Η τελετή έναρξης των Χειμερινών Παραολυμπιακών του Μιλάνο-Κορτίνα διεξάγεται υπό βαριά πολιτική σκιά. Η απόφαση επανένταξης Ρώσων και Λευκορώσων αθλητών με εθνικές σημαίες προκαλεί μποϊκοτάζ και διπλωματικές αντιδράσεις.
Οι Χειμερινοί Παραολυμπιακοί Αγώνες Μιλάνο-Κορτίνα ανοίγουν σήμερα την αυλαία τους, όμως η γιορτή του αθλητισμού για άτομα με αναπηρία επισκιάζεται από μια βαθιά πολιτική και ηθική αντιπαράθεση. Η απόφαση της Διεθνούς Παραολυμπιακής Επιτροπής (IPC) να επιτρέψει σε Ρώσους και Λευκορώσους αθλητές να αγωνιστούν υπό τις εθνικές τους σημαίες, για πρώτη φορά από το 2014, έχει προκαλέσει ένα κύμα αντιδράσεων και μποϊκοτάζ στην τελετή έναρξης.
Μποϊκοτάζ από Ουκρανία και χώρες της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης
Η Ουκρανία ανακοίνωσε ότι η αποστολή της δεν θα συμμετάσχει στην τελετή στη Βερόνα, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την παρουσία Ρώσων και Λευκορώσων αθλητών με τα εθνικά τους σύμβολα, παρά τον συνεχιζόμενο πόλεμο. Στο μποϊκοτάζ προσχωρούν επίσης η Τσεχία, η Εσθονία, η Φινλανδία, η Λετονία, η Λιθουανία και η Πολωνία, διευρύνοντας το πολιτικό μήνυμα πέρα από το ουκρανικό μέτωπο.
Παράλληλα, η Γαλλία και η Βρετανία έχουν επιλέξει να μην στείλουν κυβερνητικούς εκπροσώπους στην τελετή, υιοθετώντας μια μορφή διπλωματικής αποστασιοποίησης. Σε επίπεδο αθλητών, αποστολές από τον Καναδά, τη Βρετανία, τη Γερμανία και τη Γαλλία θα απουσιάσουν επίσης από το στάδιο, επικαλούμενες την ανάγκη να «προτεραιοποιήσουν την αγωνιστική τους προετοιμασία», μια διατύπωση που ωστόσο ερμηνεύεται και ως έμμεση αντίδραση στο πολιτικό φορτίο της διοργάνωσης.
Η επιχειρηματολογία της IPC και το ζήτημα της «ολυμπιακής εκεχειρίας»
Ο πρόεδρος της IPC, Άντριου Πάρσονς, υπερασπίστηκε την απόφαση, επικαλούμενος την ψηφοφορία της Γενικής Συνέλευσης του οργανισμού τον Σεπτέμβριο, όπου εγκρίθηκε η επιστροφή Ρώσων και Λευκορώσων υπό τις σημαίες τους, καθώς και απόφαση του Διεθνούς Αθλητικού Διαιτητικού Δικαστηρίου (CAS) τον Δεκέμβριο, που άνοιξε τον δρόμο για την κανονική τους πρόκριση στους Αγώνες.
Ο ίδιος εξέφρασε έκπληξη για την ένταση των αντιδράσεων, σημειώνοντας ότι η απόφαση ήταν γνωστή εδώ και μήνες και είχε καλυφθεί εκτενώς από τα διεθνή μέσα ενημέρωσης. Την ίδια στιγμή, αναγνώρισε ότι κάθε ένοπλη σύγκρουση κατά τη διάρκεια της περιόδου της ολυμπιακής εκεχειρίας συνιστά «παραβίασή» της, αλλά διευκρίνισε πως αυτό δεν συνιστά τυπική παραβίαση του καταστατικού της IPC. Επεσήμανε μάλιστα ότι είναι η τρίτη φορά στις τέσσερις τελευταίες Χειμερινές Παραολυμπιάδες που ξεσπά σύγκρουση στο διάστημα μεταξύ Ολυμπιακών και Παραολυμπιακών Αγώνων, υπογραμμίζοντας την ανάγκη ευρύτερης συζήτησης για τον ρόλο του αθλητισμού σε συνθήκες πολέμου.
