Καθώς ο πόλεμος με το Ιράν μπαίνει στην τέταρτη εβδομάδα, οι αγορές αρχίζουν να εγκαταλείπουν την αρχική ψευδαίσθηση ότι πρόκειται για ένα ακόμη περιφερειακό επεισόδιο. Το pricing αλλάζει. Και όταν αλλάζει το pricing, σημαίνει ότι αλλάζει η αφήγηση.
Αυτό που μέχρι πριν λίγες εβδομάδες θεωρούνταν γεωπολιτικό ρίσκο, τώρα αρχίζει να μεταφράζεται σε καθαρό μακροοικονομικό πρόβλημα.
Η πραγματικότητα είναι απλή και σκληρή: η παγκοσμιοποίηση χτίστηκε για αποδοτικότητα, όχι για ανθεκτικότητα. Οι αλυσίδες παραγωγής και εφοδιασμού σχεδιάστηκαν με στόχο το χαμηλό κόστος και τη μέγιστη ταχύτητα, όχι για να αντέχουν σε πολέμους, ενεργειακά σοκ ή γεωπολιτικά μπλοκαρίσματα.
Και τώρα, αυτό το μοντέλο σπάει.
Το σοκ στο Στενό του Ορμούζ λειτουργεί ως καταλύτης. Όταν ένα τόσο κρίσιμο πέρασμα αρχίζει να γίνεται ασταθές ή επιλεκτικά προσβάσιμο, δεν επηρεάζει μόνο την ενέργεια. Διαχέεται σε όλο το σύστημα: μεταφορές, βιομηχανία, κόστος παραγωγής, τελικές τιμές.
Αυτό που ξεκινά ως αύξηση στην τιμή του πετρελαίου μετατρέπεται σε αύξηση στο κόστος των logistics. Από εκεί περνά στη βιομηχανία και τελικά στον καταναλωτή. Και το πιο επικίνδυνο είναι ότι αυτή η μετάδοση δεν είναι γραμμική. Είναι εκθετική.
Οι αγορές αρχίζουν να το καταλαβαίνουν. Η αρχική αντίδραση ήταν συγκρατημένη. Τώρα όμως βλέπουμε κάτι διαφορετικό: ενσωμάτωση κινδύνου. Αυτό σημαίνει ότι οι επενδυτές δεν βλέπουν πλέον το σοκ ως προσωρινό.
Το βλέπουν ως δομικό.
Και εδώ αρχίζει το πραγματικό πρόβλημα.
Όταν τα προσωρινά σοκ γίνονται μόνιμα, τότε ο πληθωρισμός παύει να είναι “transitory” και γίνεται επίμονος. Και όταν αυτό συνδυάζεται με επιβράδυνση της ανάπτυξης, το αποτέλεσμα έχει όνομα:
στασιμοπληθωρισμός.
Η λέξη που οι κεντρικές τράπεζες φοβούνται περισσότερο.
Γιατί σε αυτό το περιβάλλον δεν υπάρχει εύκολη λύση. Αν αυξήσεις επιτόκια, πνίγεις την ανάπτυξη. Αν δεν τα αυξήσεις, αφήνεις τον πληθωρισμό να ξεφύγει. Είναι το απόλυτο policy trap.
Η ειρωνεία είναι ότι αυτή η κρίση δεν ξεκίνησε από την οικονομία. Ξεκίνησε από τη γεωπολιτική. Αλλά η μετάδοση της γίνεται μέσα από τα δίκτυα της παγκοσμιοποίησης.
Δίκτυα που κάποτε θεωρούνταν πλεονέκτημα.
Τώρα λειτουργούν ως πολλαπλασιαστής κρίσης.
Οι επιχειρήσεις που βασίζονται σε just-in-time παραγωγή βρίσκονται εκτεθειμένες. Οι χώρες που εξαρτώνται ενεργειακά δεν έχουν buffer. Και τα χρηματοπιστωτικά συστήματα αρχίζουν να τιμολογούν μεγαλύτερη αβεβαιότητα, υψηλότερο κόστος χρήματος και χαμηλότερη προβλεψιμότητα.
Το βασικό takeaway είναι ξεκάθαρο:
η διασύνδεση δεν είναι πλέον μόνο asset.
είναι και liability.
Και όσο η κρίση διαρκεί, αυτή η “επιστροφή του ρίσκου” θα εντείνεται.
SBC Analysis
Η παγκοσμιοποίηση δεν καταρρέει.
Ανατιμολογείται.
Το πρόβλημα είναι ότι η μετάβαση δεν γίνεται ομαλά.
Γίνεται μέσω κρίσεων.
Και κάθε κρίση αφήνει πίσω της ένα πιο ακριβό, πιο αργό και λιγότερο αποδοτικό σύστημα.
Αυτό σημαίνει ένα πράγμα για την επόμενη φάση:
λιγότερη ανάπτυξη, περισσότερος πληθωρισμός και υψηλότερη γεωπολιτική αστάθεια.
Με απλά λόγια:
το νέο κανονικό δεν θα είναι φθηνό.
