Η ινδική κυβέρνηση μειώνει δραστικά τους ειδικούς φόρους σε βενζίνη και ντίζελ για να απορροφήσει την εκτίναξη του διεθνούς πετρελαίου. Η κίνηση στοχεύει κυρίως στη διάσωση των ζημιογόνων κρατικών εταιρειών καυσίμων, όχι άμεσα στη μείωση της αντλίας.
Η κυβέρνηση της Ινδίας ανακοίνωσε μια αιφνιδιαστική και ιδιαίτερα βαθιά μείωση των ειδικών πρόσθετων φόρων κατανάλωσης στη βενζίνη και το ντίζελ, σε μια προσπάθεια να μετριάσει τις επιπτώσεις από τη μεγαλύτερη διαταραχή στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου που έχει καταγράψει ποτέ η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας. Η απόφαση έρχεται σε ένα περιβάλλον οξύτατης γεωπολιτικής έντασης, με τον πόλεμο ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν να έχει μετατρέψει τα στενά του Ορμούζ σε σημείο ασφυξίας για τη διεθνή ναυτιλία υδρογονανθράκων.
Δραστική μείωση φόρων, αλλά χωρίς άμεση ελάφρυνση στην αντλία
Σύμφωνα με την κυβερνητική απόφαση, ο ειδικός πρόσθετος φόρος στη βενζίνη μειώνεται από 13 ρουπίες σε μόλις 3 ρουπίες ανά λίτρο, ενώ ο αντίστοιχος φόρος στο ντίζελ μηδενίζεται, από 10 ρουπίες προηγουμένως. Η κίνηση αυτή στοχεύει πρωτίστως στην ανακούφιση των εταιρειών διύλισης και εμπορίας καυσίμων, οι οποίες το τελευταίο διάστημα πωλούσαν βενζίνη και ντίζελ με ζημία, αδυνατώντας να μετακυλίσουν πλήρως την εκτίναξη των διεθνών τιμών στον τελικό καταναλωτή.
Παρά το εντυπωσιακό δημοσιονομικό κόστος, τα στοιχεία από τις μεγάλες ινδικές πόλεις δείχνουν ότι οι τιμές λιανικής στα πρατήρια παρέμειναν ουσιαστικά αμετάβλητες την επομένη της ανακοίνωσης. Ινδικά μέσα ενημέρωσης, επικαλούμενα αναλυτές της αγοράς, προειδοποιούν ότι οι καταναλωτές δεν θα πρέπει να αναμένουν άμεση μείωση στις τιμές, καθώς το μεγαλύτερο μέρος του οφέλους θα χρησιμοποιηθεί για να καλυφθούν οι «μαύρες τρύπες» στους ισολογισμούς των εταιρειών καυσίμων.
Ενεργειακή ασφυξία από τον κόμβο των στενών του Ορμούζ
Η Ινδία είναι ο τρίτος μεγαλύτερος εισαγωγέας και καταναλωτής πετρελαίου παγκοσμίως και περίπου το 40% των ενεργειακών της αναγκών εξαρτάται από φορτία που διέρχονται από τα στενά του Ορμούζ. Ο πόλεμος με το Ιράν και ο ιδιότυπος ναυτικός αποκλεισμός στην περιοχή έχουν προκαλέσει σοβαρές καθυστερήσεις, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το δεξαμενόπλοιο LPG «Jag Vasant», το οποίο έμεινε αποκλεισμένο σχεδόν 23 ημέρες πριν καταφέρει να δέσει στο Γκουτζαράτ, μεταφέροντας 47.600 τόνους υγραερίου και 33 ναυτικούς.
Παρά το γεγονός ότι η Τεχεράνη επιτρέπει τη διέλευση πλοίων από πέντε «φιλικές» χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ινδία, η αγορά υγραερίου στη χώρα βρίσκεται υπό πίεση, με ελλείψεις και αυξήσεις τιμών να πλήττουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Συνολικά, 20 πλοία με ινδική σημαία και περίπου 540 ναυτικούς παραμένουν στην πολεμική ζώνη του Κόλπου.
Πολιτικοί χειρισμοί, φήμες για lockdown και μήνυμα σταθερότητας
Ο υπουργός Πετρελαίου και Φυσικού Αερίου, Χαρντίπ Σινγκ Πούρι, υποστήριξε ότι η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Ναρέντρα Μόντι επέλεξε συνειδητά να «σηκώσει το βάρος» στα δημόσια οικονομικά, ώστε να προστατεύσει τους πολίτες από μια απότομη αύξηση τιμών. Όπως τόνισε, το Νέο Δελχί προτίμησε να απορροφήσει ένα «τεράστιο πλήγμα» στα φορολογικά έσοδα για να μειώσει τις απώλειες των εταιρειών, αντί να μετακυλίσει πλήρως το σοκ της αγοράς στα νοικοκυριά.
Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση επιχειρεί να διαχειριστεί το μέτωπο της κοινωνικής ανησυχίας. Ο Πούρι διέψευσε κατηγορηματικά ως «εντελώς ψευδείς» τις φήμες περί νέου πανεθνικού lockdown λόγω ενεργειακής κρίσης, που είχαν αρχίσει να διακινούνται στα κοινωνικά δίκτυα, ειδικά μετά την ομιλία του Μόντι στο κοινοβούλιο, όπου συνέκρινε τις σημερινές διαταραχές στις αλυσίδες εφοδιασμού με την περίοδο της πανδημίας. Παράλληλα, ο πρωθυπουργός συγκαλεί σύσκεψη με τους τοπικούς πρωθυπουργούς των ινδικών πολιτειών για να αξιολογηθεί ο βαθμός ετοιμότητας απέναντι στην κρίση στη Μέση Ανατολή.
Σχόλιο
: Η Ινδία επιλέγει να «κάψει» δημοσιονομικό χώρο για να προστατεύσει κοινωνική και πολιτική σταθερότητα, μεταφέροντας το ενεργειακό σοκ από τις αντλίες στα δημόσια έσοδα και στους ισολογισμούς των κρατικών εταιρειών. Το ερώτημα είναι πόσο διατηρήσιμη είναι αυτή η στρατηγική, αν ο πόλεμος και η ασφυξία στα στενά του Ορμούζ παραταθούν, και τι σημαίνει ως προηγούμενο για άλλες μεγάλες εισαγωγικές οικονομίες – συμπεριλαμβανομένης της Ευρώπης – σε μελλοντικά ενεργειακά σοκ.






