Η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας καλεί σε αυτοσυγκράτηση μετά το πλήγμα στη Νατάνζ, προειδοποιώντας για κίνδυνο πυρηνικού ατυχήματος. Το Ιράν διαβεβαιώνει ότι δεν υπήρξε διαρροή ραδιενέργειας.
Η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA) απηύθυνε επείγουσα έκκληση για αυτοσυγκράτηση, μετά το πλήγμα που εξαπέλυσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ κατά της ιρανικής πυρηνικής εγκατάστασης εμπλουτισμού ουρανίου στη Νατάνζ. Το περιστατικό, που αφορά έναν από τους πιο ευαίσθητους κόμβους του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, επαναφέρει στο προσκήνιο τον κίνδυνο στρατιωτικοποίησης των πυρηνικών υποδομών στη Μέση Ανατολή.
Η προειδοποίηση της IAEA και ο κίνδυνος ατυχήματος
Ο γενικός διευθυντής της IAEA, Ραφαέλ Γκρόσι, τόνισε ότι «επαναλαμβάνει την έκκληση για στρατιωτική αυτοσυγκράτηση ώστε να αποφευχθεί οποιοσδήποτε κίνδυνος πυρηνικού ατυχήματος». Η δήλωση δεν περιορίζεται σε μια τυπική διπλωματική τοποθέτηση, αλλά υπογραμμίζει την πάγια θέση της Υπηρεσίας ότι οι πυρηνικές εγκαταστάσεις, ακόμη και όταν αποτελούν αντικείμενο γεωπολιτικών αντιπαραθέσεων, δεν πρέπει να μετατρέπονται σε στόχους στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Σε περιβάλλον όπου λειτουργούν εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου, κάθε πλήγμα, ακόμη και αν δεν προκαλέσει άμεση καταστροφή κρίσιμων συστημάτων, αυξάνει τον κίνδυνο αστοχιών, δευτερογενών ζημιών και ανθρώπινου λάθους. Για τον λόγο αυτό, η IAEA επιμένει διαχρονικά στην αρχή της πυρηνικής ασφάλειας ως υπερεθνικής προτεραιότητας, ανεξάρτητα από τις πολιτικές ή στρατιωτικές επιδιώξεις των κρατών.
Οι ιρανικές διαβεβαιώσεις και η ευρύτερη γεωπολιτική διάσταση
Ιρανικά ειδησεογραφικά πρακτορεία μετέδωσαν ότι η εγκατάσταση στη Νατάνζ πράγματι αποτέλεσε στόχο της επίθεσης. Ωστόσο, ο Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας του Ιράν (AEOI) ανακοίνωσε ότι δεν σημειώθηκε διαρροή ραδιενέργειας και ότι οι κάτοικοι της ευρύτερης περιοχής δεν διέτρεξαν κίνδυνο. Αν και αυτές οι διαβεβαιώσεις έχουν σημασία για την άμεση εικόνα ασφαλείας, δεν αναιρούν την ανησυχία της διεθνούς κοινότητας για την κλιμάκωση γύρω από πυρηνικές υποδομές.
Η Νατάνζ αποτελεί εδώ και χρόνια σημείο αιχμής στη σύγκρουση για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Κάθε πλήγμα ή δολιοφθορά σε τέτοια εγκατάσταση τροφοδοτεί έναν φαύλο κύκλο έντασης, όπου η Τεχεράνη μπορεί να επικαλεστεί την ανάγκη ενίσχυσης των δραστηριοτήτων της, ενώ οι αντίπαλοί της προβάλλουν την απειλή ενός πυρηνικά εξοπλισμένου Ιράν. Σε αυτό το πλαίσιο, η παρέμβαση της IAEA λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η διεθνής πυρηνική τάξη στηρίζεται σε κανόνες, επιθεωρήσεις και διαφάνεια, όχι σε στρατιωτικά τετελεσμένα.
Για την Ευρώπη και ειδικά για χώρες όπως η Ελλάδα, η σταθερότητα στη Μέση Ανατολή συνδέεται άμεσα με την ενεργειακή ασφάλεια, τις θαλάσσιες οδούς μεταφοράς και τις ευρύτερες περιφερειακές ισορροπίες. Η μετατροπή πυρηνικών εγκαταστάσεων σε στόχους μπορεί να έχει επιπτώσεις πολύ πέρα από τα σύνορα του Ιράν, τόσο σε επίπεδο ασφάλειας όσο και σε επίπεδο αγορών ενέργειας.
Σχόλιο 
: Η προειδοποίηση της IAEA αναδεικνύει ότι η στοχοποίηση πυρηνικών εγκαταστάσεων, ακόμη και χωρίς άμεση διαρροή ραδιενέργειας, υπονομεύει τη διεθνή αρχιτεκτονική ασφάλειας. Αν η λογική των στρατιωτικών πληγμάτων επικρατήσει έναντι των θεσμικών μηχανισμών ελέγχου, το ρίσκο για ατύχημα ή λάθος υπολογισμό αυξάνεται εκθετικά, με συνέπειες που θα ξεπεράσουν κατά πολύ το πεδίο της τρέχουσας αντιπαράθεσης.
#IAEA #Ιράν #Νατάνζ #πυρηνική_ασφάλεια #διεθνής_ασφάλεια
