Ο γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν Αλί Λαριτζανί προειδοποιεί ότι τα στενά του Ορμούζ θα κρίνουν την έκβαση της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Η στρατηγική δίοδος αναδεικνύεται ξανά σε μοχλό πίεσης με τεράστιες γεωπολιτικές και ενεργειακές συνέπειες.
Τα στενά του Ορμούζ επανέρχονται στο επίκεντρο της διεθνούς ανησυχίας, μετά τη δήλωση του γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, Αλί Λαριτζανί, ότι η συγκεκριμένη θαλάσσια δίοδος μπορεί να αποτελέσει «μονοπάτι προς την ειρήνη ή προς την ήττα» για τα εμπλεκόμενα μέρη στη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Η τοποθέτησή του υπογραμμίζει ότι η Τεχεράνη αντιλαμβάνεται τα στενά όχι μόνο ως ζωτικής σημασίας ενεργειακό διάδρομο, αλλά και ως κεντρικό εργαλείο στρατηγικής αποτροπής.
Στρατηγικός κόμβος για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας
Τα στενά του Ορμούζ αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα «σημεία ασφυξίας» (chokepoints) του παγκόσμιου εμπορίου, καθώς από εκεί διέρχεται σημαντικό ποσοστό των θαλάσσιων εξαγωγών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου από τις χώρες του Κόλπου προς τις διεθνείς αγορές. Οποιαδήποτε απειλή διακοπής ή περιορισμού της ναυσιπλοΐας αρκεί για να προκαλέσει νευρικότητα στις αγορές ενέργειας, ανατιμήσεις και ανατροπές στους σχεδιασμούς κρατών και εταιρειών.
Η ιρανική ηγεσία έχει διαχρονικά αφήσει να εννοηθεί ότι η ασφάλεια των στενών συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια του ίδιου του Ιράν. Η ρητορική αυτή λειτουργεί ως προειδοποίηση προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους περιφερειακούς τους συμμάχους ότι μια κλιμάκωση στρατιωτικής ή οικονομικής πίεσης κατά της Τεχεράνης μπορεί να βρει απάντηση σε αυτό το κρίσιμο γεωγραφικό σημείο. Η δήλωση Λαριτζανί έρχεται να κωδικοποιήσει αυτή τη λογική σε ένα δίπολο «ειρήνη ή ήττα», υπονοώντας ότι οι επιλογές των εμπλεκομένων θα καθορίσουν εάν τα στενά θα παραμείνουν ανοικτά και ασφαλή ή θα μετατραπούν σε πεδίο αντιπαράθεσης.
Γεωπολιτικοί κίνδυνοι και συνέπειες για τις αγορές
Η κλιμακούμενη ένταση στη Μέση Ανατολή, με εμπλοκή κρατικών και μη κρατικών δρώντων, καθιστά τα στενά του Ορμούζ πολλαπλασιαστή κινδύνου. Επεισόδια παρεμπόδισης δεξαμενόπλοιων, στοχευμένες επιθέσεις σε πλοία ή ακόμη και η απλή απειλή στρατιωτικής παρουσίας μπορούν να λειτουργήσουν ως καταλύτης για άνοδο των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου, επιτείνοντας τον πληθωρισμό σε ευαίσθητες οικονομίες.
Για την Ευρώπη, αλλά και για εισαγωγείς στην Ασία, η σταθερότητα στη συγκεκριμένη δίοδο είναι καθοριστική για την ενεργειακή ασφάλεια. Παρότι καταβάλλονται προσπάθειες διαφοροποίησης πηγών και διαδρομών, η εξάρτηση από τις ροές του Κόλπου παραμένει ουσιαστική. Η δήλωση Λαριτζανί λειτουργεί έτσι ως έμμεση πρόσκληση προς τις μεγάλες δυνάμεις να αναζητήσουν διπλωματική εκτόνωση, προτού η κρίση μεταφερθεί από τη στεριά στη θάλασσα, με ανυπολόγιστες παρενέργειες.
Σε αυτό το πλαίσιο, τα στενά του Ορμούζ αναδεικνύονται σε βαρόμετρο των ισορροπιών ανάμεσα στο Ιράν, τις περιφερειακές μοναρχίες του Κόλπου και τις δυτικές δυνάμεις. Η έκβαση της αντιπαράθεσης δεν θα κριθεί μόνο στα πεδία των μαχών ή στις αίθουσες διαπραγματεύσεων, αλλά και στο κατά πόσο θα διασφαλιστεί η ελεύθερη και απρόσκοπτη ναυσιπλοΐα σε αυτόν τον στενό, αλλά κρίσιμο, θαλάσσιο διάδρομο.
Σχόλιο 
: Η φράση Λαριτζανί κωδικοποιεί τη στρατηγική του Ιράν: τα στενά του Ορμούζ είναι ταυτόχρονα ασπίδα αποτροπής και μοχλός διαπραγμάτευσης, με τις αγορές ενέργειας να λειτουργούν ως ο πιο ευαίσθητος δείκτης οποιασδήποτε κλιμάκωσης.
#Ιράν #Ορμούζ #ΜέσηΑνατολή #Ενέργεια #Γεωπολιτική