Αγωνία για την προβολή των αθλητών και συμβολισμοί για το παγκόσμιο κοινό
Η IPC επιχειρεί να διασώσει την εικόνα της διοργάνωσης, τονίζοντας ότι «η προσοχή πρέπει να παραμείνει στους περισσότερους από 600 αθλητές» που προετοιμάζονται εδώ και τέσσερα χρόνια. Περίπου 60% των Εθνικών Παραολυμπιακών Επιτροπών θα στείλουν τουλάχιστον δύο αθλητές στην παρέλαση, ενώ οι υπόλοιπες θα εκπροσωπηθούν μέσω σύντομων βίντεο 12 δευτερολέπτων που θα ενσωματωθούν στην τελετή.
Οι αγώνες θα διεξαχθούν μέχρι τις 15 Μαρτίου σε τρεις βασικούς πόλους στη βόρεια Ιταλία: η Κορτίνα φιλοξενεί το μεγαλύτερο μέρος των αγωνισμάτων χιονιού (παρα-αλπικό σκι, παρα-σνόουμπορντ, κέρλινγκ με αμαξίδιο), η Arena Santagiulia στο Μιλάνο το παρα-χόκεϊ στον πάγο, ενώ το Val di Fiemme τις διοργανώσεις παρα-διathlon και παρα-ανώμαλου δρόμου στο σκι.
Στο αγωνιστικό επίπεδο ξεχωρίζουν συμβολικές παρουσίες, όπως ο Βρετανός παρα-σνοουμπορντιστ Ντέιβι Ζιου, ο πρώτος άνδρας με νόσο κινητικού νευρώνα που αγωνίζεται σε Χειμερινούς Παραολυμπιακούς, η Αυστραλή πολυχρυσή θερινή παραολυμπιονίκης Λόρεν Πάρκερ που κάνει ντεμπούτο σε χειμερινά αγωνίσματα, αλλά και ο Νταβίντ Τσάβες από το Ελ Σαλβαδόρ, ο πρώτος αθλητής της χώρας του σε Χειμερινούς Αγώνες, Ολυμπιακούς ή Παραολυμπιακούς.
Ωστόσο, το μείζον ερώτημα είναι αν οι προσωπικές αυτές ιστορίες και τα εντυπωσιακά επιτεύγματα θα καταφέρουν να ξεπεράσουν τον θόρυβο της γεωπολιτικής σύγκρουσης και της ηθικής διαμάχης γύρω από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία.
Σχόλιο
: Η υπόθεση Μιλάνο-Κορτίνα αναδεικνύει το αδιέξοδο του διεθνούς αθλητισμού: από τη μια, η πίεση για αυστηρή ηθική στάση απέναντι σε επιτιθέμενα κράτη· από την άλλη, η εμμονή των θεσμών στην «ουδετερότητα» και τη νομική τυπολατρία. Η IPC, επικαλούμενη ψηφοφορίες και αποφάσεις δικαστηρίων, υποτιμά το πολιτικό και συμβολικό φορτίο της επιλογής της. Το αποτέλεσμα είναι μια διοργάνωση που ξεκινά διχασμένη, με κίνδυνο οι Παραολυμπιακοί –ίσως η πιο αυθεντική έκφραση του αθλητικού ιδεώδους– να μετατραπούν σε ακόμη ένα πεδίο αντιπαράθεσης ισχύος. Για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, η στάση τους λειτουργεί ως χαμηλού κόστους μήνυμα προς τη Μόσχα· για τους αθλητές όμως, ιδίως τους Ουκρανούς, το διακύβευμα είναι υπαρξιακό: το δικαίωμα να αγωνίζονται χωρίς να μοιράζονται το ίδιο τερέν με τη σημαία του επιτιθέμενου.






