα του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος.
Η αμερικανική στροφή και η αμφισβήτηση της Βασιλείας ΙΙΙ
Το πακέτο προτάσεων που παρουσίασαν οι αμερικανικές αρχές προβλέπει μείωση περίπου 2,4% στα απαιτούμενα κεφάλαια των μεγαλύτερων τραπεζών, με ακόμη μεγαλύτερες ελαφρύνσεις για μικρότερα ιδρύματα. Τυπικά, στόχος είναι η προσαρμογή στο διεθνές πλαίσιο Βασιλεία ΙΙΙ του 2017, στην πράξη όμως η κίνηση μεταφράζεται σε αποδυνάμωση κεντρικών εργαλείων του πλαισίου.
Κρίσιμη απόκλιση αποτελεί η αποδόμηση του λεγόμενου «output floor» για τον κίνδυνο αγοράς – του ελάχιστου ορίου κεφαλαίου που πρέπει να διακρατούν οι τράπεζες έναντι των δραστηριοτήτων trading. Η νέα προσέγγιση στις ΗΠΑ, με διαφορετική στάθμιση κινδύνου, καταργεί ουσιαστικά αυτό το κατώφλι. Όπως προειδοποίησε το μέλος του Δ.Σ. της Fed Μάικλ Μπαρ, η κίνηση αυτή υπονομεύει μια από τις θεμελιώδεις μεταρρυθμίσεις της Βασιλείας ΙΙΙ.
Οργανώσεις που υπερασπίζονται την αυστηρή ρύθμιση, όπως η Better Markets, κάνουν λόγο για απομάκρυνση όχι μόνο από το «πνεύμα» αλλά και από τον στόχο της Βασιλείας: την αντιμετώπιση των αιτιών της κρίσης του 2008. Η κριτική εστιάζει στον κίνδυνο έναρξης ενός νέου διεθνούς «αγώνα προς τον πάτο» στις ρυθμίσεις, με χώρες να ανταγωνίζονται σε χαλαρότητα για να στηρίξουν τις δικές τους τράπεζες.
Ευρωπαϊκές πιέσεις, ανταγωνιστικότητα και κίνδυνος απορρύθμισης
Στην Ευρώπη, οι εξελίξεις στην Ουάσιγκτον έπεσαν σε ήδη γόνιμο έδαφος. Οι ευρωπαϊκές αρχές είχαν αρχίσει να επανεξετάζουν το αν η αυστηρότητα του πλαισίου τους –που προβλέπει αύξηση των κεφαλαίων κατά περίπου 8% έως το 2033– υπονομεύει την ικανότητα των τραπεζών να χρηματοδοτούν την πραγματική οικονομία και να ανταγωνίζονται τις αμερικανικές.
Ο Σεμπαστιέν ντε Μπρουέρ, αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Ομοσπονδίας, υπογράμμισε ότι η αμερικανική στροφή προς χαλάρωση «καθιστά πιο επείγουσα από ποτέ» την αναθεώρηση του ευρωπαϊκού πλαισίου, ώστε να διασφαλιστούν η ανταγωνιστικότητα και η χρηματοδοτική ικανότητα των ευρωπαϊκών τραπεζών. Στο ίδιο μήκος κύματος, η Ένωση Αγορών Χρηματοπιστωτικών Υπηρεσιών στην Ευρώπη προειδοποιεί ότι η αμερικανική απομάκρυνση από το output floor περιπλέκει τις εν εξελίξει ευρωπαϊκές συζητήσεις για την εφαρμογή της Αναθεώρησης του Trading Book (FRTB).
Οι ηγέτες της ΕΕ έχουν ήδη καλέσει την Κομισιόν να προτείνει στοχευμένες αλλαγές στο προληπτικό πλαίσιο, ενώ η Επιτροπή ετοιμάζει μετά το καλοκαίρι ευρεία έκθεση για την ανταγωνιστικότητα του τραπεζικού τομέα, που μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για νομοθετικές παρεμβάσεις. Η ΕΚΤ, από την πλευρά της, έχει εισηγηθεί απλούστευση των κανόνων, με ελαφρύτερη εφαρμογή της Βασιλείας για μικρές τράπεζες και συγχώνευση κεφαλαιακών «μαξιλαριών», χωρίς όμως να φτάνει στο εύρος της αμερικανικής χαλάρωσης.
Η στρατηγική μετατόπιση των ΗΠΑ είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς στο παρελθόν η Ουάσιγκτον συχνά «υπερέβαλε» σε αυστηρότητα σε σχέση με τη Βασιλεία, χρησιμοποιώντας την παγκόσμια βαρύτητα του δολαρίου και του χρηματοπιστωτικού της συστήματος για να πιέσει προς αυστηρότερα διεθνή πρότυπα. Σήμερα, η Fed –μέσω της αντιπροέδρου Εποπτείας Μισέλ Μπόουμαν– δηλώνει ξεκάθαρα ότι δεν θα επιβαρύνει καταναλωτές και επιχειρήσεις μόνο και μόνο για να επιδεικνύει ευθυγράμμιση με διεθνή στάνταρ.
Για την Ευρώπη, το διακύβευμα είναι διπλό: αφενός να μην μείνει ρυθμιστικά «μοναχός καβαλάρης» με πολύ αυστηρούς κανόνες, αφετέρου να μην επαναλάβει τα λάθη της προ κρίσης απορρύθμισης. Η ισορροπία ανάμεσα στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και την ανταγωνιστικότητα του τραπεζικού κλάδου επανέρχεται στο επίκεντρο, με την ενιαία εφαρμογή της Βασιλείας ΙΙΙ να δοκιμάζεται όσο ποτέ.
Σχόλιο 
: Η αμερικανική μεταστροφή αφαιρεί από την ΕΕ το άλλοθι της «πιστής εφαρμογής» της Βασιλείας και τη φέρνει μπροστά σε ένα σκληρό δίλημμα: είτε θα δεχθεί να χαλαρώσει το πλαίσιο, ρισκάροντας νέα συσσώρευση κινδύνων, είτε θα επιμείνει στην αυστηρότητα, αποδεχόμενη πιθανή απώλεια ανταγωνιστικότητας για τις τράπεζές της. Η τελική επιλογή θα κρίνει όχι μόνο τη μορφή του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος την επόμενη δεκαετία, αλλά και το αν η Βασιλεία ΙΙΙ θα παραμείνει ουσιαστικά παγκόσμιο πρότυπο ή θα μετατραπεί σε ένα ακόμη αποδυναμωμένο σύμφωνο καλών προθέσεων.
#τράπεζες #ΒασιλείαIII #ΕΕ #ΗΠΑ #χρηματοπιστωτική_ρύθμιση
