Μια άρτια οργανωμένη συμμορία έκλεψε τρία αριστουργήματα Γάλλων ζωγράφων από μουσείο κοντά στην Πάρμα σε λιγότερο από τρία λεπτά. Η υπόθεση αναδεικνύει την ευαλωτότητα των ευρωπαϊκών μουσείων απέναντι στο οργανωμένο έγκλημα έργων τέχνης.
Μια εντυπωσιακά γρήγορη και καλά σχεδιασμένη ληστεία συγκλονίζει τον κόσμο της τέχνης στην Ιταλία. Σε λιγότερο από τρία λεπτά, άγνωστοι δράστες άρπαξαν τρία έργα ανεκτίμητης αξίας από το μουσείο Fondazione Magnani Rocca, στο Μαμιανό ντι Τραβερσέτολο, κοντά στην Πάρμα της βόρειας Ιταλίας. Η κλοπή σημειώθηκε τη νύχτα 22 προς 23 Μαρτίου, με τις αρχές να κάνουν λόγο για «δομημένη και οργανωμένη» συμμορία.
Τα κλεμμένα αριστουργήματα και η μεθοδολογία των δραστών
Στόχος των ληστών έγιναν τρεις πίνακες Γάλλων μεγάλων δασκάλων: ο «Ψάρι» του Ωγκύστ Ρενουάρ, η «Νεκρή φύση με κεράσια» του Πολ Σεζάν και η «Οδαλίσκη στη βεράντα» του Ανρί Ματίς. Τα έργα, με αξία που εκτιμάται σε πολλά εκατομμύρια ευρώ, αποτελούσαν κορυφαία κομμάτια της συλλογής του ιδρύματος.
Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, οι δράστες κατάφεραν να παραβιάσουν πόρτα του μουσείου, να κινηθούν στοχευμένα προς τους συγκεκριμένους πίνακες, να τους αποσπάσουν από τις θέσεις τους και να διαφύγουν διασχίζοντας τους κήπους του μουσείου. Όλα αυτά μέσα σε χρονικό διάστημα μικρότερο των τριών λεπτών, στοιχείο που παραπέμπει σε προσεκτική προετοιμασία, γνώση του χώρου και πιθανή εσωτερική πληροφόρηση.
Οι κλέφτες φορούσαν κουκούλες για να αποκρύψουν τα χαρακτηριστικά τους, ενώ η ειδική Μονάδα Προστασίας Πολιτιστικής Κληρονομιάς των Καραμπινιέρων εξετάζει εκτενώς το υλικό από τις κάμερες ασφαλείας του μουσείου και των γύρω επιχειρήσεων. Οι αρχές εκτιμούν ότι πρόκειται για οργανωμένο κύκλωμα που δραστηριοποιείται στη διεθνή αγορά κλεμμένων έργων τέχνης.
Αλυσίδα μεγάλων κλοπών και οι κίνδυνοι για τα μουσεία
Η ληστεία στην Πάρμα δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό, αλλά μέρος μιας ανησυχητικής σειράς μεγάλων κλοπών σε ευρωπαϊκά μουσεία. Πρόσφατα, κοσμήματα και πολύτιμα αντικείμενα αξίας περίπου 88 εκατ. ευρώ εκλάπησαν από το Λούβρο στο Παρίσι, γεγονός που προκάλεσε έντονες συζητήσεις για τις προδιαγραφές ασφαλείας ακόμη και στα πιο φημισμένα μουσεία του κόσμου.
Η υπόθεση της Fondazione Magnani Rocca αναδεικνύει την ένταση με την οποία το οργανωμένο έγκλημα στοχεύει την πολιτιστική κληρονομιά. Τα κλεμμένα έργα σπάνια καταλήγουν σε «νόμιμες» αγορές· συνήθως διοχετεύονται σε κλειστές ιδιωτικές συλλογές, χρησιμοποιούνται ως μέσο ξεπλύματος χρήματος ή ακόμη και ως «εγγύηση» σε παράνομες συναλλαγές. Αυτό καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την ανάκτησή τους.
Για τα μουσεία, ιδίως μικρότερης κλίμακας όπως το συγκεκριμένο ίδρυμα που λειτουργεί από το 1977 και φιλοξενεί επίσης έργα Γκόγια, Ντύρερ και Μονέ, το κόστος αναβάθμισης των συστημάτων ασφαλείας είναι δυσανάλογα υψηλό σε σχέση με τους διαθέσιμους πόρους. Ωστόσο, η συχνότητα και η κλιμάκωση των κλοπών καθιστούν επιτακτική την επανεξέταση των πρωτοκόλλων φύλαξης, από τα φυσικά μέτρα προστασίας έως τα ψηφιακά συστήματα παρακολούθησης και τη συνεργασία με τις αστυνομικές αρχές και διεθνείς οργανισμούς όπως η Ιντερπόλ.
Σχόλιο 
: Η ληστεία στην Πάρμα λειτουργεί ως καμπανάκι κινδύνου για ολόκληρη την ευρωπαϊκή πολιτιστική βιομηχανία: η τέχνη δεν είναι μόνο αισθητικό αγαθό, αλλά και στρατηγικός οικονομικός πόρος, και η προστασία της απαιτεί επενδύσεις σε ασφάλεια, διεθνή συνεργασία και αυστηρή παρακολούθηση της αγοράς κλεπταποδοχής.
#Ιταλία #Τέχνη #Κλοπή #Μουσεία #Ασφάλεια
